I SA/Wa 356/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą naruszenie prawa przy wydaniu decyzji nacjonalizacyjnej z 2001 r., ale odmówiła jej uchylenia z powodu upływu 5 lat od doręczenia. Skarżący, rodzeństwo osoby, która pierwotnie wnioskowała o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, twierdzili, że decyzja z 2001 r. nie została im doręczona, a zatem 5-letni termin z art. 146 § 1 k.p.a. nie mógł rozpocząć biegu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po wznowieniu postępowania, stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 2001 r. (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ale odmówił jej uchylenia, powołując się na upływ 5-letniego terminu od doręczenia (art. 146 § 1 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja z 2001 r. została skutecznie doręczona co najmniej Wojewodzie, co potwierdzają dokumenty aktowe. Fakt ten uruchomił bieg 5-letniego terminu, uniemożliwiając uchylenie decyzji. Sąd podkreślił, że dla rozpoczęcia biegu terminu wystarczające jest skuteczne doręczenie co najmniej jednej ze stron. Sąd odwołał się również do wcześniejszych oświadczeń skarżących i ich pełnomocnika, którzy we wniosku o wznowienie postępowania przyznali, że decyzja z 2001 r. została doręczona ich bratu. Sąd uznał, że nawet jeśli nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru, to inne dowody (np. wpływ do urzędu, oświadczenia stron, analiza akt sprzed lat) pozwalają na ustalenie, że decyzja weszła do obrotu prawnego. Sąd podkreślił znaczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej i bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania po upływie terminu z art. 146 § 1 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie skuteczności doręczenia decyzji administracyjnych w sprawach sprzed lat, stosowanie art. 146 § 1 k.p.a. i zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego i upływu terminu do uchylenia decyzji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy upływ 5 lat od doręczenia decyzji administracyjnej (art. 146 § 1 k.p.a.) stanowi bezwzględną przeszkodę do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli decyzja została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, upływ 5 lat od doręczenia decyzji stanowi bezwzględną przeszkodę do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli stwierdzono naruszenie prawa przy jej wydaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 146 § 1 k.p.a. wprowadza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie po upływie terminu uniemożliwiającego uchylenie decyzji w trybie wznowieniowym. Termin ten ma charakter bezwarunkowy i niezależny od okoliczności, które go spowodowały.
Czy skuteczne doręczenie decyzji administracyjnej co najmniej jednemu ze stron postępowania uruchamia bieg 5-letniego terminu do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dla rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., wystarczające jest skuteczne doręczenie decyzji co najmniej jednej ze stron postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., wystarczające jest skuteczne doręczenie decyzji co najmniej jednej ze stron postępowania, przy czym w przypadku większej liczby stron termin ten należy liczyć od daty ostatniego doręczenia.
Czy brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji administracyjnej wyklucza możliwość ustalenia jej skutecznego doręczenia i rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wyklucza możliwości ustalenia skutecznego doręczenia, zwłaszcza gdy istnieją inne dowody wskazujące na wejście decyzji do obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalanie istotnych dla sprawy okoliczności związanych z doręczeniem decyzji, zwłaszcza wydanych wiele lat temu, powinno być dokonywane w sposób wszechstronny, z uwzględnieniem wszelkich danych wskazujących na wejście decyzji do obrotu prawnego, a nie ograniczać się jedynie do formalnych wymogów dokumentowania doręczenia. Wskazano, że akta mogą podlegać brakowaniu, a zwrotne potwierdzenia odbioru mogą ulec zniszczeniu.
Czy doręczenie decyzji administracyjnej podmiotowi, który nie jest stroną postępowania, ale został wskazany w rozdzielniku 'do wiadomości', może spowodować wejście decyzji do obrotu prawnego i rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie decyzji innemu niż wnioskodawca podmiotowi, nawet w przypadku, gdy przesłano mu ją 'do wiadomości', powoduje, że decyzja weszła do obrotu prawnego i zaczęła wywoływać skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym doręczenie decyzji podmiotowi niebędącemu stroną postępowania, ale oznaczonemu w rozdzielniku 'do wiadomości', powoduje, że decyzja weszła do obrotu prawnego i zaczęła wywoływać skutki prawne. Uznawanie takiej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne.
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
wznowienie postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu
k.p.a. art. 146 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, jeśli uchylenie jest niedopuszczalne z powodu upływu terminu
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 109 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
doręczenie decyzji stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
przyczyna nieważności decyzji (pkt 4)
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ograniczenie czasowe do stwierdzenia nieważności decyzji (10 lat)
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego art. 2 § 1
lit. e - podpadanie nieruchomości pod działanie reformy rolnej
Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne doręczenie decyzji administracyjnej co najmniej jednemu ze stron postępowania uruchamia bieg 5-letniego terminu do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania. • Brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji nie wyklucza możliwości ustalenia jej skutecznego doręczenia, jeśli istnieją inne dowody. • Doręczenie decyzji podmiotowi niebędącemu stroną, ale oznaczonemu 'do wiadomości', powoduje wejście decyzji do obrotu prawnego.
Odrzucone argumenty
Decyzja z 2001 r. nie została doręczona skarżącym, a zatem 5-letni termin z art. 146 § 1 k.p.a. nie rozpoczął biegu. • Brak dowodu doręczenia wyklucza możliwość ustalenia biegu 5-letniego terminu. • Należało uchylić decyzję z 2001 r., a nie tylko stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa.
Godne uwagi sformułowania
upływ pięciu lat od jej doręczenia • organ domniemywał, a właściwie oparł ustalenia na domyśle zaistnienia faktu doręczenia wadliwej decyzji stronie • brak dowodu doręczenia wyklucza w ogóle (a limine) możliwość ustalenia, iż termin 5-cio letni (...) rozpoczął bieg • Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 (...) jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. • dla rozpoczęcia biegu terminu (...) wystarczające jest skuteczne doręczenie decyzji co najmniej jednej ze stron postępowania • Obowiązujący kodeks postępowania administracyjnego przewiduje sformalizowane sposoby doręczania decyzji i dokumentowania takiego doręczania. Gdy jednak aktualnie prowadzone postępowanie dotyczy rozstrzygnięć wydanych przed kilkudziesięcioma laty, ocena skuteczności czynności procesowych ówcześnie podejmowanych musi być dokonywana w sposób wszechstronny, z poszanowaniem także interesu społecznego, związanego z zasadą ochrony trwałości decyzji. • Podstawową funkcją art. 146 § 1 kpa jest zasada ochrony trwałości decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Iwona Kosińska
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
sędzia
Przemysław Żmich
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie skuteczności doręczenia decyzji administracyjnych w sprawach sprzed lat, stosowanie art. 146 § 1 k.p.a. i zasady trwałości decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego i upływu terminu do uchylenia decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o nieruchomość i interpretacji przepisów dotyczących wznowienia postępowania i przedawnienia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Nieruchomość odebrana przed laty – czy można ją odzyskać po upływie 5 lat od doręczenia decyzji?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.