I SA/Wa 346/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-08-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie wychowawczepomoc społecznazamieszkiwanieumowa międzynarodowakoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoobywatel polskiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Warszawie oddalił skargę obywatelki polskiej na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego z powodu jej zamieszkiwania poza terytorium RP, uznając, że umowa o zabezpieczeniu społecznym z [...] nie obejmuje tego typu świadczeń.

Skarżąca, obywatelka polska mieszkająca poza granicami RP, wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę. Organy administracji odmówiły, powołując się na wymóg zamieszkiwania na terytorium Polski. Skarżąca argumentowała, że umowa o zabezpieczeniu społecznym z [...] powinna pozwolić na przyznanie świadczenia. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że wskazana umowa dotyczy wyłącznie świadczeń z ubezpieczeń społecznych i nie obejmuje świadczenia wychowawczego, co oznacza niespełnienie ustawowego warunku zamieszkiwania na terytorium RP.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na drugie dziecko. Głównym powodem odmowy było zamieszkiwanie skarżącej i jej rodziny poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co stanowiło niespełnienie wymogu określonego w art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skarżąca podnosiła, że umowa o zabezpieczeniu społecznym zawarta między Polską a [...] powinna pozwolić na przyznanie świadczenia, nawet jeśli zamieszkuje poza granicami kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając argumentację organów za prawidłową. Sąd wyjaśnił, że choć umowa z [...] kwietnia 2008 r. dotyczy zabezpieczenia społecznego, to jej zakres ograniczony jest do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych (emerytury, renty, odszkodowania) i nie obejmuje świadczenia wychowawczego. W związku z tym, brak zamieszkiwania na terytorium RP stanowił uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że przepisy o koordynacji lub umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Umowa z [...] nie obejmuje świadczenia wychowawczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wymaga zamieszkiwania na terytorium RP, chyba że przepisy o koordynacji lub umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Umowa z [...] dotyczy tylko świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a nie świadczenia wychowawczego, co oznacza niespełnienie warunku zamieszkiwania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.w.d. art. 1 § ust. 2 i 3

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie, chyba że przepisy o koordynacji lub umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Umowa z [...] nie obejmuje świadczenia wychowawczego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a [...] o zabezpieczeniu społecznym art. 1 § ust. 1 pkt 7

Umowa dotyczy świadczeń z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia społecznego rolników, nie obejmuje świadczenia wychowawczego.

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a [...] o zabezpieczeniu społecznym art. 2 § ust. 1 pkt 1

Wymienia świadczenia objęte umową, wśród których nie ma świadczenia wychowawczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą wymogu zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim ma otrzymywać świadczenie wychowawcze. Umowa o zabezpieczeniu społecznym między RP a [...] nie obejmuje świadczenia wychowawczego, a jedynie świadczenia z ubezpieczeń społecznych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że umowa dwustronna powinna pozwolić na przyznanie świadczenia mimo zamieszkiwania poza RP. Zarzut naruszenia art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w związku z art. 5 ust. 1 umowy o zabezpieczeniu społecznym.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa uzależniając przyznanie świadczenia wychowawczego od zamieszkiwania wnioskodawców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 3 ustawy) formułuje dodatkowo wymóg zamieszkiwania przez okres, w jakim wnioskodawcy mają otrzymywać świadczenie wychowawcze. Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że umowa z [...] kwietnia 2008 r. nie dotyczy innych świadczeń poza wymienionymi w art. 2.

Skład orzekający

Anna Wesołowska

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Apostolidis

członek

Dariusz Pirogowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymogu zamieszkiwania na terytorium RP dla uzyskania świadczeń rodzinnych, w szczególności w kontekście umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej umowy międzynarodowej i świadczenia wychowawczego. Może mieć zastosowanie do innych świadczeń, jeśli umowa nie obejmuje ich zakresem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia rodzinnego i kwestii zamieszkiwania, co jest istotne dla wielu osób, zwłaszcza tych mieszkających za granicą lub planujących powrót. Interpretacja umowy międzynarodowej jest kluczowa.

Czy Polacy mieszkający za granicą mogą liczyć na polskie świadczenia rodzinne? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 346/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Dariusz Pirogowicz
Dorota Apostolidis
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 3262/19 - Wyrok NSA z 2022-12-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant Referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. A. K. (Skarżąca) wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę L. K. (drugie dziecko w rodzinie).
Rozpatrując powyższy wniosek Prezydenta [...] (Prezydent) decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] odmówił przyznania świadczenia wychowawczego.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zarówno Skarżąca jak i jej rodzina zamieszkują w [...], w związku z czym zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci prawo do świadczenia wychowawczego nie przysługuje.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium) rozpatrując odwołanie decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego.
W uzasadnieniu wskazało, że jednym z warunków przyznania prawa do świadczenia wychowawczego jest zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim dana osoba ma otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Kolegium podniosło także, że wprawdzie [...] kwietnia 2008 r. pomiędzy Rzecząpospolitą Polską, a [...] została zawarta dwustronna umowa o zabezpieczeniu społecznym, jednakże ma ona zastosowanie do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczeń społecznych rolników, a do takich nie zalicza się świadczenia wychowawczego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Skarżąca zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w związku z art. 5 ust. 1 umowy z 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską, a [...], poprzez ich niezastosowanie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy argumentom podnoszonym w odwołaniu poświęcił zaledwie jeden akapit, nie wyjaśniając swego poglądu, a jedynie go formułując bez analizy, która z kolei została dokonana w odwołaniu. W konsekwencji można mieć wątpliwości, czy sprawa została rozpoznana ponownie przez organ administracji, czy po prostu podano swój pogląd bez rozpatrzenia podnoszonych w odwołaniu argumentów.
Ponadto Skarżąca powołała się na zasady techniki prawodawczej wskazując, że art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci odsyła do umowy dwustronnej o zabezpieczeniu społecznym, a więc do umowy z [...] kwietnia 2008 r., która nie pozwala na ograniczenie świadczeń wyłącznie z powodu zamieszkiwania poza terytorium Polski. Zdaniem skarżącej spełnia ona wszystkie wymogi uprawniające ją do otrzymania wnioskowanego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania Skarżącej świadczenia wychowawczego na drugie dziecko w rodzinie ze względu na niespełnienie wymogu zamieszkiwania Skarżącej – obywatelki polskiej na terytorium RP, przez okres w jakim miała otrzymywać świadczenie wychowawcze.
W tym miejscu wskazać należy, że niekwestionowaną okolicznością jest fakt zamieszkiwania Skarżącej wraz z całą rodziną na terytorium [...].
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obydwu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.) regulujące zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z późn. zm.), jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.
Art. 1 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Ustawa uzależniając przyznanie świadczenia wychowawczego od zamieszkiwania wnioskodawców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 3 ustawy) formułuje dodatkowo wymóg zamieszkiwania przez okres, w jakim wnioskodawcy mają otrzymywać świadczenie wychowawcze. Dochodzi więc do ustawowego doprecyzowania okresu podlegającego badaniu pod kątem zamieszkiwania, jako modyfikacji pojęcia zamieszkiwania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Odstępstwo od tej zasady dotyczy jedynie przypadków objętych odmienną regulacją szczególną zamieszczoną w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub w dwustronnych umowach międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że zwarta [...] kwietnia 2008 r. umowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską, a [...] dotyczy zabezpieczenia społecznego, jednakże odnosi się ona jedynie do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia społecznego rolników tj.: emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych, jednorazowych odszkodowań oraz rent z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zasiłków pogrzebowych (art. 2 ust. 1 pkt 1 umowy).
Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że umowa z [...] kwietnia 2008 r. nie dotyczy innych świadczeń poza wymienionymi w art. 2, co ponadto potwierdza jej art. 1 ust. 1 pkt 7.
W tym stanie rzeczy organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że żądane świadczenie nie może być stronie przyznane ze względu na niespełnienie wymogu zamieszkiwania na terytorium RP przez okres pobierania świadczenia.
Zarzuty skargi są całkowicie bezzasadne, powoływany zaś przepis art. 5 ust. 1 umowy nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie z przyczyn wskazanych wyżej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI