I SA/WA 1850/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni na decyzję KKU odmawiającą uchylenia decyzji komunalizacyjnej, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości.
Spółdzielnia wniosła o wznowienie postępowania komunalizacyjnego, twierdząc, że jest następcą prawnym właściciela nieruchomości, która miała zostać przejęta przez gminę. Po odmowie uchylenia decyzji przez Wojewodę i Krajową Komisję Uwłaszczeniową, Spółdzielnia zaskarżyła decyzję KKU. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że Spółdzielnia nie wykazała legitymacji strony w postępowaniu, ponieważ nie przedstawiła dowodów na posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi Powszechnej Spółdzielni [...] w O. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej z 1998 r. Decyzja komunalizacyjna stwierdzała nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Gminę O. Spółdzielnia, jako następca prawny poprzedniego podmiotu, wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że jest właścicielem nieruchomości. Wojewoda wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości. KKU podtrzymała to stanowisko, wskazując, że w postępowaniu komunalizacyjnym strony to Skarb Państwa i gmina, a inne podmioty mogą uczestniczyć tylko wtedy, gdy wykażą tytuł prawnorzeczowy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając sprzeczność decyzji z materiałem dowodowym i istnienie dwóch identycznych decyzji Wojewody. WSA oddalił skargę, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała legitymacji strony w rozumieniu art. 28 Kpa, ponieważ nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej prawo do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Sąd podkreślił, że brak wykazania tytułu prawnorzeczowego uniemożliwia uchylenie decyzji komunalizacyjnej w trybie wznowienia postępowania. Zarzut dotyczący nieważności decyzji komunalizacyjnej uznał za wykraczający poza zakres sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli wykaże się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w postępowaniu komunalizacyjnym, którego celem jest przejście własności mienia Skarbu Państwa na gminę, stronami są Skarb Państwa i gmina. Inne podmioty mogą uczestniczyć jako strony tylko wtedy, gdy posiadają tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, co daje im interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § ust. 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Podstawa prawna decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę.
Ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Pusa art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pusa art. 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kpa art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, która musi wykazać interes prawny.
Kpa art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.
Kpa art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy brak podstaw do jej uchylenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielnia nie wykazała tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, co pozbawia ją statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym i możliwości żądania jego wznowienia.
Odrzucone argumenty
Spółdzielnia jest następcą prawnym właściciela nieruchomości i ma interes prawny w postępowaniu. Istnieją dwie identyczne decyzje Wojewody o tym samym numerze, co skutkuje nieważnością decyzji komunalizacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Inny podmiot może uczestniczyć jako strona postępowania, gdy wykaże, iż do komunalizowanej nieruchomości przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy. Brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego takie prawo do nieruchomości skutkuje odmową uchylenia decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania określona w art. 145 §1 pkt 4 Kpa. Zarzuć dotyczący nieważności decyzji komunalizacyjnej wykracza poza granice niniejszej sprawy.
Skład orzekający
Daniela Kozłowska
przewodniczący
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Jerzy Siegień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu komunalizacyjnym i wymogów wykazania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości w trybie wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań komunalizacyjnych na podstawie przepisów z 1990 r. i interpretacji KPA w kontekście tych postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące stron i wznowienia postępowania, szczególnie w kontekście historycznych przepisów o komunalizacji mienia.
“Kiedy spółdzielnia nie może odzyskać nieruchomości: kluczowa rola tytułu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1850/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-04-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska /przewodniczący/ Jerzy Siegień Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Asesor WSA Mirosław Gdesz /spr./ Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] Powszechnej Spółdzielni [...] w O. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Uzasadnienie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Powszechnej Spółdzielni [...] w O. (dalej powoływana jako Spółdzielnia) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie uchylenia po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności przez Gminę O. nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] uregulowane w księdze wieczystej nr Hip [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2003 r. Spółdzielnia wystąpiła o wznowienie postępowania wskazując, że jako następca prawny Powszechnej Spółdzielni [...] z odpowiedzialnością z udziałami w O. - przejęła na własność przedmiotową nieruchomość i ma interes prawny w występowaniu jako strona w postępowaniu komunalizacyjnym. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone powołaną decyzją komunalizacyjną. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Wojewoda [...] powołaną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówił uchylenia decyzji stwierdzając, że analiza materiału dowodowego nie potwierdziła aby Spółdzielnia dysponowała tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Komisja stwierdziła, że w postępowaniu komunalizacyjnym, którego stronami są Skarb Państwa i właściwa gmina, inny podmiot może uczestniczyć jako strona postępowania, gdy wykaże, iż do komunalizowanej nieruchomości przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy. Jeśli idzie o Spółdzielnię to brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego takie prawo do nieruchomości skutkuje odmową uchylenia decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania określona w art. 145 §1 pkt 4 Kpa. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wniosła Spółdzielnia, domagając się jej uchylenia i zarzucając sprzeczność z zebranym materiałem dowodowym. W skardze podniesiono, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Spółdzielnia jest właścicielem spornej nieruchomości. Ponadto wskazuję , że istnieją dwie identyczne decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. o tym samym numerze co skutkuje nieważnością decyzji komunalizacyjnej. Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że ze względu na niewskazanie interesu prawnego stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, a w związku z tym nie może się domagać uchylenia decyzja w trybie wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa jest prawidłowe. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ administracji publicznej po wznowieniu postępowania bada w pierwszej kolejności, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Dopiero uznanie, że spełniona została przesłanka wznowienia daje podstawę do ponownego rozpoznawania sprawy i dokonywania merytorycznej oceny prawidłowości prawomocnej decyzji (wyrok NSA z 10 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 2172/97). Jeżeli organ dojdzie do wniosku, że jednak nie ma podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 Kpa, ponieważ brak jest przesłanek wznowieniowych - np. strona, która domagała się wznowienia postępowania z mocy art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie ma legitymacji strony - wówczas w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. (NSA wyrok z dnia 11 kwietnia 2000 r. sygn. akt I S.A. 2080/98 LEX nr 77605). W przedmiotowej sprawie organ uznał, że Spółdzielnia nie jest stroną uprawnioną do żądania uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji komunalizacyjnej wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W postępowaniu tym, którego celem jest przejście prawa własności mienia Skarbu Państwa na właściwą gminę z dniem 27 maja 1990 r., stronami są Skarb Państwa i gmina. Inne podmioty mogą uczestniczyć w tym postępowaniu, o ile legitymują się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Tylko bowiem taki tytuł powoduje, iż dany podmiot ma w postępowaniu interes prawny, a zatem przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Spółdzielnia żądając uchylenia decyzji, powinna wykazać, iż przysługuje jej tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że nie przedstawiła dokumentów świadczących o tym, iż była właścicielem przedmiotowych działek do dnia 27 maja 1990 r. Swoje przeświadczenie w tej materii strona skarżąca opiera na dokumentach, które w żaden sposób nie potwierdzają jej twierdzeń i nie obalają treści księgi wieczystej. Zresztą strona skarżąca w swoim pismach mając świadomość tej sytuacji powołuje się na to, że jako samoistny posiadacz nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze zasiedzenia, co nie zostało jednak potwierdzone do tej pory przez sąd powszechny. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zarówno w postępowaniu administracyjnym jak też w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie wykazał się prawem do przedmiotowej działki. W odniesieniu do tej działki nie zostało wydane orzeczenie o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a żaden z dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, że był on w dniu 27 maja 1990 r. właścicielem przedmiotowych działek. Skoro zatem Spółdzielnia nie wykazała, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, to decyzja o odmowie uchylenia decyzji komunalizacyjnej jest prawidłowa. Natomiast zarzut dotyczący nieważności decyzji komunalizacyjnej wykracza poza granice niniejszej sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI