I SA/Wa 341/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-24
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościwznowienie postępowaniastrona postępowaniaczynny udział stronykpadecyzja administracyjnaWSASKO

WSA uchylił decyzję SKO i Prezydenta W. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości, uznając naruszenie zasady czynnego udziału strony.

Skarżący domagali się wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego podziału nieruchomości, twierdząc, że jako strony nie brali w nim udziału. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie mieli przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ Spółdzielnia Mieszkaniowa, będąca stroną pierwotnego postępowania, nie została powiadomiona o postępowaniu wznowieniowym.

Sprawa dotyczyła skargi E.R., E.R., H.R. i M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości. Pierwotne postępowanie zakończyło się decyzją z dnia [...] października 2004 r., zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. Skarżący, którzy nabyli lokal mieszkalny w tej nieruchomości w dniu [...] lutego 2005 r. na podstawie umowy realizacyjnej, wystąpili o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brali w nim udziału z własnej winy. Prezydent W. odmówił wznowienia, uznając, że skarżący nie mieli przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu. SKO podtrzymało to stanowisko, wskazując, że w dacie wydania decyzji podziałowej skarżący mieli jedynie umowę realizacyjną, a nie prawo własności czy użytkowania wieczystego, które uprawnia do wystąpienia z wnioskiem o podział. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa). Sąd uznał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W., będąca stroną pierwotnego postępowania, powinna być stroną również w postępowaniu wznowieniowym, a jej pominięcie stanowiło naruszenie prawa. W związku z tym, sąd nie badał merytorycznie decyzji, uchylając je z przyczyn proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie innego prawa do nieruchomości niż własność lub użytkowanie wieczyste, w tym prawa wynikającego z umowy realizacyjnej czy umowy o budowę lokalu, nie uprawnia do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości ani nie nadaje przymiotu strony w takim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wnioskodawcą podziału może być tylko właściciel lub użytkownik wieczysty. Osoby posiadające jedynie umowę realizacyjną nie miały interesu prawnego, by być stroną postępowania o podział nieruchomości w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada ta rozciąga się na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych.

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania.

Pomocnicze

u.g.n. art. 97 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez pominięcie Spółdzielni Mieszkaniowej w postępowaniu wznowieniowym.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie mieli przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu o podział nieruchomości, ponieważ posiadali jedynie umowę realizacyjną, a nie prawo własności lub użytkowania wieczystego.

Godne uwagi sformułowania

zasada czynnego udziału strony w postępowaniu przymiot strony interes prawny umowa realizacyjna pominięcie jako strony postępowania

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Emilia Lewandowska

sprawozdawca

Iwona Kosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniach nadzwyczajnych, oraz kwestia ustalania stron w postępowaniach dotyczących podziału nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej stron w momencie wydania decyzji podziałowej i wniosku o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania administracyjnego – czynny udział strony – i pokazuje, jak jej naruszenie może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli pierwotne zarzuty dotyczyły braku przymiotu strony.

Nawet jeśli nie byłeś stroną, masz prawo wiedzieć o wznowieniu postępowania!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 341/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Emilia Lewandowska /sprawozdawca/
Iwona Kosińska
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi E.R., E. R., H.R. i M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że ostateczną decyzją Prezydenta W z dnia [...] października 2004 r. wydaną w wyniku rozpoznania wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., zatwierdzono projekt podziału nieruchomości KW [...] położonej w W. Dzielnica B. przy ul. [...], działka ew. nr [...] z obrębu [...] na działkę nr [...] o pow.[...] m² przeznaczoną pod zabudowę usługowo – mieszkaniową oraz działkę nr [...] o pow. [...] m² przeznaczoną do scalenia z nieruchomością sąsiednią, a po uzbrojeniu terenu – pod zabudowę bliźniaczą.
W dniu 1 czerwca 2005 r. E. R., E. R., M. R. i H. R. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2004 r. powołując się na fakt, że jako strony postępowania bez własnej winy nie brali w nim udziału.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2004 r. podnosząc, że E. R., E. R., M. R. i H. R. w postępowaniu tym nie mieli przymiotu strony.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. R., E. R., M. R. i H. R.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę uznało, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem.
Organ odwoławczy wskazał, że do wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa dołączony został akt notarialny Rep. A. Nr – [...], z którego wynika, iż lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. [...] (dawniej nr [...]) z obrębu [...] nabyty został od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. w dniu [...] lutego 2005 r. Postępowanie podziałowe dotyczące wskazanej nieruchomości, zakończone decyzją z dnia [...] października 2004 r., prowadzone było na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., ówczesnego właściciela tej nieruchomości. W dacie wydania decyzji podziałowej R. mieli zawartą ze Spółdzielnią Mieszkaniowa [...] w W. jedynie umowę realizacyjną.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania podziałowego i wydania decyzji zatwierdzającej podział jest osoba prawna lub fizyczna mająca w dokonaniu ewidencyjnego podziału interes prawny. Wnioskodawcą podziału może być tylko osoba będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Posiadanie innego prawa do nieruchomości nie uprawnia do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości. Prawem takim z całą pewnością nie jest prawo wynikające z umowy realizacyjnej czy umowy o budowę lokalu.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. E. R., E. R., M. R. i H. R., którzy w dacie wydania decyzji podziałowej mieli zawartą ze Spółdzielnią jedynie umowę realizacyjną, nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, nie mogli brać w nim udziału.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. R., E. R., H. R. i M. R.
Zaskarżonej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 28 kpa, art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez przyjęcie, że skarżący nie mieli interesu prawnego by być stroną postępowania administracyjnego o podział działki nr [...], położonej w W. przy ul. [...] oraz że nie spełniają przesłanek by wznowione zostało postępowanie administracyjne w sprawie o podział tej działki. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga jest uzasadniona, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Na wstępie podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażona w art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zaznaczyć należy, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się nie tylko na postępowanie przed organami administracji pierwszej i drugiej instancji, ale również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi zaś przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że stroną postępowania w sprawie podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. była Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W., której doręczona została przedmiotowa decyzja podziałowa. Wskazany podmiot pominięty natomiast został w postępowaniu toczącym się na skutek złożonego przez E. R., E. R., M. R. i H. R. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia [...] października 2004 r. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. nie doręczono ani zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., ani też poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W z dnia [...] sierpnia 2006 r. W ocenie Sądu pominięcie jako strony postępowania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. stanowi naruszenie zasady określonej w art. 10 § 1 kpa, z której wynika obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Skoro wskazany podmiot brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2004 r., to tym samym powinien brać udział w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym tej decyzji. Zdaniem Sądu w postępowaniu toczącym się na skutek wniosku o wznowienie postępowania stronami postępowania są wszystkie podmioty, które brały udział w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, co uzasadnia ich uchylenie. Mając zaś na uwadze, że wydane w sprawie decyzje podlegają uchyleniu ze wskazanych wyżej przyczyny, Sąd nie badał tych decyzji merytorycznie pod względem ich zgodności z prawem.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI