I SA/Wa 436/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościgospodarka gruntamiwywłaszczeniewejście na grunturządzenia energetycznedecyzja administracyjnastwierdzenie nieważnościpostępowanie nadzorczezgoda właściciela

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje zezwalające na wejście na grunt w celu budowy urządzeń energetycznych, wskazując na brak należytej analizy zgody właściciela i brak załączników do decyzji lokalizacyjnej.

Skarżąca S. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na wejście na jej grunt w celu budowy urządzeń energetycznych. Organy administracji utrzymały w mocy decyzje zezwalające na takie wejście. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organy nieprawidłowo oceniły kwestię zgody właściciela na zajęcie nieruchomości i nie zbadały prawidłowo podstaw prawnych decyzji, w tym brak załączników do decyzji lokalizacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi S. S. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej zezwalającej Zakładowi Energetycznemu na wejście na teren nieruchomości należącej do skarżącej w celu budowy urządzeń energetycznych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w szczególności poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zezwolenia na wejście na grunt i braku negocjacji z właścicielem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, a organ administracji nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty. Podkreślono, że rażące naruszenie prawa może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd zwrócił uwagę, że podstawą prawną decyzji zezwalającej na wejście na grunt były przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, które wymagały zezwolenia terenowego organu administracji, jeśli właściciel nie wyrażał zgody. W ocenie Sądu, organy administracji w postępowaniu nadzorczym powinny były ocenić, czy organ administracji występował do właściciela o wyrażenie zgody i czy taka zgoda została udzielona, gdyż tylko w przypadku braku zgody dopuszczalne było wydanie decyzji w trybie art. 70 ustawy. Ponadto, Sąd zauważył brak integralnych części decyzji lokalizacyjnej, tj. załączników graficznych, co również stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nieprawidłowo ocenił kwestię zgody właściciela, ponieważ w postępowaniu nadzorczym powinien był zbadać, czy organ administracji występował do właściciela o wyrażenie zgody i czy taka zgoda została udzielona, a jedynie w przypadku braku zgody dopuszczalne było wydanie decyzji zezwalającej na wejście na grunt.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i organ nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty. Jednakże, w kontekście zarzutu rażącego naruszenia prawa, organ powinien był zbadać, czy spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na wejście na grunt, w tym czy właściciel wyraził zgodę, co było warunkiem dopuszczalności takiej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.g.g. art. 75 § ust. 1

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.g. art. 79

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit.a i lit.c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.g. art. 3

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.g.g. art. 80

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 13 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 13 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 49 ust. 2 i art. 75 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym przyjęcie, że przepisy te nie przewidują negocjacji z właścicielem zajętej nieruchomości. Brak należytej analizy zgody właściciela na wejście na grunt. Brak integralnych części decyzji lokalizacyjnej (załączników graficznych).

Godne uwagi sformułowania

Organ nadzoru, w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji administracyjnej pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa przez proste ich zestawienie ze sobą.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący

Cezary Pryca

sprawozdawca

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwolenia na wejście na grunt w postępowaniu administracyjnym, znaczenie zgody właściciela, wymogi formalne decyzji administracyjnych (załączniki)."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji (ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i prawidłowe badanie zgody stron, nawet w sprawach dotyczących infrastruktury.

Sąd administracyjny uchylił decyzję zezwalającą na wejście na prywatny grunt bez należytej zgody właściciela.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 436/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Ziomek
Cezary Pryca /sprawozdawca/
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Sygn. powiązane
I OSK 981/05 - Postanowienie NSA z 2006-06-21
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) del. WSA Beata Ziomek Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na grunt 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] października 2003 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/Wa 436/04
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w S.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] października 1987 roku numer [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację inwestycji w postaci [...] od stacji [...] S. na terenie położonym w S. W decyzji wskazano, że miejsce lub granice lokalizacji oznaczone zostały na załączniku graficznym numer 1 oraz załączniku numer 2 określającym warunki techniczne realizacji inwestycji i wykorzystania terenu.
Decyzją z dnia [...] września 1988 roku numer [...] Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w S., działając w oparciu o przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 22/85, poz.99 ze zmianami) zezwolił Zakładowi Energetycznemu w R. na wejście na teren nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów i w załączniku będących własnością osób fizycznych wymienionych w wykazie właścicieli gruntów, celem budowy [...] do stacji energetycznej [...] S.
Z treści wypisu z rejestru gruntów z 11 sierpnia 2003 roku Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. wynika, że współwłaścicielami działki gruntu położonej w S. oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] hektara są B. S. w 1/2 części i S. S. w 1/2 części oraz, że dla tej nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw.[...].
W dniu 26 maja 2003 roku S. S. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S.
Decyzją z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Wojewody [...].
Na decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. S. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art.49 ust.2 i art.75 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 30/90, poz.127 ze zmianami) poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że powołane przepisy prawa nie przewidują negocjacji z właścicielem zajętej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art.156 § 1 k.p.a., a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru, w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej ( vide wyrok NSA z 27.10.1995 r. III SA 829/95 niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z 7.03.1996 r. III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258).
Wśród przyczyn skutkujących stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, ustawodawca wymienił także "rażące naruszenie prawa"-art.156 § 1 pkt.2 in fine. W orzecznictwie oraz w doktrynie dość powszechnie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji administracyjnej pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa przez proste ich zestawienie ze sobą ( vide J. Borkowski Komentarz, 1998 s.237, J.Jendrośka, B.Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, PiP 1986/1 s.69, wyrok NSA z 11.05.1994 r III SA 1705/93 niepublikowany).
Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania nadzorczego była decyzja z [...] września 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S. Z treści wskazanej wyżej decyzji wynika jednoznacznie, że podstawę prawną wydania tej decyzji stanowiły przepisy art.3, art.75, art.79 i art.80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 22/85, poz.99 ze zmianami), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji objętej postępowaniem nadzorczym. Z uzasadnienia decyzji organów administracji publicznej wynika, że rozważania odnoszące się do zarzutów strony skarżącej zostały ograniczone do analizy treści art.75 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem o stwierdzenie nieważności. Natomiast z treści art.75 w/w ustawy wynikało, że zezwolenia terenowego organu administracji państwowej, wymaga między innymi zakładanie i przeprowadzanie na konkretnej nieruchomości, zgodnie z decyzją lokalizacyjną, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Z kolei przepis art.79 tejże ustawy ( stanowiący także podstawę prawną rozstrzygnięcia) stanowił, iż zezwolenie, o którym mowa między innymi w art.75 ust.1 ustawy może być udzielone tylko wówczas, gdy właściciel nie wyraża zgody na działanie określone w tych przepisach. Oczywiście w żadnym z powołanych wyżej przepisów prawa ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji objętej postępowaniem nadzorczym) nie ma mowy o negocjacjach z właścicielem nieruchomości. Jednak pamiętać należy, że negocjacje, o których mowa w art. 70 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zmienionej ustawą z 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie oznaczają zgody właściciela, o której mowa w art.73 tej ustawy ( dawny numer art.79).
W tym stanie rzeczy w postępowaniu nadzorczym organy administracji publicznej winny ocenić, czy przed wydaniem decyzji objętej tym postępowaniem organ administracji publicznej występował do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na dokonanie czynności, o których mowa w art.73 ( dawniej art.79) ustawy oraz czy właściciel nieruchomości wyrażał zgodę na zakładanie i przeprowadzenie przez jego nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Bowiem tylko w przypadku braku zgody właściciela nieruchomości dopuszczalne było wydanie decyzji w trybie art.70 ustawy ( dawniej art..75). Należy także zwrócić uwagę, że założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej winno nastąpić zgodnie z treścią decyzji lokalizacyjnej. Oznacza to, że opisane wyżej przewody i urządzenia powinny przebiegać przez konkretną nieruchomość w ściśle określonym miejscu. Z treści decyzji z [...] października 1987 roku numer [...] Wojewody [...] wynika, że miejsce lub granice lokalizacji oznaczono na załączniku graficznym numer 1 oraz załączniku numer 2 określającym warunki techniczne realizacji inwestycji i wykorzystania terenu. Tak więc wskazane wyżej załączniki stanowiły integralną część decyzji. W aktach sprawy brak załączników, o których wyżej mowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.c, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI