I SA/WA 36/25

I SA/Wa 36/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /przewodniczący/
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2025 r. sprawy ze skargi I. H. i M. H. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2024 r. nr PR4.6400.59.2024.ZDX w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 listopada 2024 r.
nr PR4.6400.59.2024.ZDX Minister Finansów odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Finansów z dnia 10 września 2023 r., znak: PR3.6400.52.2023.5.GTDD stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...], [...] (dawna ul. [...]), KW nr [...], której dotychczasowym właścicielem, w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy z 1968 r. była [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Pismem z dnia 4 września 2024 r. adwokat [...] - pełnomocnik [...] zwróciła się do Ministra Finansów o:
stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Finansów z dnia 10 września 2023 r. znak: PR3.6400.52.2023.5.GTDD;
wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Finansów z dnia
10 września 2023 r. znak: PR3.6400.52.2023.5.GTDD;
wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Finansów z dnia 10 września 2023 r. znak: PR3.6400.52.2023.5.GTDD.
Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. sytuację, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem wnioskodawców, pozbawiony prawa udziału w postępowaniu został [...] (właściciel nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej) oraz wnioskodawcy jako spadkobiercy.
Z uwagi na fakt, że we wniosku z dnia 4 września 2024 r. nie wskazano daty dowiedzenia się przez wnioskodawców o decyzji Ministra Finansów, pismem z dnia
29 października 2024 r. organ zwrócił się o wskazanie tej daty. W odpowiedzi pismem
z dnia 6 listopada 2024 r. pełnomocnik wnioskodawców poinformował, że nastąpiło
to dnia 19 sierpnia 2024 r.
Minister rozpatrując wniosek wskazał, że wznowienie postępowania następuje
z urzędu lub na żądanie strony. Przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Odmowa wznowienia postępowania także następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie - art. 149 § 3 i 4 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia,
w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).
Wnioskodawcy wskazali, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedzieli się w momencie przeglądania przez ich pełnomocnika księgi wieczystej nieruchomości, co nastąpiło w dniu 18 sierpnia 2024 r. Wobec powyższego, zdaniem Ministra termin określony wart. 148 § 1 i 2 k.p.a. został zachowany.
Odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego z tego powodu,
że wnioskodawcy nie przysługuje status strony postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty i dotyczy tych przypadków, gdy przeszkody są łatwo dostrzegalne a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień - por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 marca 2023 r" sygn. akt II SA/GI1372/22 (Legalis nr 2899332).
Z taką właśnie sytuacją zdaniem Ministra mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wnioskodawcy nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 10 września 2023 r., ani nie mają legitymacji do inicjowania postępowania nadzwyczajnego
w stosunku do tej decyzji (postępowania o wznowienie zakończonego postępowania). Postępowanie administracyjne, w tym również postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym, może być wszczęte i prowadzone jedynie z udziałem uprawnionych do tego podmiotów. Stwierdzenie, że wnioskodawcy nie mają procesowych uprawnień do wszczęcia postępowania (brak przymiotu strony postępowania) powoduje, że organ kończy sprawę w sposób formalny, tj. wydając postanowienie w trybie art. 149 § 3 k.p.a.
Minister podniósł, że zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy z 1968 r., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. 2022 r. poz. 2185), stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych jest organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Fakt ten jest oczywisty, znany organowi z urzędu oraz został wprost i klarownie wyrażony także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał bowiem, że na gruncie przepisów ustawy z 1968 r. podmiotem posiadającym interes prawny w postępowaniu jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...], zaś Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w [...] służą prawa strony - str. 3-4 decyzji z dnia 10 września 2023 r.
Minister podtrzymał stanowisko, że wnioskodawcy nie mają interesu prawnego,
a zatem nie legitymują się statusem strony postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. W sytuacji zatem, tj. zakończenia sprawy na jej wstępnym etapie (odmowie wznowienia postępowania) przedwczesne są zarzuty odnoszące się do domniemanej wadliwości merytorycznej rozstrzygnięcia.
Skargę na postanowienie Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wnieśli [...] zarzucając mu:
1. naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie,
że skarżącym nie przysługuje przymiot strony i ma zachodzić oczywista zasadność odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego bez potrzeby dodatkowych ustaleń w sprawie, podczas gdy ocena czy skarżący nie posiadają statusu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym analizy prawnej oraz faktycznej, a co skutkować powinno wszczęciem postępowania wznowieniowego zważywszy, że z przepisów prawa materialnego wynika, iż skarżący są następcami prawnymi dotychczas ujawnionego
w księgach wieczystych właściciela nieruchomości w [...] przy al. [...], a więc przysługują im określone prawa i obowiązki;
2. naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez pozbawienie [...], a także skarżących, przymiotu strony w postępowaniu wszczętym z urzędu w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości przy al. [...] w [...] na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, w sytuacji w której [...] był wprost ujawniony w dziale II księgi wieczystej nieruchomości, której postępowanie dotyczyło, a skarżący są następcami prawnymi [...], dlatego też interes prawny skarżących wynika wprost z norm prawa materialnego;
3. naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania w sytuacji, w której organ jest zobowiązany do zbadania czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 145 k.p.a., a co nie jest możliwe w przypadku odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego;
4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania wznowieniowego w sytuacji, w której decyzja stwierdzająca przejście prawa do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa
w trybie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych po 63 latach od dnia wejścia
w życie Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych sporządzonego w Waszyngtonie dnia 16 lipca 1960 r., dotyczy nieruchomości przy al. [...] w [...], która podlegała sukcesji uniwersalnej oraz ochronie prawnej, w tym praw nabytych, jak również była przedmiotem prawa własności [...], a obecnie spadkobierców [...], stąd też wydanie decyzji po upływie ponad 63 lat od wydania ww. układu było rażąco sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, jak również sprzeczne z ochroną prawa własności i prawa dziedziczenia zagwarantowanego w Konstytucji RP;
5. naruszenie art. 28 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej przejęcie nieruchomości położonej w [...] przy
al. [...] na rzecz Skarbu Państwa i stwierdzeniu, że jedyną stroną postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o wpisach na rzecz Skarbu Państwa jest wyłącznie organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami ze względu na położenie nieruchomości, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią przepisu wynikającą też ze stanowiska ustawodawcy wyrażonym w uzasadnieniu do projektu zmiany ustawy należy uznać, że zmiana ta nie prowadzi do ograniczenia przysługiwania przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, a wyłącznie doprecyzuje i wskazuje podmiot obligatoryjnie występujący w tym postępowaniu, co powoduje że skarżącym przysługiwał przymiot strony
w postępowaniu przed Ministrem Finansów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje
w drodze postanowienia. Postanowienie to ma charakter formalny. Przesłanki jego wydania sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych, co oznacza, że postanowienie takie powinno być wydane wyłącznie wtedy, gdy wznowienie nie jest możliwe z takich przyczyn. Zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych odmowa wznowienia postępowania następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2008 r., II OSK 1949/06; wyrok NSA
z 1 lutego 2008 r., II OSK 1981/06; wyrok NSA z 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07). Na tym etapie weryfikacji podlega zatem to czy: żądanie zostało złożone z powołaniem się na konkretną podstawę wznowienia, czy dotyczy decyzji ostatecznej, czy wniosek pochodzi od strony, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku
o wznowienie postępowania. W przypadku negatywnej odpowiedzi na którąkolwiek
z wymienionych kwestii organ powinien odmówić wznowienia postępowania, albowiem postępowanie w tym trybie nie może się toczyć. Dopiero pozytywna odpowiedź na wszystkie wymienione kwestie otwiera drogę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją i oceny zakwestionowanej decyzji w tym trybie nadzwyczajnym, ale w perspektywie podstaw wznowieniowych (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2023 r., I OSK 1724/23 oraz powołane tam orzecznictwo).
W sprawie zakończonej postanowieniem poddanym sądowej kontroli Minister Finansów uznał, że skarżący nie mają interesu prawnego uzasadniającego ich udział
w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Ministra Finansów z dnia
10 września 2023 r., znak: PR3.6400.52.2023.5.GTDD stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...], Aleja [...] (dawna ul. [...]), KW nr [...], której dotychczasowym właścicielem, w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy z 1968 r. była [...].
Odmowa wznowienia postępowania spowodowana było konstatacją organu,
iż wnioskujący o wznowienie postępowania nie mają w sprawie przymiotu strony, a tylko taki podmiot jest uprawniony do skutecznego uruchomienia postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania.
Kluczowe zatem dla oceny legalności kwestionowanego postanowienia jest ustalenie, czy istotnie skarżącym przysługiwał w sprawie przymiot strony. O tym zaś, kto jest stroną postępowania rozstrzyga art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem.
W konsekwencji stroną postępowania jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne decyzji. W przedmiocie istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, zaś jego istnienie znajdować musi potwierdzenie
w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok. NSA z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10,
lex nr 1121192).
Jako że przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Finansów z 10 września 2023 r. było stwierdzenie przejścia, w trybie przepisów ustawy z 1968 r. na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, istotne dla oceny legitymacji podmiotów mających przymiot strony w postępowaniach prowadzonych na gruncie tej ustawy, a także ewentualnych postępowaniach nadzorczych mających za przedmiot wydaną w nich decyzję, ma ustalenie charakteru tych decyzji oraz rzeczywistego przedmiotu zawartego w nich rozstrzygnięcia. Jak już wielokrotnie w judykaturze wskazywano, decyzja taka ma charakter deklaratoryjny. Potwierdza ona bowiem skutki prawne powstałe z mocy samego prawa (por. wyrok NSA z 19 października 2006 r., I OSK 367/05, Lex nr 281393 i powołany tamże wyrok Sądu Najwyższego z 23 września 2004 roku, III CK 401/03, OSNC 2005/7-8/148).
Co przy tym istotne, mimo że ujęte w niej rozstrzygnięcie przybiera postać "stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności oznaczonej nieruchomości" nie jest to akt o charakterze wywłaszczeniowym. Ustawa ta ma bowiem na celu nie tyle unormowanie kwestii dokonywania wpisów w księgach wieczystych, o czym mógłby świadczyć jej tytuł, ani umożliwienia odjęcia własności przynależnej ujawnionym w księdze właścicielom, ale uregulowaniu spraw związanych ze stanem prawnym nieruchomości, które faktycznie zostały przejęte przez Państwo, a z tytułu tego przejęcia - na mocy umów międzynarodowych o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych - właścicielom nieruchomości wypłacono odszkodowania. Innymi słowy zakres deklaratoryjnego stwierdzenia o przejściu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie umowy międzynarodowej ogranicza się wyłącznie do kwestii uzyskania przez Skarb Państwa tytułu własności jako podstawy wpisu do księgi wieczystej, a nie prawa własności (por. wyrok SN z 16 czerwca 2009 r. V CSK 458/08, Lex nr 527157). Stąd też właśnie decyzja ta nie kreuje prawa rzeczowego, a jedynie stwierdza, że prawo to powstało najpóźniej w dniu wejścia w życie ustawy z 1968r. Nie przesądza więc sytuacji prawnej tej nieruchomości po tej dacie, ale wyłącznie potwierdza utratę praw do nieruchomości jej przedwojennego właściciela lub jego następców prawnych,
a w konsekwencji także wszelkich potencjalnych roszczeń kierowanych przez nich względem państwa polskiego, których źródłem miałyby być prawa do tej nieruchomości. Nie niweczy ona zwłaszcza stosunków własnościowych, które zaistniały po tym jak nastąpiło zdarzenie prowadzące do przejścia prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Wobec wskazanego wyżej charakteru prawnego decyzji wydawanej przez Ministra Finansów na podstawie przepisów ustawy z 9 kwietnia 1968 r. nie można podzielić stanowiska skarżących, że decyzja taka może mieć wpływ na przynależne mu obecnie prawo rzeczowe. Nie mają oni zatem opartego na normach prawa materialnego (w tym na normach odnoszących się do treści i zakresu ochrony prawa własności) własnego interesu prawnego legitymującego ich do skutecznego żądania weryfikacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. legalności ww. ostatecznej decyzji Ministra Finansów. Skutki prawne jej wyeliminowania z obrotu prawnego od dnia wydania (ex tunc) nie mogłyby bowiem oddziaływać w sposób bezpośredni na sferę przynależnych im praw do objętej tą decyzją nieruchomości. Odmawiając zatem skarżącym przymiotu strony w tym postępowaniu Minister nie naruszył art. 28 k.p.a.
To, że skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym
w oparciu o przepisy ustawy z 1968 r., przesądza również wprowadzony do tej ustawy
z dniem 10 listopada 2022 r. i przywoływany przez organ, art. 2a ust. 2, stanowiący,
że "stroną postępowania administracyjnego, o którym mowa w ust. 1 (w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych -
wtr. własne), jest organ reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami właściwy ze względu na położenie nieruchomości." Jakkolwiek unormowanie to nie ma wprost zastosowania w sprawie o wznowienie postępowania
w sprawie ostatecznej decyzji wydanej na gruncie ustawy z 1968 r. niemniej stanowi istotną wskazówkę umożliwiającą weryfikację legitymacji podmiotu domagającego się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją. Przepis ten - jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym postanowieniu z 1 lutego 2023 r. I SAB/Wa 2/23 (lex nr 3514991) – skarga kasacyjna została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
19 listopada 2023 r. sygn.. akt I OSK 2070/23 - "autonomicznie określa kto jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych." Wobec czego po jego wejściu przyjąć należy, że kwestia kręgu podmiotowego legitymowanego do udziału
w postępowaniu została przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny określona, wykluczając z tego grona podmioty inne niż statio fisci Skarbu Państwa.
Wbrew przekonaniu skarżących, ich interesu prawnego w sprawie nie kreuje również okoliczność, że decyzja Ministra Finansów może stanowić podstawę dla właściwego organu do wystąpienia z wnioskiem o wpis tytułu własności Skarbu Państwa do księgi wieczystej. Jak trafnie bowiem zauważał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 listopada 2018 r., I OSK 1179/18 (Lex nr 2599020) "ustawę z 9 kwietnia 1968 r. uchwalono (...) po to, aby uregulować sprawy związane ze stanem prawnym nieruchomości przejętych przez państwo. Natomiast dokonywanie wpisów do ksiąg wieczystych należy do kompetencji sądów powszechnych, które każdorazowo badają okoliczności konkretnej sprawy. Organ administracji, tak samo zresztą jak sąd administracyjny przeprowadzający kontrolę jego działalności, nie może wypowiadać się co do przyszłych zdarzeń podlegających ocenie sądu powszechnego, wobec czego nie może również samodzielnie analizować skutków dokonanych wcześniej wpisów. Może to stanowić przedmiot postępowania przed sądem powszechnym, który władny jest rozważyć tak kwestie formalne związane z wpisem do księgi wieczystej, jak i okoliczności faktyczne i prawne mające go uzasadniać. Rola decyzji, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., ogranicza się jedynie do deklaratoryjnego stwierdzenia przejścia własności nieruchomości na Skarb Państwa, i dalszą kwestią pozostaje to, że decyzja ta może być podstawą wpisu tego prawa do księgi wieczystej, a więc także i to, czy będzie do tego celu wykorzystana (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 września 2004 r., sygn. III CK 401/03, publ. ONSC 2005, z. 7-8, poz. 148). Skoro zatem decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, potwierdzający przejście własności z mocy samego prawa, to może być wydana
w dowolnym czasie i niezależnie od tego, jakie okoliczności, w tym zmiany własnościowe, wystąpiły po tym zdarzeniu".
Konsekwencją z kolei stwierdzenia braku interesu prawnego skarżących
w sprawie zakończonej ww. decyzją, była odmowa jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i tego rodzaju rozstrzygnięcie Ministra Finansów odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.