I SA/Wa 369/21

I SA/Wa 369/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Monika Sawa
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1504/22 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Trochym Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], oznaczona dawniej jako hip. "[...]" [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U.50.279) i z dniem jego wejścia w życie grunt tej nieruchomości przeszedł na własność Gminy [...], a w dalszej kolejności (po zniesieniu gmin) rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] października 1948r. Nr [...] tytuł własności nieruchomości oznaczonej dawniej jako hip. "[...]" [...], uregulowany był jawnym wpisem na imię: E. L. i M. L. w częściach równych.
E. L. i M. L. wnioskiem z dnia 17 grudnia 1948r. wystąpili, w trybie art. 7 dekretu, o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Wniosek ten do wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1271) pozostawał nie rozpoznany. Wnioskodawcy zaś, ani ich spadkobiercy nie wykazywali w sprawie żadnej aktywności. Przywołana z kolei ustawa nowelizująca wprowadziła do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 z późn. zm., przywoływanej dalej jako: "u.g.n.") art. 214b, przewidujący umorzenie postępowania w sprawach dotyczących rozpoznania wniosków dekretowych, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów. Co ma miejsce w sytuacji gdy organ wezwał wnioskodawcę oraz jego ewentualnych następców prawnych do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od strony oprócz wniosku i w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu (ust. 1 i 2 art. 214b).
W tym stanie rzeczy [...] czerwca 2017 r. Prezydent [...] zamieścił w dziennikach Gazecie Wyborczej, Rzeczpospolitej oraz na okres 30 dni na stronie internetowej Urzędu [...] ogłoszenie, że w Biurze Spraw Dekretowych Urzędu [...] z wniosku z dnia 17 grudnia 1948 r. E. L. i M. L., zamieszkałych w [...] przy ul. [...], toczy się w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości postępowanie administracyjne o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Wzywając jednocześnie wnioskodawców lub ich następców prawnych, aby w terminie sześciu miesięcy od dnia ukazania się ogłoszenia zgłosiła się do tutejszego Urzędu, podając swój aktualny adres zamieszkania, a następnie w terminie kolejnych trzech miesięcy udowodniła swe prawa do nieruchomości pod rygorem umorzenia postępowania.
Pismem z dnia 4 grudnia 2017r. M. L. i H. L. dokonali zgłoszenia praw w trybie art. 214b ustawy o gospodarce nieruchomościami jako następcy prawni dawnych właścicieli oraz podali aktualny adres korespondencyjny. Do pisma dołączyli poświadczone za zgodność z oryginałem następujące dokumenty:
- pełnomocnictwa,
- kopia odpisu skróconego aktu zgonu M. L.,
- kopia skróconego aktu zgony E. L.,
- kopia skróconego odpisu aktu małżeństwa W. C. oraz M. L.,
- kopia skróconego odpisu aktu urodzenia H. R.,
- kopia zupełnego aktu zgonu H. L.,
- kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po E. K. nabyła córka J. L. w całości, stwierdzającego, że spadek po J. L. na podstawie ustawy nabyli mąż H. L. oraz dzieci M. L. i H. L. w 1/3 oraz stwierdzającego, że spadek po H. L. na podstawie ustawy nabyły dzieci M. L. i H. L. w 1/2 części każde z nich,
- kopia skróconego aktu zgonu Ireny J. L.,
- kopia odpisu zupełnego aktu zgonu W. L.,
- kopia odpisu skróconego aktu urodzenia M. L.,
- kopia skróconego odpisu aktu małżeństwa W. C. i M. L.
Postanowieniami z [...] grudnia 2018 r. i z [...] maja 2020 r. Prezydent [...] odmówił zawieszenia postępowania, oceniając, że przewidziany w art. 214 b u.g.n. termin na zgłoszenie się do postępowania jest terminem zawitym prawa materialnego.
Wobec takich ustaleń faktycznych Prezydent decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem E. L. i M. L. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej dawniej jako hip. "[...]. powołując się na zaistnienie okoliczności objętych hipotezą normy prawnej zawartej w art. 214 ust. 1 i 2 u.g.n
Od decyzji tej odwołania wniosła M. L.
W następstwie rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2020 r. utrzymało decyzję Prezydenta [...] w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji. Dodatkowo zwracało uwagę, że art. 214 b u.g.n. wymaga "udowodnienia swoich praw" przez osoby zgłaszające się do postępowania. Wykazanie legitymacji procesowej do bycia stroną w postępowaniu następuje w drodze przedłożenia postanowienia sądu o nabyciu praw spadkowych, bądź aktu poświadczenia dziedziczenia po dawnych właścicielach nieruchomości. Przedłożenie dokumentów wskazujących na powiązania rodzinne nie zastąpi tych dokumentów. Organ odwoławczy wskazał także, że art. 214b tej ustawy jest przepisem lex specialis w stosunku do ogólnych przepisów postępowania administracyjnego. Zawiera on bowiem własną procedurę, którą stosuje się przy rozpoznawaniu spraw na jego podstawie. Z uwagi na materialnoprawny charakter terminów w nim ustanowionych nie jest możliwe stosowanie do tych terminów norm zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zawieszenia prowadzonego postępowania. Zawieszenie postępowania nie może bowiem znosić konsekwencji prawnych upływu tych terminów. Stąd zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 97 § 1 i 4 i 98 § 1 oraz 104 k.p.a. i Konstytucji RP uznał za chybiony.
Na decyzję tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. L.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. a) naruszenie art. 97 § 1 pkt 1i 4 k.p.a. oraz art. 98 § 1 k.p.a. i art. 30 § 5 k.p.a., które winny zostać w takim wypadku zastosowane przez organ I instancji zgodnie z wnioskiem ujętym w piśmie wnioskodawców z 2 marca 2018 r.. w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, a także w związku z brakiem możliwości zastosowania art. 214b ust. 2a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n.") obowiązującego od 20.10.2020 r." (znajdującego zastosowanie tylko do toczących się postępowań zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 17.09.2020 r. zmieniającej u.g.n.) - zatem błędny brak stwierdzenia a contrario, że w tej sprawie wnioskodawcy winni być reprezentowani przez kuratora spadku, a organ I instancji miał obowiązek zastosować art. 30 § 5 k.p.a. występując o ustanowienie kuratora spadku do sądu powszechnego po uzyskaniu potwierdzonej dokumentami informacji o śmierci wnioskodawców, poprzez niewłaściwy brak stwierdzenia błędnego niezastosowania tych przepisów przez organ I instancji;
b) art. 214b u.g.n. oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 1025 k.c. w zw. z art. 2, art. 20, art. 21 § 1 oraz 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie, w tym poprzez uznanie art. 214b u.g.n. jako lex specialis w stosunku do ogólnych przepisów postępowania administracyjnego, przy tym błędne uznanie terminów tam wskazanych jako posiadających charakter materialnoprawny, których upływu nie może znosić zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie, a w związku z tym błędny brak stwierdzenia niewłaściwej interpretacji i błędnego zastosowania tych przepisów przez organ I instancji;
a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy przy braku stwierdzenia: niewłaściwego braku zawieszenia przez organ I instancji postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia toczących się postępowań sądowych w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po wnioskodawcach, braku zwrócenia się przez organ I instancji do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora spadku i błędnego umorzenia przez organ I instancji postępowania w sprawie,
a także naruszenie art. 138 §2 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a w związku z zaskarżonej decyzji organu I Instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i określeniu wytycznych w zakresie wykładni przepisów, w tym art. 214b u.g.n., zgodnie ze stanowiskiem podanym w uzasadnieniu odwołania i poniżej.
Mając powyższe na względzie strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2020 r., każdej w całości, i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i określeniu wytycznych w zakresie wykładni przepisów, w tym art. 214b u.g.n., zgodnie z poniższym uzasadnieniem;.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 214b u.g.n. zgodnie z którym, w sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków, o których mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy umarza się postępowanie, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów ( ust. 1). Podstawa umorzenia zachodzi, gdy organ wezwał nieustalone strony lub strony, których adresów nie ustalono, do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne pismo pochodzące od wzywanej strony w przeciągu ostatnich 30 lat poprzedzających dzień publikacji ogłoszenia. Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wzywana strona nie zgłosiła swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodniła ich w terminie kolejnych 3 miesięcy lub nie wskazała swego adresu (ust. 2).
Sąd wskazuje w tym miejscu, że celem dodania art. 214b u.g.n. nowelizacją z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2016 r. poz. 1271) było umożliwienie zakończenia postępowań administracyjnych, wszczętych wnioskami złożonymi na podstawie przepisów dekretu warszawskiego, w których wnioskodawcy od czasu złożenia wniosku nie kontaktowali się w żaden sposób z organem prowadzącym postępowanie. W uzasadnieniu projektu wskazano "W wielu przypadkach zachodzi bowiem sytuacja tego rodzaju, iż w latach 1947–1949 został zgłoszony wniosek o przyznanie prawa do gruntu, który nie został rozpatrzony w okresie PRL, a którego obecnie nie da się rozpatrzyć z uwagi na niemożność ustalenia stron postępowania wraz z ich adresami. Przepis ten ma na celu ostateczne uregulowanie stanu prawnego nieruchomości objętych dekretem warszawskim wobec braku zainteresowania stron bądź ich następców prawnych. Umożliwi to miastu [...] i Skarbowi Państwa racjonalne gospodarowanie mieniem stanowiącym ich własność bądź – w przypadku budynków – pozostających w ich administracji".
Przepis będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji podlegał badaniu prze sąd konstytucyjny. W wyroku z 19 lipca 2016 r. Kp 3/15 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "art. 1 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w części dotyczącej dodawanego do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 214b, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji."
W uzasadnieniu wyroku sąd konstytucyjny wyjaśnił, że "(..) art. 214b u.g.n., także służy realizacji wartości konstytucyjnych w postaci bezpieczeństwa prawnego i stabilizacji stosunków własnościowych. Wprowadza on nowe rozwiązanie proceduralne w postępowaniach w sprawach dekretowych. Przepis ten przewiduje umorzenie postępowania w sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków o ustanowienie użytkowania wieczystego, jeśli nie jest możliwe ustalenie stron tego postępowania. Rozwiązanie przyjęte w art. 214b u.g.n. zmierza do usunięcia, trwającego od kilkudziesięciu lat, stanu zawieszenia co do sytuacji prawnej nieruchomości. Umorzenie postępowań wszczętych w okresie powojennym nie następuje z mocy prawa, w sposób automatyczny. Ustawodawca nakazuje organowi podjąć realne działania mające na celu ustalenie osoby wnioskodawcy lub jego następców prawnych i powiadomienie uprawnionych o toczącym się postępowaniu. W sytuacji, gdy nie są znane strony lub ich adresy, a sprawy zawisły często od kilkudziesięciu lat, poszukiwanie zainteresowanych przez ogłoszenie w prasie i internecie jest środkiem prawnym dobranym bardzo trafnie do zamierzonego celu. Należy przyjąć, że bierność osób potencjalnie uprawnionych dostatecznie wyraża brak woli ubiegania się o restytucję. Przewidziany w art. 214b ust. 2 u.g.n. termin sześciu miesięcy jest wystarczający do podjęcia ewentualnych działań przez osoby uprawnione. Umorzenie postępowania nie będzie zatem naruszać praw strony, która przez bardzo długi okres nie podejmuje działań we własnej sprawie, a realne starania organu w celu ustalenia miejsca jej pobytu nie przyniosły skutku. W konsekwencji TK uznał, że kontrolowany przepis jest zgodny z powołanymi wzorcami kontroli konstytucyjnej".
Przywołana regulacja ma zatem na celu umożliwienie zakończenia postępowań administracyjnych wszczętych wnioskami złożonymi w oparciu o przepisy dekretu z 26 października 1945 r., w których wnioskodawcy od momentu ich złożenia nie kontaktowali się w przeciągu ostatnich 30 lat poprzedzających dzień publikacji ogłoszenia z organem prowadzącym postępowanie. W treści art. 214b ust. 1 u.g.n. przesądzono, że w sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków, o których mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, umarza się postępowanie, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów. Natomiast w art. 214b ust. 2 u.g.n. doprecyzowano, że umorzenie może nastąpić, gdy organ wezwał nieustalone strony lub strony, których adresów nie ustalono do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od wzywanej strony w przeciągu ostatnich 30 lat poprzedzających dzień publikacji ogłoszenia. Przesądzono także, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu.
Inaczej mówiąc organ nie może podjąć decyzji o umorzeniu postępowania, jeżeli nie minęły podane w art. 214b ust. 2 terminy, a w razie zgłoszenia się osób zainteresowanych w terminie 6 miesięcy jeżeli w kolejnych trzech miesiącach, osoby te zgłosiwszy się, udowodniły swe prawa i wskazały adresy. Za takim obliczaniem terminów tam wskazanych przemawia powiązanie przez ustawodawcę rozpoczęcia jego biegu z chwilą zgłoszenie udziału w postępowaniu osób powołujących się na przynależne im prawa ("zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy"). "Udowodnienie swoich praw" przez zgłaszającego udział w postępowaniu, obejmuje z kolei zarówno wykazanie tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości przynależnego przed wejściem w życie dekretu (o ile nie został on już wykazany w dacie składania wniosku), jak też wykazanie adekwatnymi dowodami następstwa prawnego po byłym właścicielu, jeżeli udział w sprawie zgłasza taki następca.
Omawiany przepis wprowadził zatem nowe rozwiązanie proceduralne w postępowaniach w tzw. sprawach dekretowych odnosząc je do sytuacji, gdy został złożony wyłącznie wniosek dekretowy, który nie został rozpoznany z uwagi na brak aktywności wnioskodawcy lub jego następców prawnych.
Przy czym krańcowa data, z którą wiązać należy ów skutek, uzależniona jest od aktywności strony. Jeśli zatem nie zgłasza ona swego udziału w sprawie w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego ją do tego udziału, traci możliwość dochodzenia przewidzianego w art. 7 ust. 2 dekretu prawa z upływem ostatniego dnia tego terminu. Jeśli natomiast udział swój zgłosiła, lecz czyniąc to nie udowodniła swoich praw (względnie nie wskazała adresu), to do wygaśnięcia jej roszczeń dekretowych dojdzie po upływie kolejnych trzech miesięcy, z tym że liczonych od dnia zgłoszenia udziału w postępowaniu.
W niniejszej sprawie ogłoszenie zostało opublikowane w dniu [...] czerwca 2017r. w gazetach "Rzeczpospolitej" i "Gazecie Wyborczej" oraz zamieszczono je na okres 30 dni na stronie internetowej – Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu [...]. W terminie sześciomiesięcznym od opublikowania ogłoszeń ( [...] grudnia 2017 r.) do postępowania zgłosili się, jako następcy prawni byłych właścicieli, M. L. i H. L. Do zgłoszenia dołączyli skrócone akty zgony M. L. i E. L. Złożyli też pełnomocnictwa do działania w ich imieniu oraz szereg odpisów aktów stanu cywilnego osób spokrewnionych z dawnymi właścicielami nieruchomości [...] oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po E. K., J. L. i H. L. Pismem z 18 grudnia 2017 r. organ poinformował pełnomocnika zgłaszających się o trzymiesięcznym terminie na udowodnienie swoich praw i wskazał, że termin ten mijał 7 marca 2018 r.
Nie kwestionowaną okolicznością jest również to, że do tej daty zgłaszający się do postępowania nie przedstawili dokumentów potwierdzających następstwo prawne po M. L. i E. L. Takimi dokumentami zaś po myśli art. 1027 k.c. mogły być wyłącznie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Tymczasem dowodów takich obrazujących kompletne następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości dekretowej nie przedstawili. W tych zaś okolicznościach zainicjowane w roku 1948 r. przez M. L. i E. L. postępowanie podlegać musiało z mocy art. 214 ust. 2 u.g.n. umorzeniu. Podejmując zatem tej treści rozstrzygnięcie Prezydent [...], jak też utrzymujące jego decyzję w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie naruszyły prawa.
Ze względu na szczególny charakter unormowania art. 214 b u.g.n. w sprawach objętych hipotezą normy prawnej w nim zawartej, nie znajdują także zastosowania przepisy procedury administracyjnej regulujące tryb fakultatywnego i obligatoryjnego zawieszenie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu termin określony w ww. przepisie ma charakter terminu prawa materialnego, a zatem jest to termin, który nie ulega ani przywróceniu ani zawieszeniu. Za takim jego charakterem przemawia nie tylko omówiony wyżej ratio legis przepisu art. 214b u.g.n., ale także usytuowanie tego przepisu w przepisach prawa materialnego, a nie procesowego.
Ponadto brzmienie przepisu w tym zakresie jest kategoryczne, co też wynika z celu w jakim przepis ten został ustanowiony – uregulowanie sytuacji prawnej nieruchomości. Założeniem ustawodawcy bowiem było, że osoby te miały już wystarczająco dużo czasu aby zgromadzić dokumenty niezbędne do realizacji swych praw dekretowych. Tryb ten bowiem nie służy umożliwieniu stronom rozpoczęcia działań zmierzających do dochodzenia praw dekretowych, nie stanowi też dodatkowego terminu na zgłoszenie tych praw (wniosku) lecz ma celu wyłącznie zakończenie już wszczętych, a nie zakończonych, na skutek braku działania wnioskodawcy od wielu lat postępowań. Jeżeli zatem te warunki formalne nie zostaną spełnione tzn. w terminie 6 miesięcy od ogłoszenia nie zgłoszą się uprawnione osoby lub zgłosiwszy się nie wykażą w terminie 3 miesięcy swych praw, organ ma obowiązek umorzyć postępowanie administracyjne. Przyjęcie odmiennego zapatrywania pozostawałoby w sprzeczności z ratio legis tej regulacji jakim była potrzeba definitywnego uregulowania sytuacji prawnej gruntów warszawskich w celu stabilizacji ukształtowanych na nich stosunków prawnych i gospodarczych, przy trwającej przez dziesięciolecia biernej postawie ich przeddekretowych właścicieli. Zatem z uwagi na materialnoprawny charakter terminów nim ustanowionych, konsekwencji prawnych ich upływu, zawieszenie postępowania administracyjnego nie mogło znieść. Nie mogło zatem prowadzić finalnie do wydania ostatecznej decyzji o treści odmiennej niż przewiduje to ust. 1 i 2 przywołanego artykułu. Zawieszenie postępowania wstrzymuje bowiem bieg terminów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, a nie terminów prawa materialnego (art. 103 k.p.a.). Stąd zarzut naruszenie przez organy art. 97 § pkt 1 k.p.a. (względnie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) jak również art. 98 §1 k.p.a. należy uznać za chybiony.
Za niezasadny należy uznać również zarzut dotyczący naruszenia art. 30 § 5 k.p.a. Przepis art. 214 b ust. 2a u.g.n. dodany został 20 października 2020 r. ustawą z 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa, ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. poz. 1709). Przepis ten stanowi, że wnioskodawca oraz jego ewentualni następcy prawni nie mogą być reprezentowani przez kuratora spadku lub kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Miało to korespondować ze zmianami art. 184 k.r.o., w którym dodano § 3 w brzmieniu: "Nie ustanawia się kuratora dla ochrony praw osoby, jeżeli istnieją przesłanki uznania jej za zmarłą". Art. 6. Ustawy zmieniającej z 17 września 2020 r. zawiera przepisy przejściowe i wskazuje, że do spraw i postępowań wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 3 (tu u.g.n), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zatem w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (a więc w postępowaniu trwającym i niezakończonym) i przepis ten już zaczął obowiązywać i expresisi verbis wykluczał możliwość reprezentowania wnioskodawcy lub jego następcy prawnego przez kuratora spadku lub kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Zarzut o konieczności jego zastosowania (jak to określiła skarżąca a contrario) przez organ w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, jest więc błędny.
Zarzut ten jest niezasadny również z innych powodów. Konstrukcja przyjęta w art. 30 § 5 k.p.a. pozwala na kontynuowanie postępowania w przypadku śmierci strony oraz braku jej następców prawnych. W sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Wyżej w uzasadnieniu szeroko zostało opisane ratio legis wprowadzenia regulacji zawartej w art. 214 b u.g.n. oraz jego szczególny charakter z powołaniem się na stosowne orzecznictwo. Krótko należy tylko przypomnieć, że jego zasadniczym celem była możliwość zakończenia postępowań administracyjnych wszczętych wnioskami złożonymi w oparciu o przepisy dekretu z 26 października 1945 r., w których wnioskodawcy nie przejawiali aktywności. Inaczej mówiąc przepis ten ma na celu usunięcie trwającego od kilkudziesięciu lat stanu zawieszenia co do sytuacji prawnej takich nieruchomości. Zatem odmiennie niż wskazuje skarżąca, jego celem nie jest prowadzenie postępowania w pełnym zakresie. Postępowania zainicjowane wnioskiem dekretowym może zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem, ale tylko wtedy, gdy zostanie w odpowiednich terminach wykazane następstwo prawne po wnioskodawcach lub jego następcach, co w niniejszej sprawie bez wątpliwości nie miało miejsca.
Również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP nie są zasadne. W przywołanym wyroku z 19 lipca 2016 r. Kp 3/15 Trybunał Konstytucyjny oceniał szeroko regulacje art. 214b u.g.n. w kontekście wzorców konstytucyjnych i nie uznał je za niezgodne z Konstytucja RP. Co więcej, Trybunał Konstytucyjny wyraźnie podkreślił, że regulacja zawarta w art. 214 b u.g.n. służy realizacji wartości konstytucyjnych w postaci bezpieczeństwa prawnego i stabilizacji stosunków własnościowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2257 ze zm.) orzekł jak w sentencji.