I SA/Wa 341/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO i Prezydenta W. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości, uznając naruszenie zasady czynnego udziału strony.
Skarżący domagali się wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego podziału nieruchomości, twierdząc, że jako strony nie brali w nim udziału. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie mieli przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ Spółdzielnia Mieszkaniowa, będąca stroną pierwotnego postępowania, nie została powiadomiona o postępowaniu wznowieniowym.
Sprawa dotyczyła skargi E.R., E.R., H.R. i M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości. Pierwotne postępowanie zakończyło się decyzją z dnia [...] października 2004 r., zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. Skarżący, którzy nabyli lokal mieszkalny w tej nieruchomości w dniu [...] lutego 2005 r. na podstawie umowy realizacyjnej, wystąpili o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brali w nim udziału z własnej winy. Prezydent W. odmówił wznowienia, uznając, że skarżący nie mieli przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu. SKO podtrzymało to stanowisko, wskazując, że w dacie wydania decyzji podziałowej skarżący mieli jedynie umowę realizacyjną, a nie prawo własności czy użytkowania wieczystego, które uprawnia do wystąpienia z wnioskiem o podział. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa). Sąd uznał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W., będąca stroną pierwotnego postępowania, powinna być stroną również w postępowaniu wznowieniowym, a jej pominięcie stanowiło naruszenie prawa. W związku z tym, sąd nie badał merytorycznie decyzji, uchylając je z przyczyn proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie innego prawa do nieruchomości niż własność lub użytkowanie wieczyste, w tym prawa wynikającego z umowy realizacyjnej czy umowy o budowę lokalu, nie uprawnia do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości ani nie nadaje przymiotu strony w takim postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wnioskodawcą podziału może być tylko właściciel lub użytkownik wieczysty. Osoby posiadające jedynie umowę realizacyjną nie miały interesu prawnego, by być stroną postępowania o podział nieruchomości w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada ta rozciąga się na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania.
Pomocnicze
u.g.n. art. 97 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez pominięcie Spółdzielni Mieszkaniowej w postępowaniu wznowieniowym.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie mieli przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu o podział nieruchomości, ponieważ posiadali jedynie umowę realizacyjną, a nie prawo własności lub użytkowania wieczystego.
Godne uwagi sformułowania
zasada czynnego udziału strony w postępowaniu przymiot strony interes prawny umowa realizacyjna pominięcie jako strony postępowania
Skład orzekający
Daniela Kozłowska
przewodniczący
Emilia Lewandowska
sprawozdawca
Iwona Kosińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniach nadzwyczajnych, oraz kwestia ustalania stron w postępowaniach dotyczących podziału nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej stron w momencie wydania decyzji podziałowej i wniosku o wznowienie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania administracyjnego – czynny udział strony – i pokazuje, jak jej naruszenie może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli pierwotne zarzuty dotyczyły braku przymiotu strony.
“Nawet jeśli nie byłeś stroną, masz prawo wiedzieć o wznowieniu postępowania!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 341/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-05-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska /przewodniczący/ Emilia Lewandowska /sprawozdawca/ Iwona Kosińska Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi E.R., E. R., H.R. i M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że ostateczną decyzją Prezydenta W z dnia [...] października 2004 r. wydaną w wyniku rozpoznania wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., zatwierdzono projekt podziału nieruchomości KW [...] położonej w W. Dzielnica B. przy ul. [...], działka ew. nr [...] z obrębu [...] na działkę nr [...] o pow.[...] m² przeznaczoną pod zabudowę usługowo – mieszkaniową oraz działkę nr [...] o pow. [...] m² przeznaczoną do scalenia z nieruchomością sąsiednią, a po uzbrojeniu terenu – pod zabudowę bliźniaczą. W dniu 1 czerwca 2005 r. E. R., E. R., M. R. i H. R. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2004 r. powołując się na fakt, że jako strony postępowania bez własnej winy nie brali w nim udziału. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2004 r. podnosząc, że E. R., E. R., M. R. i H. R. w postępowaniu tym nie mieli przymiotu strony. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. R., E. R., M. R. i H. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę uznało, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że do wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa dołączony został akt notarialny Rep. A. Nr – [...], z którego wynika, iż lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. [...] (dawniej nr [...]) z obrębu [...] nabyty został od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. w dniu [...] lutego 2005 r. Postępowanie podziałowe dotyczące wskazanej nieruchomości, zakończone decyzją z dnia [...] października 2004 r., prowadzone było na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., ówczesnego właściciela tej nieruchomości. W dacie wydania decyzji podziałowej R. mieli zawartą ze Spółdzielnią Mieszkaniowa [...] w W. jedynie umowę realizacyjną. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania podziałowego i wydania decyzji zatwierdzającej podział jest osoba prawna lub fizyczna mająca w dokonaniu ewidencyjnego podziału interes prawny. Wnioskodawcą podziału może być tylko osoba będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Posiadanie innego prawa do nieruchomości nie uprawnia do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości. Prawem takim z całą pewnością nie jest prawo wynikające z umowy realizacyjnej czy umowy o budowę lokalu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. E. R., E. R., M. R. i H. R., którzy w dacie wydania decyzji podziałowej mieli zawartą ze Spółdzielnią jedynie umowę realizacyjną, nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, nie mogli brać w nim udziału. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. R., E. R., H. R. i M. R. Zaskarżonej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 28 kpa, art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez przyjęcie, że skarżący nie mieli interesu prawnego by być stroną postępowania administracyjnego o podział działki nr [...], położonej w W. przy ul. [...] oraz że nie spełniają przesłanek by wznowione zostało postępowanie administracyjne w sprawie o podział tej działki. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest uzasadniona, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażona w art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zaznaczyć należy, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się nie tylko na postępowanie przed organami administracji pierwszej i drugiej instancji, ale również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi zaś przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że stroną postępowania w sprawie podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. była Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W., której doręczona została przedmiotowa decyzja podziałowa. Wskazany podmiot pominięty natomiast został w postępowaniu toczącym się na skutek złożonego przez E. R., E. R., M. R. i H. R. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia [...] października 2004 r. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. nie doręczono ani zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., ani też poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W z dnia [...] sierpnia 2006 r. W ocenie Sądu pominięcie jako strony postępowania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. stanowi naruszenie zasady określonej w art. 10 § 1 kpa, z której wynika obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Skoro wskazany podmiot brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2004 r., to tym samym powinien brać udział w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym tej decyzji. Zdaniem Sądu w postępowaniu toczącym się na skutek wniosku o wznowienie postępowania stronami postępowania są wszystkie podmioty, które brały udział w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, co uzasadnia ich uchylenie. Mając zaś na uwadze, że wydane w sprawie decyzje podlegają uchyleniu ze wskazanych wyżej przyczyny, Sąd nie badał tych decyzji merytorycznie pod względem ich zgodności z prawem. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI