I SA/WA 384/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-06-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacjanieruchomość rolnaPaństwowy Fundusz Ziemiustawa wprowadzająca samorządnieważność decyzjiprawo administracyjnenieruchomościgospodarka gruntami

WSA w Warszawie oddalił skargę Gminy Miasta L. na decyzję Ministra SWiA stwierdzającą nieważność decyzji o komunalizacji nieruchomości rolnej, uznając, że działka nr [...] należała do Państwowego Funduszu Ziemi i była wyłączona spod komunalizacji.

Gmina Miasta L. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji Wojewody o komunalizacji nieruchomości. Spór dotyczył nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości rolnej. Minister uznał, że działka nr [...] należała do Państwowego Funduszu Ziemi na dzień 27 maja 1990 r., co wyłączało ją spod komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie. Sąd oddalił skargę, potwierdzając, że nieruchomość była przeznaczona pod produkcję rolną i stanowiła Państwowy Fundusz Ziemi, co uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Gminy Miasta L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która stwierdziła nieważność decyzji Wojewody o komunalizacji nieruchomości. Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Wojewoda pierwotnie stwierdził nabycie tej nieruchomości przez gminę, jednak Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając z urzędu, stwierdził nieważność tej decyzji. Podstawą stwierdzenia nieważności było ustalenie, że działka nr [...] na dzień 27 maja 1990 r. należała do Państwowego Funduszu Ziemi, co na mocy art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych – wyłączało ją spod komunalizacji z mocy prawa. Sąd, po analizie dokumentacji, w tym planu zagospodarowania przestrzennego, potwierdził rolniczy charakter działki i jej przynależność do Państwowego Funduszu Ziemi. W związku z tym, sąd uznał, że decyzja Wojewody o komunalizacji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a decyzja Ministra stwierdzająca jej nieważność była zgodna z prawem. Skarga Gminy Miasta L. została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieruchomość rolna należąca do Państwowego Funduszu Ziemi na dzień 27 maja 1990 r. była wyłączona spod komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na planie zagospodarowania przestrzennego, który wykazał, że działka nr [...] znajdowała się na terenach przeznaczonych dla produkcji rolnej i stanowiła Państwowy Fundusz Ziemi. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie, takie mienie nie stawało się mieniem komunalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm art. 11 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Wyłącza spod komunalizacji mienie państwowe, które w dniu 27 maja 1990 r. należało do Państwowego Funduszu Ziemi.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Określa zasady nabywania mienia państwowego przez gminy.

t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Dotyczy przeznaczenia gruntów w planach zagospodarowania przestrzennego, w tym gruntów Państwowego Funduszu Ziemi.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

Dz. U. Nr 32, poz. 140

Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin

Regulowała przejmowanie gospodarstw rolnych na własność Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość rolna (działka nr [...]) należała do Państwowego Funduszu Ziemi w dniu 27 maja 1990 r. Nieruchomość rolna należąca do Państwowego Funduszu Ziemi jest wyłączona spod komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie. Decyzja o komunalizacji nieruchomości rolnej należącej do Państwowego Funduszu Ziemi została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy Miasta L. oparta na interpretacji planu zagospodarowania przestrzennego jako wskazującej na 'tereny zielone', a nie tereny rolne.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomość stanowiła grunt wchodzący w skład Państwowego Funduszu Ziemi była wyłączona spod komunalizacji z mocy prawa decyzja komunalizacyjna z rażącym naruszeniem prawa nieruchomość znajdowała się na terenach przeznaczonych dla produkcji rolnej

Skład orzekający

Emilia Lewandowska

przewodniczący sprawozdawca

Cezary Pryca

sędzia

Beata Ziomek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego, w szczególności wyłączenia nieruchomości rolnych należących do Państwowego Funduszu Ziemi."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z początku lat 90. XX wieku i specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transformacji ustrojowej i reprywatyzacji mienia, choć jej szczegóły są dość techniczne i dotyczą konkretnego przepisu prawnego.

Czy gmina mogła przejąć ziemię rolną? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis o komunalizacji.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 384/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Ziomek
Cezary Pryca
Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska /spr./ Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Beata Ziomek Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Wa 384/04
UZASADNIENIE
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę L., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla L. w L. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część wyżej wymienionej decyzji.
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm), decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę L. z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności nieruchomości opisanej w sentencji niniejszej decyzji.
Wobec niewniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. przez żadną ze stron w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, decyzja ta stała się ostateczna.
Wojewoda [...] wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 18 września 2002 r., w którym wskazał na konieczność stwierdzenia z urzędu nieważności wyżej opisanej decyzji Wojewody [...].
Podstawowym dokumentem, na podstawie którego wojewoda podejmuje decyzję w zakresie komunalizacji określonego mienia państwowego, jest karta inwentaryzacyjna. W przedmiotowej sprawie z karty inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji nr [...], wynikało jednoznacznie, że na dzień 27 maja 1990 r. nieruchomość przy ul. [...] w L. (działka nr [...]) była mieniem Skarbu Państwa, należącym do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zatem, konsekwencją zignorowania przez Komisję Inwentaryzacyjną Rady Miejskiej w L. – podczas przygotowywania spisu inwentaryzacyjnego mienia przewidzianego do komunalizacji – faktu, że działka nr [...] należała w dniu 27 maja 1990 r. do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi, było wydanie decyzji komunalizacyjnej z rażącym naruszeniem prawa. Działanie Komisji Inwentaryzacyjnej Rady Miejskiej w L. zastanawia tym bardziej, że z kolei decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1997 r., nr [...], w sprawie przekazania na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi (działki nr [...] o pow. [...] ha) została przesłana do wiadomości Wydziału Geodezji, Katastru i Inwentaryzacji Urzędu Miasta L. i nie została ona zaskarżona.
Z dokumentacji przedstawionej w sprawie wynika, że gospodarstwo rolne, w skład którego wchodzi m.in. działka nr [...], zostało przejęte nieodpłatnie, na wniosek jego dotychczasowych właścicieli, na własność Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu L. z dnia [...] sierpnia 1978 r., nr [...], zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140).
Potwierdzeniem rolniczego charakteru działki nr [...] oraz tego, że stanowiła ona w dniu 27 maja 1990 r. zasób Państwowego Funduszu Ziemi jest umowa dzierżawy z dnia [...] kwietnia 1991 r., nr [...], oddająca w dzierżawę do dnia 1 września 1991 r. osobie fizycznej grunt Państwowego Funduszu Ziemi, tj. nieruchomości położonej w mieście L. przy ul. [...], stanowiącą działkę nr [...]. Wydzierżawiającym przedmiotową nieruchomość był Zarząd Miasta L., działający w imieniu Skarbu Państwa. Analogiczną umowę dzierżawy dotyczącą przedmiotowej nieruchomości podpisano również w dniu [...] listopada 1991 r. na okres 2 lat i 10 miesięcy, tj. do dnia [...] września 1994 r.
Sporna nieruchomość została następnie w 1997 r. przekazana na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W aktach sprawy jest udokumentowanie, że działka nr [...] została przejęta przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa jako mienie Państwowego Funduszu Ziemi.
Nie ulega wątpliwości, że nieruchomość, która stanowi działkę nr [...], należała w dniu 27 maja 1990 r. do Państwowego Funduszu Ziemi i w związku z tym podlegała ona wyłączeniu spod komunalizacji stosownie do treści przepisu art. 11 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...).
Przepis art. 11 wyżej wymienionej ustawy zawiera wyjątki od zasady, zgodnie z którą mienie ogólnonarodowe, o jakim mowa w art. 5 ust. 1-3 analizowanej ustawy, stało się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem właściwych gmin.
Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o którym mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli w dniu 27 maja 1990 r. należały do Państwowego Funduszu Ziemi.
W rozpatrywanym przypadku organ orzekający w sprawie komunalizacji z mocy prawa skoncentrował się na ocenie tego, czy na dzień 27 maja 1990 r. zaistniały przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...), nie zbadał natomiast, czy nie ma przeciwwskazań do komunalizacji, które wymienia art. 11 ust. 1 przedmiotowej ustawy.
Ocena całości dokumentacji przedstawionej w sprawie prowadzi do konkluzji, że działka nr [...] nie mogła stać się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem komunalnym, gdyż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...) mienie to stanowiło nieruchomość rolną należącą do Państwowego Funduszu Ziemi.
W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2004 r. Gmina Miasto L. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono niezgodność z prawem, tj. naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz art. 156 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Dla celów komunalizacji prowadzonej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) podstawowe znaczenie ma funkcja jaką dla skomunalizowanej nieruchomości wyznaczał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu nadzoru nieruchomość położone w L. przy ul. [...], oznaczona jako działka nr [...] należała w dniu 27 maja 1990 r. do Państwowego Funduszu Ziemi co mają dowodzić zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r., który stwierdzał, że skomunalizowana nieruchomość znajdowała się na "terenach zielonych", a pojęcie to nie jest tożsame z pojęciem "tereny zieleni". Użycie w planie zagospodarowania przestrzennego województwa [...] terminu "tereny zielone" na określenie przeznaczenia działki nr [...] wraz z innymi dokumentami, powołanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ocenie organu nadzoru prowadzi do wniosku, że działka nr [...] spełniała przesłanki z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. i jako grunt wchodzący w skład Państwowego Funduszu Ziemi była wyłączona na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 maja 1990 r. spod komunalizacji z mocy prawa.
Pomimo, że organ nadzoru powołuje się w swoich decyzjach na plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dniu 27 maja 1990 r., to w materiale dokumentacyjnym brak było takiego planu. Sąd więc zobowiązał organ do uzupełnienia tego materiału. Z dostarczonych na żądanie Sądu dokumentów, z których Sąd przeprowadził dowód (k. 31-34) wynika, że w dacie 27 maja 1990 r. do działki nr [...] odnosił się plan zagospodarowania przestrzennego województwa miejskiego [...] zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta L. nr [...] z dnia [...] marca 1977 r. zmieniony zarządzeniem nr 22/83 Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 18 lipca 1983 r. (Dziennik Urzędowy Rady Narodowej Miasta Łodzi nr 8, poz. 78). Z załącznika graficznego do tego planu i legendy wynika, że działka nr [...] znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem RP co odnosiło się do rolniczych przestrzeni produkcyjnych. W dostarczonym na żądanie Sądu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie znajduje się zapis, że nieruchomość ta znajduje się na terenach zielonych, lecz wprost wynika z niego, że znajdowała się na terenach przeznaczonych dla produkcji rolnej. Całość więc rozważań zarówno skarżącego jak i organu co do interpretacji określenia "tereny zielone", w świetle prowadzonego przez Sąd dowodu, pozostaje poza oceną Sądu i nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, która w konsekwencji jest zgodna z prawem. Skoro bowiem przedmiotowa nieruchomość spełniała przesłanki z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) i wchodziła w skład Państwowego Funduszu Ziemi, to na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...) była wyłączona spod komunalizacji z mocy prawa. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. stwierdzająca komunalizację tej nieruchomości została więc wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z 27 maja 1990 r. Prawidłowo więc Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność tej decyzji z powołaniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI