I SA/Wa 381/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawaustawa wprowadzająca reformę administracyjnąwładanie publicznepostępowanie administracyjnekontrola sądowa

WSA w Warszawie oddalił skargę dotyczącą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, uznając, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.

Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod ulicę. Skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne i prawne organów, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, stwierdzając spełnienie przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., co skutkowało oddaleniem skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2021 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 sierpnia 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod ulicę. Sprawa miała długą historię postępowań administracyjnych i sądowych, w tym uchylenia poprzednich decyzji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość ta była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy stanowiła własność prywatną (T. K., a następnie Skarżącej), oraz czy była zajęta pod drogę publiczną. Organy administracji, opierając się m.in. na dokumentacji geodezyjnej i umowach, ustaliły, że wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a., w tym błędy w ustaleniach faktycznych i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne są zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że decyzja Wojewody z 31 marca 2017 r., na którą powoływała się skarżąca, została stwierdzona nieważnością, co wyeliminowało ją z obrotu prawnego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., tj. nieruchomość była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiła ich własności, była zajęta pod drogę publiczną, a fakt ten istniał przed 1 stycznia 1999 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż nieruchomość była we władaniu publicznym (na podstawie umów i dokumentacji geodezyjnej dotyczącej oświetlenia ulicznego) oraz zajęta pod drogę publiczną (na podstawie uchwały Rady Narodowej i mapy geodezyjnej), a w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani gminy, lecz osoby fizycznej. Spełnienie tych przesłanek skutkowało nabyciem własności z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.u.a.p. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej i warunki jej zaliczenia.

u.d.p. art. 2 § ust. 1 pkt 1-4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 19

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 22

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.p.u.a.p. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Drogi lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo ustaliły, że nieruchomość była we władaniu publicznym w dniu 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Decyzja Wojewody z 31 marca 2017 r. została prawomocnie stwierdzona nieważnością i nie mogła być podstawą do kwestionowania późniejszych decyzji. Materiały dowodowe, w tym dokumentacja geodezyjna, były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 7, 76, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. przez organy obu instancji. Błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Niewzięcie pod uwagę wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków. Niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości daty zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Wydanie decyzji niekorzystnej dla skarżącej w sytuacji, gdy w podobnym stanie faktycznym wydano inną decyzję (przed stwierdzeniem jej nieważności). Nienależyte uzasadnienie decyzji. Dowolność w wydaniu decyzji. Bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomości zajęte pod drogi publiczne nieruchomości pozostające we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością decyzja stwierdzona nieważnością jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc) mapa do celów prawnych – będąca dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a.

Skład orzekający

Jolanta Dargas

przewodniczący

Anna Falkiewicz-Kluj

członek

Anna Fyda-Kawula

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w kontekście nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, zwłaszcza w sytuacji, gdy własność nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. należała do osoby fizycznej, a droga była już urządzona i znajdowała się we władaniu publicznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z reformą administracyjną z 1998 r. i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach o drogach publicznych oraz orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego przepisu dotyczącego przekształceń własnościowych nieruchomości po reformie administracyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Choć stan faktyczny jest złożony, rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji konkretnego przepisu.

Nieruchomość drogowa z mocy prawa: Jak art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną ukształtował własność po 1998 roku?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 381/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj
Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/
Jolanta Dargas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2021 r. nr DO.1.7614.490.2021.MW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii zaskarżoną decyzją z 8 grudnia 2021 r. nr DO.1.7614.490.2021.MW na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, zwanej dalej: k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania E.B. (Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 26 sierpnia 2021 r. nr 2468/2021 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z 12 lipca 2012 r. nr 999/DG/12 na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odmówił stwierdzenia nabycia przez gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę [...] w [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] ha. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z 20 sierpnia 2013 r. uchylił ww. decyzję Wojewody i stwierdził nabycie przez gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności ww. nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2461/13 uchylił powyższą decyzję z 20 sierpnia 2013 r.
Rozpatrując ponownie sprawę Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 6 lipca 2015 r. uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z 12 lipca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda Mazowiecki decyzją z 31 marca 2017 r. nr 1600/2017 odmówił stwierdzenia nabycia przez gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności ww. nieruchomości. Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju decyzją z 2 października 2019 r. nr DO.1.4614.294.2018.AŁ stwierdził nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z 31 marca 2017 r. w związku ze skierowaniem jej do osoby zmarłej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Mazowiecki ww. decyzją z 26 sierpnia 2021 r. na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 104 k.p.a. stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej [...].
W wyniku odwołania Skarżącej od powyższej decyzji Minister Rozwoju i Technologii zaskarżoną decyzją z 8 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. stwierdził, że w dniu 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. W dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowiła własność T. K., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] L.dz. odp. [...] z [...] maja 2016 r. o prowadzeniu zbioru dokumentów ZD [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] października 2018 r., sygn. akt [...] dokonano działu spadku po T. K. w ten sposób, że m.in. działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] stała się własnością Skarżącej. Następnie dla nieruchomości tej została założona księga wieczysta [...].
W dniu 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, co ustalono na podstawie:
- uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy Nr 245 z 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa Stołecznego Warszawskiego Nr 17, poz. 186) ulica [...] w [...] stanowiła drogę lokalną miejską;
- art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi;
- mapy do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. M., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 lutego 2021 r. pod nr [...], z której wynika, że działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną – ul. [...]. To opracowanie geodezyjne stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a.
Minister wskazał następnie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, co ustalono na podstawie:
- umowy powierniczej nr [...] z [...] grudnia 1994 r. zawartej pomiędzy Urzędem Gminy [...], a Zarządem Dróg Miejskich w [...] w sprawie zastępstwa inwestorskiego na eksploatację oświetlenia, znaków prześwietlonych i słupków przeszkodowych na ulicach gminnych, zgodnie z załącznikiem obejmującym ul. [...];
- przekazanej przy piśmie Urzędu [...] nr [...] z 16 maja 2016 r. mapy z 1977 r., z której wynika, że już w tej dacie na działce nr [...] posadowiony był słup oświetleniowy;
- z mapy do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. M., sporządzonej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. wynika, że na działce nr [...] znajdowały się 3 słupy oświetleniowe;
- pisma Naczelnika w [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], w którym potwierdzono, że na działce nr [...] znajdowały się 3 oprawy oświetleniowe na słupach, zamontowanych przed 31 grudnia 1998 r.;
- pisma [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], w którym wskazano, że ul. [...] była drogą o nawierzchni gruntowej oraz że wzdłuż ulicy ułożone było oświetlenie uliczne, które w 1998 r. zostało zmodernizowane, a konserwacja oświetlenia i opłata za energię elektryczną w całości była finansowana za środków gminnych.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie tej ziściły się więc wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, art. 76, art. 77 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, w tym niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości daty zajęcia nieruchomości Skarżącej pod drogę publiczną, a także w odmówieniu wiary twierdzeniom Skarżącej i wydanie decyzji niekorzystnej dla niej w sytuacji, gdy w tym samym stanie faktycznym i prawnym, w dniu 31 marca 2017 r. została wydana decyzja nr [...], odmawiająca stwierdzenia nabycia przez [...] spornej nieruchomości z mocy prawa;
2. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;
3. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie
przez organ motywów, którymi się kierował przy uznaniu za spełnione przesłanki nabycia przez [...] z mocy prawa spornej nieruchomości;
4. art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji;
5. art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji w postaci niedostatecznego i niepełnego uzasadnienia decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia wydanie w tej sprawie całkowicie odmiennych decyzji (decyzja z [...] marca 2017 r. nr [...]);
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy wobec wskazanych przez Skarżącą okoliczności, prawidłowym było uchylenie tej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04).
Kontrolując wydane w sprawie decyzje zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a.
Analiza zebranego w tej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie jest zasadna. Organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie uchybiły bowiem powołanym przepisom.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Zgodnie z treścią tego przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Przepis ten określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim nieruchomości stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Są to: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne - niestanowiącymi ich własności i faktyczne zajęcie tych gruntów pod drogi publiczne, istniejące w tej dacie.
Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej, w związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). Zgodnie z treścią art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By droga zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego z niej korzystania.
Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], położona w [...] w obrębie [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność T. K., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] L.dz. odp. [...] z [...] maja 2016 r. o prowadzeniu zbioru dokumentów ZD [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] października 2018 r., sygn. akt [...] dokonano działu spadku po T. K. w ten sposób, że m.in. działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] stała się własnością Skarżącej, a dla nieruchomości tej została założona księga wieczysta [...].
Nieruchomość ta była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną, co ustalono na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy Nr 245 z 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa Stołecznego Warszawskiego Nr 17, poz. 186), zgodnie z którą ulica [...] w [...] stanowiła drogę lokalną miejską, a na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną droga ta z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną.
W zakresie przesłanki zajęcia działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, ustalenia tego organy dokonały na podstawie mapy do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. M., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2021 r. pod nr [...]. W ocenie Sądu, mapa ta – będąca dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. – pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że działka nr [...] znajdowała się w pasie drogi publicznej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Powyższe potwierdza fakt zajętości spornej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Skarżąca nie przedłożyła przy tym żadnego dokumentu, który zakwestionowałby powyższe ustalenia.
Z kolei co do pozostawania spornej nieruchomości w dniu 31 grudnia
1998 r. we władaniu publicznym, to należy wskazać, że z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 - 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym stanowi art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/07).
Zdaniem Sądu, oceniając spełnienie tej przesłanki organy w sposób uprawniony przyjęły, że o władaniu sporną nieruchomością świadczy umowa powiernicza nr [...] z [...] grudnia 1994 r. zawarta pomiędzy Urzędem Gminy [...], a Zarządem Dróg Miejskich w [...] w sprawie zastępstwa inwestorskiego na eksploatację oświetlenia, znaków prześwietlonych i słupków przeszkodowych na ulicach gminnych, zgodnie z załącznikiem obejmująca ul. [...]. Ponadto, jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, z wyżej powołanej mapy do celów prawnych, sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. M. według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. wynika, że na działce nr [...] w tej dacie znajdowały się 3 słupy oświetleniowe. Również w piśmie Naczelnika w Urzędzie [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] potwierdzono, że na działce nr [...] znajdowały się 3 oprawy oświetleniowe na słupach, zamontowanych przed 31 grudnia 1998 r. Władanie sporną nieruchomością potwierdza również pismo Urzędu [...] z 10 kwietnia 2015 r. nr [...], w którym wskazano, że ul. [...] była drogą o nawierzchni gruntowej oraz że wzdłuż ulicy ułożone było oświetlenie uliczne, które w 1998 r. zostało zmodernizowane, a konserwacja oświetlenia i opłata za energię elektryczną w całości była finansowana za środków gminnych.
Odnosząc się natomiast do stawianych przez Skarżącą zarzutów, należy stwierdzić, że zgłaszane przez stronę wnioski dowodowe podlegają uwzględnieniu, o ile ich przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie prowadzone postępowanie dowodowe miało na celu wykazanie, czy sporna działka była zajęta pod drogę publiczną, a także czy pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ pozyskał materiał dowodowy sprawy zawierający ww. przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację geodezyjną, z której wynika wprost, że uwidocznione na mapie granice nieruchomości zostały ustalone według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżąca nie przedłożyła przy tym żadnego dokumentu, który zakwestionowałby powyższe ustalenia. Z kolei co do spełnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów prawa cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania. Analiza zebranego w tej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez Skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi również w tym zakresie.
Ponadto, stosownie do treści art. 78 § 2 k.p.a., organ może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli dotyczy ono okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. W tej sprawie istotne okoliczności jakimi było wykazanie spełnienia przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. zostało już stwierdzone powyżej opisanymi dowodami, a ich wiarygodność wątpliwości organu nie budziła. Nie było więc celowe dalsze prowadzenie postępowania dowodowego przez organ w zakresie wnioskowanym przez Skarżącą, a dotyczącym przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków.
Niezasadne i niemogące mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy są również zarzuty Skarżącej, co do podjęcia przez Wojewodę Mazowieckiego uprzednio decyzji z 31 marca 2017 r. nr 1600/2017 o odmowie stwierdzenia nabycia przez gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności spornej nieruchomości. Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju decyzją z 2 października 2019 r. nr DO.1.4614.294.2018.AŁ stwierdził bowiem nieważność tej decyzji Wojewody Mazowieckiego z 31 marca 2017 r. w związku ze skierowaniem jej do osoby zmarłej. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza natomiast, że weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc) (por. J. Borkowski (w: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H.Beck Warszawa 1996, s. 699). Decyzja ta została zatem wyeliminowana z obrotu prawnego, jak gdyby jej nigdy nie było. Z tej właśnie przyczyny nie mogło odnieść zamierzonego przez Skarżącą skutku powoływanie się na zawarte w niej ustalenia i ich ocenę.
Reasumując, opisane powyżej wykazanie przez organy zaistnienia wszystkich ustawowo określonych przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., świadczy o tym, że wydane w sprawie decyzje nie naruszały powołanych na wstępie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarzuty skargi są więc nieuzasadnione, gdyż organy dokonały prawidłowej analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Poczynione ustalenia i podjęte rozstrzygnięcie organy uzasadniły zgodnie z wymogami wynikającymi z treści art. 107 § 3 k.p.a.
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI