I SA/Wa 388/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzje SKO i MOPS w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego, uznając, że organ I instancji powinien był pouczyć stronę o brakach formalnych wniosku, a nie pozbawiać świadczenia od daty złożenia orzeczenia o niepełnosprawności.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty złożenia orzeczenia o niepełnosprawności córki, zamiast od daty złożenia formalnego wniosku. Skarżąca argumentowała, że organ I instancji powinien był ją pouczyć o brakach formalnych. WSA w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną, uchylając decyzje obu instancji. Sąd podkreślił obowiązek organów administracji do informowania stron i udzielania wyjaśnień, zgodnie z zasadami k.p.a., co w tym przypadku zostało zaniedbane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na córkę I. W. Sprawa dotyczyła daty przyznania świadczenia – skarżąca domagała się zasiłku od maja 2004 r., wskazując, że złożyła orzeczenie o niepełnosprawności córki w kwietniu 2004 r., podczas gdy zasiłek przyznano od września 2004 r., czyli od daty złożenia formalnego wniosku. Organy administracji argumentowały, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną, uchylając obie decyzje. Podstawą rozstrzygnięcia były zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek organów do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 8 i 9 k.p.a.). Sąd stwierdził, że organ I instancji zaniedbał swój obowiązek pouczenia wnioskodawczyni o konieczności uzupełnienia dokumentacji, co skutkowało przyznaniem zasiłku od późniejszej daty. W ocenie Sądu, w sytuacji braku takiego pouczenia, złożenie orzeczenia o niepełnosprawności powinno być traktowane jako dorozumiany wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, który został jedynie potwierdzony formalnym wnioskiem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić przyznania świadczenia od daty złożenia dokumentu potwierdzającego przesłankę merytoryczną, jeśli strona nie została prawidłowo pouczona o brakach formalnych wniosku i nie poniosła z tego tytułu szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasady postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 k.p.a.) nakładają na organy obowiązek informowania stron i udzielania wyjaśnień, aby nie poniosły one szkody z powodu nieznajomości prawa. W sytuacji, gdy strona złożyła orzeczenie o niepełnosprawności, ale nie została pouczona o konieczności złożenia dodatkowego wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, złożenie orzeczenia powinno być traktowane jako dorozumiany wniosek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Interpretacja tego przepisu musi uwzględniać zasady k.p.a. dotyczące informowania stron.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu, jeśli narusza prawo.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są prowadzić postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron oraz udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji nie pouczył strony o brakach formalnych wniosku, co narusza zasady k.p.a. i może prowadzić do szkody dla strony.
Odrzucone argumenty
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Godne uwagi sformułowania
organy są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków organy są zobowiązane do czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek nie może być interpretowany w oderwaniu od podstawowych zasad postępowania administracyjnego nie może to skutkować szkodą dla zainteresowanego wniosła w sposób dorozumiany wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dacie, w której złożyła zaświadczenie o niepełnosprawności córki
Skład orzekający
Daniela Kozłowska
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Jerzy Siegień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasad k.p.a. o informowaniu stron i zapobieganiu szkodom w postępowaniu administracyjnym, nawet w kontekście przepisów szczególnych dotyczących świadczeń rodzinnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ nie pouczył strony o brakach formalnych wniosku, a strona złożyła dokumenty potwierdzające przesłankę merytoryczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania administracyjnego – obowiązek informowania stron przez urzędy, co jest istotne dla każdego obywatela.
“Czy urząd może odmówić Ci świadczenia, jeśli sam nie dopilnował formalności?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 388/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska /przewodniczący/ Jerzy Siegień Monika Nowicka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] września 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie I SA/Wa 388/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] przyznał H. K. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę I. W. na okres od 1 września 2004r. do 31 października 2005 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach: H. K. w dniu 7 kwietnia 2004 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w O. orzeczenie Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] października 2003r. o zaliczeniu I. W. do [...] stopnia niepełnosprawności, na okres od [...] października 2003r. do [...] października 2005r., natomiast dopiero w dniu l4 września 2004r. w/w złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie rozpatrując powyższy wniosek przyznał wnioskodawczyni prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, na córkę I., na okres od 1 września 2004r. do 31 października 2005r., gdyż zgodnie z przepisem art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Od powyższej decyzji zainteresowana złożyła odwołanie kwestionując datę, od której przyznano jej prawo do zasiłku. Zainteresowana uważała, że zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od 1 maja 2004r., gdyż do 30kwietnia 2004r. pobierała go w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych a następnie dnia 7 kwietnia 2004r. złożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności do MOPR w O. Zdaniem odwołującej obowiązkiem pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie było przesłanie wnioskodawczyni do wypełnienia druku wniosku o zasiłek pielęgnacyjny. Zarzucając organowi I instancji niedopatrzenie, wnosiła o ponowne zbadanie sprawy i przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na córkę I. od 1 maja 2004r. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podzieliło ustalenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w całości i – jak wspomniano wyżej – utrzymało w mocy jego decyzję. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż do orzeczenia o niepełnosprawności nie został dołączony wymagany w ustawie o świadczeniach rodzinnych wniosek, nie było możliwe przyznanie żądanego zasiłku od dnia 1 maja 2005 r. Zgodnie bowiem z treścią w/w przepisu warunkiem przyznania zasiłku pielęgnacyjnego było złożenie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Z tego względu – stwierdzono - organ I instancji nie miał podstaw prawnych do przyznania zasiłku bez wniosku. Jednocześnie zauważono, iż MOPR posiadając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które mogło stanowić podstawę do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, powinien pouczyć wnioskodawcę jakie należy złożyć dokumenty w celu przyznanie świadczenia rodzinnego w formie zasiłku pielęgnacyjnego. Zaniechanie tego obowiązku nie zmienia jednak faktu, że podstawy prawne do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego były dopiero w chwili złożenia wniosku tj. 14 września 2004r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H. K. do Sądu, w której skarżąca powtórzyła w zasadzie argumentację zawartą w odwołaniu i podnosząc argument pokrzywdzenia wnosiła o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji obu instancji. Postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone w oparciu o przepisy procedury administracyjnej. Zgodnie zaś z przepisami art.8 i 9 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa i są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W szczególności organy są zobowiązane do czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wprawdzie istotnie przepis art. 24 ust. 2 w/w ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, ale przepis ten – mający na celu zmobilizowanie wnioskodawców do przedstawienia organowi kompletu dokumentacji pozwalającej na prawidłowe rozstrzygnięcie wniosku –nie może być interpretowany w oderwaniu od podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W związku z tym winien być stosowany w tych przypadkach, w których strona była prawidłowo poinformowana o wymogach formalnych do otrzymania świadczenia a potrzebne do rozpoznania sprawy dokumenty składała nie jednocześnie a w różnym czasie. W sytuacji zaś, gdy wnioskodawca ubiegający się o przyznanie świadczenia o charakterze pomocowym jakim jest świadczenie rodzinne, składa jedynie część wymaganej dokumentacji nie będąc - na skutek zaniedbania pracownika organu - pouczony o konieczności jej uzupełnienia, nie może to skutkować szkodą dla zainteresowanego. W tym konkretnym przypadku zatem, mając na uwadze ogólne zasady postępowania administracyjnego oraz cel ustawy o świadczeniach rodzinnych należało uznać, że H. K. wniosła w sposób dorozumiany wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dacie, w której złożyła zaświadczenie o niepełnosprawności córki a następnie żądanie to jedynie potwierdziła składając wniosek na piśmie. Biorą powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI