I SA/WA 391/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-09
NSAnieruchomościŚredniawsa
dekret warszawskinieruchomościwłasność czasowawznowienie postępowaniaSKOSkarb Państwanastępstwo prawneprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego dekretu warszawskiego, stwierdzając naruszenie procedury administracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania związanego z dekretowym gruntem warszawskim. Po wieloletniej batalii prawno-administracyjnej, SKO uchyliło własną decyzję z 2002 r. i utrzymało w mocy decyzję z 2000 r. odmawiającą wznowienia postępowania. Sąd administracyjny uznał jednak, że SKO naruszyło procedurę, ponieważ decyzja z 2000 r. została wcześniej wycofana z obiegu prawnego w wyniku wznowienia postępowania w 2002 r. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Sprawa wywodzi się z wniosku S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W. z dnia 2004 r., która odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji SKO z 2002 r. Ta z kolei odmawiała uchylenia decyzji SKO z 1999 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 1951 r. w przedmiocie przyznania prawa własności czasowej do gruntu warszawskiego objętego dekretem z 1945 r. Po złożeniu wniosku przez spadkobierczynie w 1948 r., Prezydium odmówiło przyznania prawa własności czasowej, a budynki przeszły na własność Skarbu Państwa. SKO w 1999 r. stwierdziło nieważność tego orzeczenia, co otworzyło drogę do ponownego rozpatrzenia wniosku. W 2000 r. SKO odmówiło wznowienia postępowania. Po skardze S. W. i postanowieniu NSA odrzucającym skargę, S. W. złożył kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 2000 r. W 2002 r. SKO uchyliło decyzję z 2000 r. i wznowiło postępowanie, a następnie wydało decyzję odmawiającą uchylenia decyzji z 1999 r. Po kolejnej skardze S. W. i odrzuceniu jej przez WSA, S. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 2002 r. SKO w 2004 r. uznało wniosek za zasadny, przywróciło termin, uchyliło decyzję z 2002 r. (uznając, że zawierała nieprawidłową sentencję) i orzekło merytorycznie, podtrzymując stanowisko z decyzji z 2000 r. odmawiającej wznowienia postępowania, argumentując brak interesu prawnego S. W. Sąd administracyjny uchylił decyzję SKO z 2004 r., stwierdzając, że SKO naruszyło procedurę, gdyż decyzja z 2000 r. została wycofana z obiegu prawnego w wyniku wznowienia postępowania w 2002 r. Sąd wskazał, że organ powinien był umorzyć postępowanie, a nie utrzymywać w mocy decyzji odmawiającej wznowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może utrzymać w mocy decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, jeśli zostało ono już wznowione i zakończone inną decyzją.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że decyzja odmawiająca wznowienia postępowania została wycofana z obiegu prawnego w wyniku późniejszego wznowienia postępowania i wydania innej decyzji. Organ powinien był umorzyć postępowanie, a nie utrzymywać w mocy wadliwej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 58 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

dekret warszawski art. 7 § 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

dekret warszawski art. 7 § 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej. Decyzja z dnia [...] marca 2000 r. odmawiająca wznowienia postępowania została wycofana z obiegu prawnego w wyniku wznowienia postępowania w 2002 r. Organ powinien był umorzyć postępowanie, a nie utrzymać w mocy decyzję odmawiającą wznowienia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o braku interesu prawnego S. W. do wznowienia postępowania (choć nie została bezpośrednio obalona przez sąd, to straciła na znaczeniu w kontekście naruszenia procedury).

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem decyzja została wycofana z obiegu prawnego organ powinien był umorzyć postępowanie

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Elżbieta Sobielarska

sprawozdawca

Iwona Kosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, zasady prawdy obiektywnej i interesu prawnego, a także kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i wielokrotnym wznowieniem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje zawiłości wieloletnich postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości z okresu PRL i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli organ stara się naprawić pierwotne błędy.

Wieloletnia batalia o grunt warszawski: Sąd uchyla decyzję SKO z powodu proceduralnego błędu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 391/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/
Iwona Kosińska
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Oddalono skargę w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1) Uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2, zaś w pozostałym zakresie skargę oddala; 2) Stwierdza, że zaskarżona decyzja w punkcie 2 nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu wniosku S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1951 r., nr [...] odmawiającego przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i jednocześnie stwierdzającego, że wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu przywróciło S. W. na podstawie art. 58 § 1 kpa termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, a na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 28 kpa utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO w W. z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Objęcie przedmiotowego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. z dniem zamieszczenia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.
W dniu [...] października 1948 r. H. S. i R. L. (spadkobierczynie dawnych współwłaścicielek hipotecznych) złożyły stosowny wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1951 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, odmówiło W. N. i M. S. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku [...] J. S. pełnomocnika G. S. i R. S. (następców prawnych byłego właściciela nieruchomości), decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. stwierdziło nieważność wyżej wymienionego orzeczenia administracyjnego z dnia [...] września 1951 r. W związku z powyższym wniosek z dnia [...] października 1948 r. zgłoszony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu przez spadkobierczynie dawnych współwłaścicieli podlegał ponownemu rozpatrzeniu.
Po rozpatrzeniu wniosku decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia
[...] września 1999 r. orzeczono o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m² oznaczonego jako działka [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...], położonego w W. przy
ul. [...] na rzecz G. S. w [...] części, A. F. w [...] części oraz R. S. w [...] części - wszyscy niepodzielnie.
S. W. złożył odwołanie od decyzji Kolegium nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] Kolegium uznając pismo S. W. za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. odmówiło wznowienia postępowania w tej sprawie. Kolegium pouczyło o możliwości zaskarżenia wyżej wymienionej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi S. W. na wyżej wymienioną decyzję postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 529/00 odrzucił skargę z powodu niewyczerpania środków odwoławczych, poprzez nie złożenie do SKO w W. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2000 r.
Następnie S. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu sprawy odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1951 r., nr [...] odmawiającego przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i jednocześnie stwierdzającego, że wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] pouczyło S. W. o możliwości zaskarżenia tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. S. W. skargę złożył.
Rozpatrujący sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę postanowieniem z dnia 14 maja 2004 r., sygn. akt I SA 1821/02 z powodu niewyczerpania środków odwoławczych.
S. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w W. z dnia [...] czerwca 2002 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało wniosek S. W. o przywrócenie terminu za zasadny i przywróciło termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu sprawy organ uznał, że decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] zawierała nieprawidłową sentencję, bowiem w decyzji z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] Kolegium odmówiło wznowienia postępowania na zasadzie art. 149 § 3 kpa.
Tymczasem rozpatrując odwołanie S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Kolegium zawarło w swej decyzji sentencję, która dotyczyła sytuacji, gdy postępowanie zostało wznowione. W przedmiotowej sprawie zaś postępowanie nie zostało wznowione, a więc przepis ten, zdaniem organu, nie mógł zostać zastosowany. Dlatego też organ uchylił w całości decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i orzekł merytorycznie podtrzymując w pełni stanowisko zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2000 r., nr [...]. Zdaniem organu S. W. nie ma interesu prawnego, a tym samym praw strony w postępowaniu zakończonym decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1951 r., nr [...] odmawiającego przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i jednocześnie stwierdzającego, że wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza istnienie konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałyby dla niego określone prawa lub obowiązki związane z wyżej wymienioną decyzją. Tymczasem z decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1951 r., nr [...] nie wynikają dla S. W. żadne prawa ani obowiązki.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. W. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu podniósł, iż budzi jego zdziwienie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W, nie respektuje wydanych wcześniej decyzji. Zdaniem skarżącego, SKO w W. nie mogło utrzymać w mocy własnej decyzji z dnia
[...] marca 2000 r., gdyż została ona wcześniej uchylona. Zdaniem skarżącego decyzja z dnia [...] marca 2002 r. nie zawierała prawidłowej sentencji, gdyż postępowanie w sprawie zakończonej decyzją SKO z dnia [...] lutego 1999 r. zostało już wznowione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło też skutecznie, zdaniem S. W., zakwestionować jego uprawnień do posiadania przymiotu strony w postępowaniu, gdyż uprawnienia takie już mu wcześniej przyznało. Zdaniem wnoszącego skargę wynika to z decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., która jest ostateczna i prawomocna, a której Kolegium nie dostrzegło.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podniosło, że rozpatrując wniosek S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2002 r., w której to decyzji Kolegium zawarło sentencję dotyczącą sytuacji gdyby postępowanie zostało wznowione, natomiast w przedmiotowej sprawie postępowanie nie zostało wznowione, dlatego też organ musiał decyzję objętą wnioskiem uchylić w całości i orzec merytorycznie, tj. utrzymać w mocy po zbadaniu jej zgodności z prawem decyzję z dnia [...] marca 2000 r., nr [...].
Natomiast przyznanie praw strony S. W. dotyczyło innego postępowania toczącego się przed SKO w W. Zdaniem organu przyznanie praw strony w innym postępowaniu nie oznacza, że S. W. ma prawa strony w innym postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznający skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając w tym zakresie zaskarżoną decyzję sąd stanął na stanowisku, że narusza ona przepisy procedury administracyjnej.
Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. przywróciło S. W. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2000 r., uchyliło decyzję z dnia [...] marca 2000 r. w całości i wznowiło postępowanie na podstawie art. 147 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W wyniku wznowienia postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało w dniu [...] czerwca 2002 r. decyzję nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 1999 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] września 1951 r. Dlatego też organ w zaskarżonej decyzji nie mógł utrzymać w mocy decyzji SKO w W. z dnia
[...] marca 2000 r., nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego
1999 r., ponieważ została ona wycofana z obiegu prawnego, lecz powinien umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, jeśli uznał, że S. W. nie posiadał interesu prawnego, a tym samym przymiotu strony w tym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz
art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI