I SA/WA 374/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Infrastruktury stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego z 1951 r. z powodu nieodwracalnych skutków prawnych i braku precyzji rozstrzygnięcia.
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1951 r. dotyczącego nieruchomości w Warszawie, objętej dekretem o gruntach warszawskich. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność części orzeczenia, jednak WSA uchylił tę decyzję, wskazując na wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych (sprzedaż prawa użytkowania wieczystego) oraz na nieprecyzyjne określenie części nieruchomości, której dotyczyła nieważność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. G. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z 1951 r. w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...]. Orzeczenie z 1951 r. odmawiało przyznania prawa własności czasowej, uzasadniając to przeznaczeniem terenu pod zabudowę przemysłową. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra, stwierdzając, że w odniesieniu do części nieruchomości, która nie była przeznaczona pod przemysł w planie z 1931 r., wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Miało to miejsce w związku ze sprzedażą prawa użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego. Sąd wskazał, że w takich przypadkach organ powinien odstąpić od stwierdzenia nieważności i wydać decyzję stwierdzającą naruszenie prawa. Ponadto, WSA zarzucił Ministrowi brak precyzji w określeniu części nieruchomości, do której odnosiła się nieważność, co uniemożliwiało kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, takich jak sprzedaż prawa użytkowania wieczystego chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym zawarcie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego wyklucza możliwość wyeliminowania przez organ administracji z obrotu prawnego wadliwej decyzji z powodu zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
Dz. U. z 1945 r. nr 50, poz.279 art. 7 § ust. 1 i 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy
Dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni byli uprawnieni do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego lub prawa zabudowy w ciągu 6 miesięcy od objęcia gruntu przez gminę, jeżeli korzystanie z gruntów dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów w planie zabudowania.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji nie może stwierdzić nieważności decyzji, jeżeli od wydania decyzji upłynęło 10 lat, lub jeżeli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych decyzji, w tym konieczności precyzyjnego określenia przedmiotu rozstrzygnięcia.
Dz. U. R.P. Nr 36, poz. 341 art. 44
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
Dz. U. R.P. Nr 36, poz. 341 art. 75
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym
PPSA art. 13 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych.
PPSA art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego (rozpoznawanie w granicach sprawy, niezwiązanie zarzutami skargi).
PPSA art. 145 § §1 pkt. 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
PPSA art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa w związku ze sprzedażą prawa użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego. Nieprecyzyjne określenie powierzchni gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej, do której odnosi się kasacyjna dyskredytacja kontrolowanego orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy po wydaniu kwestionowanego orzeczenia miały miejsce takie zdarzenia prawne, których skutków organ administracyjny na drodze postępowania administracyjnego nie może usunąć mocą własnych orzeczeń. zawarcie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki w formie aktu notarialnego (a więc odpłatne zbycie prawa na rzecz osoby trzeciej chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych) wyklucza - stosownie do art. 156 § 2 kpa - możliwość wyeliminowania przez organ administracji z obrotu prawnego wadliwej decyzji, wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych. Określenie w decyzji 'w części dawnej nieruchomości, która w planie ... nie była przeznaczona pod przemysł' jest bardzo ogólnikowe i niekonkretne.
Skład orzekający
Elżbieta Lenart
przewodniczący sprawozdawca
Monika Nowicka
członek
Maria Tarnowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i obrotu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem o gruntach warszawskich i obrotem prawem użytkowania wieczystego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i jego konsekwencji prawnych, a także ważnego zagadnienia nieodwracalnych skutków prawnych w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków.
“Nieruchomości warszawskie: Czy sprzedaż prawa użytkowania wieczystego chroni przed stwierdzeniem nieważności decyzji?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 374/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-05-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Tarnowska Monika Nowicka Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], w której stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1951 r. L. dz. [...] w części dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej jako [...] Kolonia we wsi W. nr [...] nr rej. [...], która w Ogólnym Planie Zabudowania W., zatwierdzonym przez byłe Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., nie była przeznaczona pod przemysł, zaś w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia. W uzasadnieniu decyzji podano następujące okoliczności. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność J. G., E. G. i Z. G. Została ona objęta działaniem dekretu z dnia 26 października1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. z 1945 r. nr 50, poz.279). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 w/w dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłata symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. W dniu 3 lutego 1949 r. J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do w/w nieruchomości. - zgodnie z art. 7 w/w. dekretu z dnia 26 października 1945 r. Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1951 r. L. dz. [...] odmówiło uwzględnienia powyższego wniosku, uzasadniając fakt odmowy przeznaczeniem przedmiotowego terenu "na cele publiczne pod zabudowę przemysłową". Od tego orzeczenia odwołanie nie zostało wniesione. Następnie pismem z dnia 21 marca 2001 r. A. D. i U. G. - spadkobierczynie byłych właścicieli - wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1951 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1951 r. L. dz. [...] w części dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej jako [...] Kolonia we wsi W. nr [...] nr rej. [...], która w Ogólnym Planie Zabudowania W., zatwierdzonym przez byłe Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., nie była przeznaczona pod przemysł, zaś w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia. W dniu 25 czerwca 2004 r. B. G. - spadkobierca byłych właścicieli -złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż część decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r., której nieważność stwierdził Minister Infrastruktury, została wydana z naruszeniem prawa z powodu wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych oraz zarzucając naruszenie przez organ art. 107 kpa z powodu nie sprecyzowania powierzchni gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej, do którego odnosi się kasacyjna dyskredytacja kontrolowanego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1951 r. Po rozpoznaniu wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. G. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc dotychczasowe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W szczególności zasadny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa przez Ministra Infrastruktury na skutek błędnej oceny skutków prawnych zaskarżonej decyzji - wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy po wydaniu kwestionowanego orzeczenia miały miejsce takie zdarzenia prawne, których skutków organ administracyjny na drodze postępowania administracyjnego nie może usunąć mocą własnych orzeczeń. Kompetencje organów administracji nie pozwalają na rozwiązywanie czy unieważnianie aktów notarialnych. Zatem zawarcie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki w formie aktu notarialnego (a więc odpłatne zbycie prawa na rzecz osoby trzeciej chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych) wyklucza - stosownie do art. 156 § 2 kpa - możliwość wyeliminowania przez organ administracji z obrotu prawnego wadliwej decyzji, wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] czerwca 1951 r. w tej części, która w planie z 1931 r. nie była przeznaczona pod zabudowę przemysłową. W uzasadnieniu decyzji organu zasadnie stwierdzono, że w odniesieniu do tej części nieruchomości rażąco naruszono art. 7 ust. 2 dekretu oraz art. 44 i 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R.P. Nr 36, poz. 341) - skoro obowiązujący dla tej części nieruchomości plan nie przewidywał przeznaczenia jej na cele publiczne lub przemysłowe. Minister ustalił również, że ta część nieruchomości obejmuje działkę nr [...], która stanowi własność Skarbu Państwa i obecnie znajduje się w użytkowaniu wieczystym firmy "[...]" SA. z siedzibą w W. Wcześniej Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1992 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...] [...] [...] "[...]" w W. prawa użytkowania wieczystego w/w części działki. Następnie powyższe przedsiębiorstwo (wraz z należącym do niego prawem użytkowania wieczystego działki) zostało sprzedane w dniu [...] stycznia 1996 r. umową zawartą w formie aktu notarialnego firmie [...]-[...] [...]-[...] [...] S.A. z siedzibą w W. Zaś w dniu [...] grudnia 1997 r. prawo użytkowania wieczystego w/w działki zostało sprzedane firmie "[...]" S.A. z siedzibą w W. (również umową zawartą w formie aktu notarialnego). Wobec tego - w odniesieniu do tej części nieruchomości - wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Organ powinien zatem odstąpić od stwierdzenia - w tej części - nieważności orzeczenia i wydać decyzję stwierdzającą, że przedmiotowe orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Również zasadny jest zarzut skarżącego dotyczący nie sprecyzowania powierzchni gruntu dawnej nieruchomości [...], do której odnosi się kasacyjna dyskredytacja kontrolowanego orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1951 r. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest precyzyjne. Określenie w decyzji " w części dawnej nieruchomości, która w planie ... nie była przeznaczona pod przemysł" jest bardzo ogólnikowe i niekonkretne. Nie została dokładnie określona powierzchnia tej części działki, jej granice i numery ewidencyjne działek, co uniemożliwia skontrolowanie prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ powinien dokładnie i konkretnie określić tę część nieruchomości - w sposób nie budzący wątpliwości co do jej powierzchni, miejsca położenia i przebiegu granic. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 §1 pkt. 1 lit a i c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270 ze zmianami) , orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI