I SA/Wa 347/23

I SA/Wa 347/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Gabriela Nowak
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Reforma rolna
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
art. 2 ust. 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2022 r. nr SZ.rn.625.8.2020 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 29 grudnia 2022 r., nr SZ.rn.625.8.2020 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania Z. S. od pkt 3 decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 27 lutego 2020 r., nr SN-IV.7515.45.2017.1, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w części objętej zakresem odwołania, tj. w części dotyczącej pkt 3 tej decyzji.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że wnioskiem z 10 czerwca 2017 r. Z. S. wystąpiła do Wojewody Wielkopolskiego o wydanie decyzji, że część majątku dobra [...] należącego do B. P. juniora nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3 poz. 13 z późn. zm.).
Pismem z 16 listopada 2017 r. wnioskodawczyni wskazała, że przedmiot wniosku obejmuje:
1. parcele zajęte pod drogi prywatne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...]; nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] (w piśmie z 16 listopada 2017 r. wskazano nr [...], jednak z dalszej korespondencji wynika, że wnioskodawczyni miała na myśli nr [...], [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...]; nr [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...]; [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...]; [...], [...] obręb katastralny [...]numer karty mapy [...]; nr [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...]; nr [...], [...], [...], [...], [...] obręb katastralny [...]o numer karty mapy [...] przy czym wnioskodawczyni wskazała, że także aktualne działki nr [...] i [...] były zajęte pod drogi i pokrywają się najprawdopodobniej z parcelami [...] i [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...];
2. [...] - parcele nr: [...], [...], [...], [...] obręb katastralny [...] [...] numer karty mapy [...];
3. domki dla fachowców zdolnych do samodzielnego prowadzenia prac gospodarczych - parcele nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...];
4. zespół parkowo - pałacowy oraz nieruchomości gospodarcze - parcele nr [...] - [...], [...] i [...] obręb katastralny [...] numer karty mapy [...].
Pismem z 16 lutego 2018 r. wnioskodawczyni wycofała żądanie w zakresie stwierdzenia, że szkoła w [...] nie podlegała przejęciu na podstawie dekretu.
Organ przedstawił następstwo prawne po dawnym właścicielu majątku.
Decyzją z 27 lutego 2020 r. Wojewoda Wielkopolski w pkt.:
1. umorzył postępowanie co do parcel nr: [...] i [...] z nr karty mapy [...] obrębu katastralnego [...], parcel nr [...] i [...] z nr karty [...] obrębu katastralnego [...] oraz parcel nr [...] i [...] nr karty mapy [...] obrębu katastralnego [...];
2. stwierdził, że grunty stanowiące nowoprojektowaną działkę nr [...] położoną w [...], określoną na wstępnym projekcie podziału sporządzonym przez geodetę uprawnionego H. B., stanowiącym załącznik do tej decyzji oraz część działki ew. nr [...] położonej w [...], znajdująca się w granicach ochrony zabytkowego założenia parku dworskiego w [...], określonych na ww. wstępnym projekcie podziału, nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu; 3. odmówił stwierdzenia, że grunty objęte wnioskiem w pozostałym zakresie nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Odwołanie od pkt 3 decyzji Wojewody złożyła Z. S. wskazując, że objęte tym punktem rozstrzygnięcia siedem domków na wsi nie musiało być zamieszkiwanych przez pracowników folwarku, lecz wynajmować je mogły także inne osoby, np. nauczyciel; tartak, kuźnia i transformatornia nie pełniły funkcji rolniczej, natomiast wywłaszczenie gorzelni było bezcelowe, gdyż w dekrecie nie wskazano celu wywłaszczenia przedsiębiorstw przemysłu rolniczego.
Rozpoznając sprawę Minister wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu (w pierwotnym brzmieniu), na cele reformy rolnej przeznaczone miały być nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych w ramach tej powierzchni.
Organ wyjaśnił, że zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu zastosowania przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej ma ustalenie znaczenia terminu "nieruchomość ziemska". Wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym uchwałę z 5 czerwca 2006 r., sygn. akt 1 OPS 2/06, Minister podał, że na cele reformy rolnej mogły być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadały celom, o których mowa w art. 1 ust. 2 dekretu. Nie może tu chodzić o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 1 ust. 2 lit. a, b, c, d i e dekretu.
Nieruchomość ziemska w rozumieniu dekretu to taka, która ma charakter rolniczy.
Natomiast ocena, czy część określonej nieruchomości podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu wymaga po ustaleniu, czy ta część nieruchomości posiada rolniczy charakter, zbadania również, czy między tą częścią, a pozostałą częścią majątku zachodzi, tzw. związek funkcjonalny.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przez związek funkcjonalny należy rozumieć stan swoistej interakcji między poszczególnymi częściami majątku polegający na tym, że część poddana badaniu nie może prawidłowo funkcjonować bez części stricte rolniczej i na odwrót.
Dla istnienia związku funkcjonalnego nie wystarczy przy tym wykazać powiązań o charakterze podmiotowym, tj. przez osobę właściciela, o charakterze terytorialnym ani finansowym.
Organ wyjaśnił, że administracyjny tryb rozstrzygnięcia, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu ustanawia § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Z przedłożonej przez wnioskodawczynię, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kopii zaświadczenia Wojewody [...] z [...] stycznia 1947 r., L.dz. [...] Nr [...], wynika, że z nieruchomości [...] tom [...], o ogólnym obszarze 757,3159 ha, część o obszarze 715,6034 ha jest przeznaczona na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
W dokumencie tym, jako dotychczasowego właściciela nieruchomości, wskazano B. P. jun. Pozostała część nieruchomości [...] dobra rycerskie, objęta została odrębnym zaświadczeniem Urzędu Wojewódzkiego [...] (z [...] grudnia 1948 r., L. dz. [...]) i w stosunku do niej wnioskodawczyni złożyła odrębny wniosek.
Minister powołał i opisał pozyskaną w sprawie dokumentację z: Archiwum Akt Nowych, Sądu Rejonowego w [...], Starostwa Powiatowego w [...], Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] Delegatury w [...].
Organy ustaliły, że parcele nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. kat. [...] oraz parcela nr [...] obr. kat. [...] stanowiły rolę (ewentualnie wskazano na nich dodatkowo inne użytki - łąki, pastwiska, ogród, las, wodę), parcele
nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. kat. [...], parcela nr [...] obr. kat. [...], parcele nr [...], [...] obr. kat. [...], stanowiły łąki i pastwiska, natomiast parcela nr [...] obr. kat. [...] stanowiły ogród i pastwiska.
Jak wynika z Głównego Wyciągu Katastralnego, parcele nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb katastralny [...] stanowiły podwórze (+ rolę), parcele nr [...] i [...] stanowiły rolę (+ ogród), parcela nr [...] stanowiła ogród, a parcela nr [...] - ogród i wodę. Parcele nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb katastralny [...] stanowiły drogi.
Organ stwierdził, że jedynie zespół dworsko-parkowy, w granicach wskazanych w załączniku do zaskarżonej decyzji, nie miał przeznaczenia rolniczego i nie był związany funkcjonalnie z rolniczą częścią majątku.
Na wschód od zespołu dworsko-parkowego usytuowany był, tzw. "stary dwór". Zgodnie z informacją zawartą w Ewidencji parku dworskiego [...] "był to prawdopodobnie stary dwór, w którym mieszkali właściciele [...] przed wzniesieniem nowego dworu na początku XIX w. Stary dwór po przebudowie służył jako mieszkanie dla rzemieślników /kowal, stelmach/ zatrudnionych w majątku. Od 1936 r. aż do wybuchu II wojny świat. mieszkał tam B. P. /senior/, po przekazaniu majątku z dworem synowi B. W sąsiedztwie starego dworu stoją stare budynki gospodarcze wykorzystywane przez obecnych mieszkańców tego dworu." Z opisu tego jednoznacznie wynika, że w latach bezpośrednio poprzedzających wejście w życie dekretu budynek starego dworu oraz zlokalizowane w jego bezpośrednim sąsiedztwie budynki gospodarcze były przeznaczone na cele związane z produkcją rolną (jak wynika z planu zespołu folwarcznego, przekazanego przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegaturę w [...], były to chlewnia i obora). Zdaniem Ministra okoliczność, że przez krótki okres w budynku starego dworu mieszkał B. P. senior, nie może zostać uznana za wystarczającą do stwierdzenia, że teren ten nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu w sytuacji, gdy przez większość czasu od momentu wybudowania nowego dworu (czyli ok. 100 lat), budynek ten był przeznaczony na cele związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Na południe od zespołu dworsko - parkowego usytuowane było podwórze gospodarcze, w którym znajdowały się, jak wynika z planu zespołu folwarcznego, przekazanego przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegaturę w [...] - gorzelnia, budynki gospodarcze, jałowniki, obory, budynek administratora. Była to zatem centralna część rolniczej części majątku [...], bezpośrednio związana z produkcją rolną. Wskazując na orzecznictwo sądowe organ uznał, że dla stwierdzenia, że działka podpadała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej wystarczająca jest już potencjalna przydatność gorzelni jako wspomagającej majątek rolny, niezależnie czy i w jakim terminie działała ona po przejęciu. Bezspornie zaś gorzelnie przetwarzając płody rolne stanowią swoisty element szeroko rozumianej produkcji rolnej. W związku z powyższym podniesiony w odwołaniu zarzut, dotyczący gorzelni organ uznał za niezasadny.
W kwestii kuźni Minister wskazał, że zgodnie z treścią wniosku Z. S., jak również kopią planu sytuacyjnego gorzelni w [...], znajdowała się ona na podwórzu gospodarczym. Podwórze to stanowiło centralną część rolniczej części majątku, zatem usytuowanie w tym miejscu kuźni było zrozumiałe. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że w przypadku kuźni usytuowanych w majątkach ziemskich, były one wykorzystywane do celów związanych z rolnictwem - wytwarzano w nich i naprawiano narzędzia rolnicze, zatem zawarty w odwołaniu zarzut, że kuźnia nie była związana z prowadzeniem produkcji rolnej, nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do wskazanej we wniosku stajni, organ uznał, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, aby hodowane w majątku konie były wykorzystywane jedynie jako konie wierzchowe oraz cugowe do zaprzęgu bryczek i karocy. Mając na względzie dużą powierzchnię majątku, a także okoliczność, że na jego terenie uprawiano zboża i owoce, przetwarzano płody rolne w gorzelni, jak również hodowano krowy i świnie, nie wydaje się prawdopodobne, aby konie trzymane w stajniach nie były wykorzystywane do celów związanych z przewożeniem płodów rolnych, zwłaszcza, że w protokole w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...], przekazanym przez Starostwo Powiatowe w [...] przy piśmie z 18 sierpnia 2017 r., oprócz 4 bryczek wymieniono również 15 wozów i 4 beczkowozy. Odnosząc się do kwestii tartaku, Minister wskazał, że pomimo zebrania w sprawie obszernego materiału dowodowego, nie udało się ustalić jego usytuowania. Istnienie tego budynku potwierdza przywołany wyżej protokół w sprawie przejęcia majątku [...]. Protokół ten wskazuje na większą powierzchnię majątku niż przywołane wyżej ewidencja i zaświadczenie stanowiące podstawę wpisania Skarbu Państwa jako właściciela majątku należącego uprzednio do B. P. juniora do księgi hipotecznej, mógł zatem obejmować również część majątku należącego do B. P. seniora, która stanowiła gospodarstwo leśne. Niezależnie od powyższego istnienie tartaku w folwarku mogło być bezpośrednio związane z koniecznością prowadzenia napraw budynków folwarcznych, z których część była drewniana, elementów konstrukcyjnych tych budynków (takich jak więźba dachowa), ich wyposażenia, ogrodzeń, czy narzędzi do przewozu. Wskazuje na to bezpośrednio dokument pozyskany z Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] przez Wojewodę Wielkopolskiego w postępowaniu prowadzonym pod znakiem: [...], tj. Ogólny opis lasu majętności [...] powiat [...] /protokół objaśniający do operatu leśnego/, sporządzony w czerwcu 1934 r. (a zatem bezpośrednio przed przekazaniem przez B. P. seniora i S. P. części majątku B. P. juniorowi). W punkcie IV. tego dokumentu (Zbyt drewna.) zapisano, że "większą część materjału pozyskiwanego w lesie zużytkowuje się na własne potrzeby /reperacje i konserwację budynków gospodarczych, deputaty dla służby folwarcznej i t.d./, a tylko małe stosunkowo ilości można przeznaczyć do sprzedaży między ludność okoliczną i to w dodatku materiał słabszy, który łatwiej znajduje nabywców, niż materjał gruby. Wobec znacznej lesistości najbliższej okolicy a temsamem i wielkiej konkurencji /lasy państwowe, wielki kompleks lasów [...]/ ceny uzyskiwane za drewno są niskie.".
Z kolei w kwestii transformatomi, organ wyjaśnił, że istnienie tego budynku potwierdza protokół w sprawie przejęcia majątku [...], w którym wskazano również jego wymiary - 3 x 3 m. Na planie zespołu folwarcznego, przekazanego przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegaturę w [...], widoczny jest pod nr [...] niewielkich rozmiarów budynek trafostacji. W dokumentacji konserwatorskiej - opisie zespołu folwarcznego pod nr [...] znajduje się następująca informacja: "Trafostacja: ceglana, powstała na pocz. XX w.". Budynek ten znajduje się na podwórzu gospodarczym w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej obory. Usytuowanie tego obiektu wskazuje, że był on funkcjonalnie związany z rolniczą częścią majątku (w szczególności w zakresie zasilania maszyn w gorzelni).
W zakresie budynków usytuowanych na parcelach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Minister podał, że już we wniosku z [...] czerwca 2017 r. wnioskodawczyni podniosła, że zabudowania te w momencie wejścia w życie dekretu były użytkowane przez pracowników rolnych. Związek tych zabudowań z rolniczą częścią majątku potwierdza również dokumentacja konserwatorska przekazana przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegaturę w [...]. Na planie zespołu folwarcznego budynki oznaczone numerami [...] określono jako "kolonię mieszkalną" i opisano jako: "Kompozycję tej części zespołu folwarcznego można określić jako rozproszoną geometryczną. Ciąg domów mieszkalnych tuż przy północnym skraju drogi [...], bezpośrednio na wschód od skrzyżowania tej drogi z obecną drogą dojazdową do zespołu/ obecnie zachowane trzy domy - [...], [...], [...]/ oraz dwa budynki inwentarsko-wiejskie /[...], [...]/ znajdujące się za budynkami mieszkalnymi, tworzą dość zwartą integralnie związaną z pozostałymi elementami zespołu folwarcznego." W dokumentacji konserwatorskiej w zakresie budynków nr [...] i [...] wskazano, że pierwotnie stanowiły najprawdopodobniej czworak i trojak, budynek nr [...] określono jako czworak.
Okoliczność, że ww. budynki mogły być wynajęte przez właściciela majątku także innym osobom, niezatrudnionym w rolniczej części majątku, nie może stanowić podstawy do uznania, że nie były one funkcjonalnie związane z rolniczą częścią majątku [...] - niewątpliwie bowiem (co wskazano już we wniosku, a zebrana w sprawie dokumentacja konserwatorska to potwierdziła) budynki te nie tylko mogły być, ale także faktycznie były użytkowane przez pracowników folwarcznych. W dokumentacji konserwatorskiej jednoznacznie wskazano na integralność tych budynków z pozostałą częścią majątku folwarcznego.
Odnosząc się do dróg organ zauważył, że zgodnie z Głównym Wyciągiem Katastralnym, użytek "droga" wskazano dla parcel [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Dokument ten organ uznał za wiarygodny w zakresie zawartych w nim informacji o przeznaczeniu poszczególnych parcel w dacie wejścia w życie dekretu - z uwagi na datę jego sporządzenia oraz brak sprzeczności z matrykułą majątku [...], przekazaną przez Starostwo Powiatowe w [...] przy piśmie z 24 stycznia 2018 r. Matrykuła ta zawiera adnotacje w języku niemieckim, niewątpliwie zatem była aktualizowana w czasie okupacji niemieckiej. Drogi znajdowały się w bezpośrednim sąsiedztwie użytków rolnych, nie ma zatem wątpliwości, że były wykorzystywane do przewożenia płodów rolnych, a tym samym pozostawały w związku funkcjonalnym z pozostałą częścią majątku i podpadały pod działanie przepisów dekretu o reformie rolnej.
Podsumowując Minister stwierdził, że objęte wnioskiem parcele, zgodnie z pkt 3. decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 27 lutego 2020 r., podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Parcele te albo stanowiły użytki rolne albo drogi służące, m.in. do transportu płodów rolnych, albo stanowiły podwórze gospodarcze, na którym zlokalizowane były budynki związane z produkcją rolną.
Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożył M. P.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wyłącznie w części dotyczącej działek położonych we wsi [...], powiat [...] (dawne parcele [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) oraz części działki nr [...] na której był posadowiony, tzw. stary dwór. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, m.in., że nie sposób podzielić stanowiska organów, iż działki budowlane mogły być przejęte na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organy nie przeprowadziły w tym zakresie wnikliwego postępowania dowodowego. W ocenie skarżącego narusza to art. 77 § 1 i 80 kpa w zw. § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. Odnośnie do domów we wsi skarżący zarzucił, że wskazana przez organy dokumentacja konserwatorska nie została sporządzona w okresie wykonywania reformy rolnej i nie została poparta dowodami, np. z przesłuchania świadków. Jak stwierdziła Z. S. (miała 10 lat w dacie wykonywania reformy rolnej) domki były zamieszkałe przez pracowników świadczących na rzecz majątku. Pracownik rolny miał swobodę wyboru miejsca zamieszkania.
W kwestii starego dworu, skarżący podniósł, że z ewidencji parku dworskiego wynika, że od 1936 r. aż do wybuchu wojny mieszkał w nim B. P. - senior.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 22 lutego 2024 r. uczestnik postępowania Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Organy prawidłowo wskazały (powołując orzecznictwo) co należy rozumieć przez pojęcie "nieruchomość ziemska" oraz trafnie wywiodły, że na cele reformy rolnej mogły być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadały celom, o których mowa w art. 1 ust. 2 dekretu. Nie chodzi więc o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę. Natomiast ocena, czy część określonej nieruchomości podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu wymaga po ustaleniu, czy ta część nieruchomości posiada rolniczy charakter, zbadania również czy między tą częścią, a pozostałą - rolniczą - częścią majątku zachodzi, tzw. związek funkcjonalny. Dla istnienia związku funkcjonalnego istotne jest to, czy w odniesieniu do danej części majątku można mówić o obiektywnie istniejących cechach, wskazujących na funkcjonalną więź części rezydencjalnej z częścią rolniczą majątku.
Natomiast na podstawie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. można rozpatrywać wnioski dotyczące tego, czy cała nieruchomość, czy też jej część podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Powinna więc być oceniana możliwość wyłączenia spod działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu tej części nieruchomości, która nie była funkcjonalnie powiązana z gospodarstwem rolnym, a więc nie mogła być przeznaczona na cele określone w art. 1 ust. 2 pkt a -c dekretu. Orzekając więc na podstawie § 5 rozporządzenia organ powinien zbadać, czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską, która mogła być przeznaczona na cele rolnicze.
Mając na uwadze powyższe oraz wskazany zakres skargi uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły, że grunty objęte pkt 3 decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 27 lutego 2020 r. podlegały działaniu przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.
Odnośnie do zarzutu domków mieszkalnych wskazać należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Jak wynika z zebranych w sprawie dowodów budynki te były związane z częścią rolną majątku. Co istotne wnioskodawczyni Z. S. we wniosku z [...] czerwca 2017 r. podała, że zabudowania te w momencie wejścia w życie dekretu były użytkowane przez pracowników rolnych. Związek zabudowań z częścią rolną majątku potwierdza także dokumentacja konserwatorska przekazana przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] Delegaturę w [...]. W dokumentacji tej, m.in, w zakresie trzech spośród ww. budynków wskazano, że pierwotnie stanowiły najprawdopodobniej czworak i trojak, co pozwala na ustalenie, że były one wybudowane i wykorzystywane na cele mieszkaniowe pracowników folwarku. Z dokumentacji konserwatorskiej wynika integralność tych budynków z częścią folwarczną majątku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że budynki służące do celów mieszkaniowych pracowników folwarcznych zaliczały się do zabudowy folwarcznej, która była funkcjonalnie związana z rolniczą częścią majątku (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2517/19). Stanowisko skarżącego, że teoretycznie mogłyby być one wykorzystywane do innych celów nie stanowi dowodu, który mógłby podważyć te ustalenia. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdził, aby domy te wykorzystywane były na inne cele.
Skarżący zarzucił także wadliwe ustalenia organów w zakresie powiązania "starego dworu" z rolniczą częścią majątku. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Stary dwór położony był poza terenem parku, o czym świadczy jego usytuowanie na mapie topograficznej.
Jak wynika z Ewidencji parku dworskiego [...] sporządzonej przez [...] [...] po wzniesieniu nowego dworu stary był wykorzystywany jako mieszkanie dla rzemieślników, a następnie, do wybuchu wojny, jako mieszkanie B. P. seniora. Biorąc pod uwagę wyodrębnienie w majątku części rezydencjonalnej (dworsko-parkowej) oraz zlokalizowanie starego dworu w pobliżu zabudowań gospodarczych (chlewnia i obora), co wynika także z planu zespołu folwarcznego, przekazanego przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu Delegaturę w [...], uznać należy, że budynek starego dworu oraz zlokalizowane w jego bezpośrednim sąsiedztwie budynki gospodarcze były przeznaczone na cele związane z produkcją rolną. Fakt zamieszkiwania w starym dworze byłego właściciela nie wpływa na ocenę, że budynek ten służył wcześniej jako dom dla pracowników majątku. Omawiany teren został usytuowany poza granicami parku także na planie sytuacyjnym gorzelni. W toku postępowania nie przedstawiono dowodów, które podważyłyby te ustalenia.
Sąd badając z urzędu zaskarżoną decyzję w pozostałej części nie dopatrzył się naruszeń, które skutkowałyby uchyleniem decyzji. Organy prawidłowo wskazały, że części nieruchomości na których była położona gorzelnia, kuźnia, stajnia, tartak, drogi wewnętrzne, teansformatornia oraz stanowiące rolę, łąki pastwiska i ogród, z przyczyn wskazanych przez organy podlegały przejęciu na cele reformy rolnej.
Chybiony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania. Organy wskazały na podstawie jakich dowodów ustalono przeznaczenie poszczególnych części majątku, które podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Zebrane w sprawie dowody zostały omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organy zebrały obszerny materiał dowodowy, posiłkując się także materiałem dowodowym zebranym w pozostałych sprawach dotyczących majątku [...]. Dowody zostały poddane wnikliwej analizie, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.