I SA/Wa 377/07

I SA/Wa 377/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Nowicka
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73  ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez powiat z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Budownictwa, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania Z. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] o stwierdzeniu nabycia przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej we wsi [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod drogę powiatową nr [...] [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał co następuje:
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Starosty Powiatu w [...]. z dnia 5 maja 2005 r., stwierdził nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...] zajętej pod drogę powiatową nr [...], oznaczonej na mapie własnościowej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha.
Organ pierwszej instancji powołując się na treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z którego wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem wskazał, że z przedłożonych przez Starostę [...] dokumentów wynika, iż nieruchomość, której dotyczy wniosek w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła część pasa drogowego drogi [...] nr [...] [...] i znajdowała się w faktycznym władaniu Skarbu Państwa, co potwierdza zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...].
W wydanym w dniu 15 grudnia 1998 r. na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Rozporządzeniu (Dz. U. nr 160, poz. 1071) Rada Ministrów ustaliła wykaz dróg krajowych i wojewódzkich. Art. 103 ust. 3 przewidywał, że z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie nie wymienione w ww. rozporządzeniu stają się drogami powiatowymi. Skoro droga nr [...] [...] nie została uwzględniona w rozporządzeniu, stała się drogą powiatową.
Wojewoda [...] dodał, że nieruchomość zajęta pod drogę powiatową w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiła własność J. K., a strony zawiadomieniem z dnia 20 października 2006 r. zostały poinformowane o toczącym się postępowaniu do którego nie wniosły żadnych uwag ani zastrzeżeń.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] w dniu [...] grudnia 2006 r. wydał decyzję potwierdzającą nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności opisanej w decyzji nieruchomości.
Od decyzji Wojewody [...] M. K. wniósł odwołanie do Ministra Transportu i Budownictwa zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie prawa własności, brak przedstawienia mu jego praw we właściwej formie domagając się jednocześnie przeprowadzenia negocjacji w kwestii odszkodowania.
Minister Budownictwa w toku postępowania odwoławczego wskazując na treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną podkreślił, że nabycie z mocy prawa na tej podstawie własności nieruchomości uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz braku własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Jeżeli nabycie dotyczy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną to musi mieć ona status drogi publicznej, a więc takiej, która istniała w dniu 31 grudnia 1998 r., czyli drogi publicznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1958 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 14, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.
Zgodnie z art. 1 ww. ustawy droga publiczna musi spełniać dwa warunki: musi być zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, przy czym zdarzenie to powinno mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r., z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub przepisach szczególnych.
Z dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń wynikało, że działka nr [...] leży w liniach rozgraniczających drogi [...], która przed dniem 1 stycznia 1999 r. miała ona status drogi wojewódzkiej, a od tej daty na podstawie art. 103 ust. 3 ww. ustawy zaliczona została do kategorii dróg powiatowych. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja potwierdza publiczno -prawne władztwo nad tą drogą oraz nad działką, ponadto w dniu 31 grudnia 1998 r. działka stanowiła własność osoby fizycznej. Zatem spełnione zostały przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Odnosząc się do zgłoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów co do kwestii wypłacenia odszkodowania organ drugiej instancji wskazał, że sprawy odszkodowawcze są rozpoznawane w odrębnym postępowaniu i nie mogły być przedmiotem rozpoznania w zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...].
Na decyzję Ministra Budownictwa M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Starostwo Powiatowe w [...] nie może skutecznie, nieodpłatnie nabyć pod drogę nieruchomości oznaczonej jak działka [...], której on jest nadal właścicielem, jak również nie może orzekać o odmowie wypłacenia mu odszkodowania. Zdaniem M. K. w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono jego prawo gwarantujące mu ochronę własności, a nieruchomość została mu zabrana bez odszkodowania. Skarżący zarzucił Starostwu Powiatowemu w [...], że wbrew oświadczeniom nie poinformowało go pisemnie o przysługującym mu odszkodowaniu ograniczając się jedynie do ogłoszeń z tym, że ogłoszenia takiego nie było na terenie Gminy [...]. Ponadto, zdaniem skarżącego Starostwo naruszyło zasadę zachowania formy pisemnej czynności prawnych, jak również do dnia sporządzenia skargi nie odpowiedziało na wniosek o odszkodowanie z dnia 8 listopada 2006 r. przekazany do urzędu postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem.
Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego. Kontroli tej dokonuje sąd w oparciu o materiał dokumentacyjny zgromadzony w aktach sprawy.
Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Powołany przepis określa merytoryczne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejęcia prawa własności na Skarb Państwa lub właściwą jednostką samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są; zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 marca 1995 r. o drogach publicznych, władanie zaś nieruchomością oznacza pozostawienie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego.
Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że działka oznaczona nr [...] o pow. [...] ha położona w [...], powiat [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. tj. wejścia w życie powyższej ustawy własność J. K. i była część pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] [...], która nie została wymieniona w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. dotyczącego ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (DZ. U. Nr 160, poz. 1071). Dlatego też na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stała się drogą powiatową. Droga ta znajdowała się też w faktycznym władaniu Skarbu Państwa co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] oraz protokołu odbioru końcowego robót dotyczącego jej modernizacji z dnia [...] października 1997 r.
Wywłaszczeniowy charakter przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. determinuje zakres jego stosowania i zakres wykładni poszczególnych przesłanek, których spełnienie warunkuje jego zastosowanie.
Stan taki bezspornie miał miejsce w przedmiotowej sprawie, zasadnie zatem Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. własność przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze o nie wypłaceniu skarżącemu odszkodowania za przejętą drogę Sąd, podzielił stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdzie organ stwierdził, że postępowanie o odszkodowanie jest odrębnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez starostę z wniosku złożonego przez właściciela przejętej nieruchomości i w niniejszym postępowaniu nie było podstawy prawnej do orzekania o odszkodowaniu.
Zatem organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej jak, również prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.