I SA/Wa 34/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-09-15
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomości warszawskiedekret warszawskiodszkodowanieprawo użytkowania wieczystegozawieszenie postępowaniapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneWSANSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania o odszkodowanie za nieruchomość warszawską, uznając, że wnioski dotyczące różnych nieruchomości nie są tożsame.

Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską, który został zawieszony przez organy administracji z uwagi na toczące się postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Sąd administracyjny pierwszej instancji uchylił postanowienia o zawieszeniu, stwierdzając, że wniosek o użytkowanie wieczyste dotyczył innej nieruchomości niż ta, za którą domagano się odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił wyrok WSA z powodu wadliwości uzasadnienia, a po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA uwzględnił skargę, uchylając postanowienia organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. G. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...]. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości, zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisami dekretu warszawskiego. Organy administracji uznały, że rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie jest uzależnione od zakończenia postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, uznając zasadność zawieszenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując na potrzebę dokładniejszej analizy tożsamości przedmiotowej wniosków. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że wniosek H. S. z 1965 r. o użytkowanie wieczyste dotyczył innej nieruchomości (hip. nr [...]) niż nieruchomość, za którą W. G. domagała się odszkodowania (hip. nr [...]). W związku z tym stwierdzono brak podstaw do zawieszenia postępowania i uchylono zaskarżone postanowienia organów obu instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego dotyczy tej samej nieruchomości i stanowi zagadnienie wstępne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zawiesiły postępowanie o odszkodowanie, ponieważ wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego dotyczył innej nieruchomości niż ta, za którą domagano się odszkodowania. Brak tożsamości przedmiotowej wniosków wyklucza możliwość zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 215 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Reguluje przyznawanie odszkodowania za nieruchomości objęte dekretem warszawskim.

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego, w tym wystąpienie zagadnienia wstępnego.

dekret warszawski art. 7

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

dekret warszawski art. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego dotyczy innej nieruchomości niż ta, za którą domagano się odszkodowania. Brak tożsamości przedmiotowej wniosków wyklucza możliwość zawieszenia postępowania o odszkodowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny nie zachodzi tożsamość przedmiotowa między wnioskiem H. S. z 20 lipca 1965 r. [...] a wnioskiem W. G. z 4 sierpnia 2015 r. [...] organy orzekające obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania [...] w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy

Skład orzekający

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

przewodniczący

Elżbieta Lenart

sprawozdawca

Jolanta Dargas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawach odszkodowań za nieruchomości warszawskie, w szczególności w kontekście tożsamości przedmiotowej wniosków i zagadnień wstępnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw związanych z dekretem warszawskim i odszkodowaniami za nieruchomości wywłaszczone na jego podstawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy historycznych roszczeń do nieruchomości w Warszawie i złożonych procedur administracyjnych związanych z dekretami powojennymi, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii prawnej.

Nieruchomości warszawskie: Sąd rozstrzyga spór o tożsamość wniosków i prawo do odszkodowania po dekadach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 34/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Elżbieta Lenart /sprawozdawca/
Jolanta Dargas
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2023 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 września 2019 r. nr 731/2019 w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia 15 lipca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz W. G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 24 września 2019 r., nr 731/2019 utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 15 lipca 2019 r.,
nr 139/SD/2019 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
W. G. wnioskiem z 4 sierpnia 2015 r. wystąpiła o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], [...], [...], ozn. nr hip. [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy
o gospodarce nieruchomościami.
Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem nr 139/SD/2019 z 15 lipca 2019 r., zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] - do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu.
W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość ta znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279), dalej jako dekret/dekret warszawski.
Zgodnie z zaświadczeniem Oddziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w Warszawie z 11 sierpnia 1950 r., nr [...] oraz zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego z 10 grudnia 1973 r., nr [...], nieruchomość stanowiła współwłasność: Spółki Parcelacyjnej "N." Sp. z o.o. (128/320 części), H. S. (8/320 części), W. B. (8/320 części), L. G. (136/320 części) i J. S. (32/320 części).
Przy czym w aktach sprawy znajduje się wniosek z 20 lipca 1965 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości pod nazwą "N.", położonej w Warszawie pomiędzy ulicami [...], [...] [...], [...]
i [...], w skład których wchodziła nieruchomość ozn. nr hip. [...].
W odniesieniu do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. nr [...], wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nie został dotychczas rozpatrzony decyzją Prezydenta m.st. Warszawy.
Prezydent zauważył, że wnioskiem z 4 sierpnia 2015 r. W. G. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ul. [...], [...] ozn. hip. nr [...] na podstawie
art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Jednakże postępowanie to należało zawiesić - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - do czasu zakończenia postępowania administracyjnego o zwrot tej nieruchomości, bowiem w odniesieniu do tej nieruchomości warszawskiej wniosek
o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nie został dotychczas rozpatrzony. Zatem brak jest możliwości rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości.
W. G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.
Po jego rozpatrzeniu Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 24 września 2019 r., nr 731/2019 utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 15 lipca 2019 r.
W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Organ I instancji, zawieszając postępowanie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską, nie naruszył art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204), dalej jako u.g.n., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ani art. 7 i 77 k.p.a.
W ocenie Wojewody, przedwczesne jest badanie merytorycznych przesłanek
do ustalenia odszkodowania, zawartych w art. 215 ust. 2 u.g.n., do czasu rozpoznania wniosku w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości. Bowiem dopiero uprzednie rozpoznanie postępowania wszczętego - na zasadzie art. 7 dekretu warszawskiego bądź art. 214 k.p.a. - w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego, warunkuje możliwość rozpoznania wniosku odszkodowawczego, na podstawie art. 215 u.g.n., w stosunku do tej samej nieruchomości.
Zatem organ I instancji w pierwszej kolejności obowiązany był do rozpoznania wniosku z 20 lipca 1965 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości pod nazwą "N.", w skład których wchodziła nieruchomość ozn. nr hip. [...]. Dopiero w przypadku negatywnego i prawomocnego orzeczenia w tej sprawie, obowiązany jest zakończyć postępowanie prowadzone w trybie art. 215 u.g.n. W związku z tym w przedmiotowej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Na postanowienie Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. G.
Po jej rozpoznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem
z 4 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2487/19, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się
w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Innymi słowy zagadnieniem wstępnym może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem.
W tej sprawie zagadnieniem wstępnym w sprawie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską, wywłaszczoną na mocy dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, jest fakt złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu.
Rozpoznanie wniosku o odszkodowanie, w oparciu o art. 215 u.g.n, jest uwarunkowane wydaniem rozstrzygnięcia z wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Wynika to z faktu, że jedną z ustawowych przesłanek do przyznania odszkodowania za grunt objęty działaniem dekretu warszawskiego jest uprzednie negatywne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Jak wynika bowiem z treści powołanego poprzednio artykułu,
przepisy ustawy, dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu warszawskiego przeszły na własność państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. To oznacza zatem, że gospodarstwo rolne musiało przejść na własność Państwa. Zatem wniosek o odszkodowanie wniesiony w trybie art. 215 u.g.n. nie może zostać rozstrzygnięty dopóty, dopóki nie zostanie ostatecznie zakończona sprawa
o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Jeżeli chodzi o sprawy z zakresu tzw. gruntów warszawskich pierwszeństwo ma bowiem sprawa o ustanowienie użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu. Jeżeli nie ma możliwości odzyskania nieruchomości w naturze, to wtedy strona może zainicjować sprawę o przyznanie odszkodowania
w trybie art. 215 u.g.n.
Powyższe stanowisko potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 listopada 2017 r., sygn. akt 1230/17 - w którym stwierdził, że kwestia ustalenia wzajemnych relacji między sprawami z zakresu realizacji roszczeń dekretowych wynika z wykładni przepisów normujących to zagadnienie oraz wykładni pojęcia "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w ówczesnym przepisie art. 90 § 1 pkt 4 k.p.a. Zasada pierwszeństwa realizacji roszczeń dekretowych w formie rzeczowej wykształciła się w orzecznictwie sądowym dopiero w latach 90-tych XX w. Ponadto,
jak wynika z powyższego orzeczenia, ustanowienie na rzecz byłego właściciela nieruchomości dekretowej prawa użytkowania wieczystego ma również walor odszkodowawczy i zgodnie z art. 7 w zw. z art. 215 u.g.n. ten sposób rekompensaty za odjęcie prawa własności uzyskuje pierwszeństwo przed odszkodowaniem.
W ocenie Sądu niezasadny okazał się zarzut skarżącej, że uprzednie rozpoznanie wniosku dekretowego, złożonego w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku,
nie jest istotne w kontrolowanej przez Sąd sprawie, gdyż wniosek ten został złożony
po terminie. Okoliczność ta musi bowiem uprzednio zostać stwierdzona prawomocnym orzeczeniem właściwego organu, gdyż wówczas zagadnienie prejudycjalne zostanie rozstrzygnięte przez inny organ. Wojewoda nie posiada kompetencji do ustalenia okoliczności, czy wniosek dekretowy został złożony z zachowaniem terminu.
Podsumowując Sąd uznał, że organy właściwie oceniły wystąpienie zagadnienia wstępnego, wiążąc je z postępowaniem o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, dotyczącego tego gruntu.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła W. G..
W efekcie jej rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem
z 30 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę
do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, podnosząc, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut pierwszy podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.
W tej sprawie Sąd I instancji nie spełnił wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. wymogów - nie można bowiem uznać, że wystarczające jest ograniczenie się przez Sąd I instancji jedynie do przytoczenia tego, co ustalił organ i bardzo ogólnego wniosku
o zasadności argumentacji organu. Skarga kasacyjna akcentuje, że wniosek H. S. z 20 lipca 1965 r. oraz wniosek W. G. z 4 sierpnia 2015 r.
nie są w istocie tożsame przedmiotowo, bowiem ten pierwszy dotyczy nieruchomości, jak można przypuszczać, oznaczonej hipotecznie nr 7587, natomiast wniosek W. G. dotyczy nieruchomości oznaczonej hipotecznie nr [...].
Kwestie te wymagały ustaleń i oceny, której zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Oceniając stan sprawy Sąd I instancji przytoczył ustalenia organów, które mogą budzić wątpliwości.
W uzasadnieniach postanowień organów, które powtórzył Sąd I instancji, stwierdzono bowiem: "w aktach sprawy znajduje się wniosek z 20 lipca 1965 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości pod nazwą "N.", położonej w Warszawie pomiędzy ulicami [...], [...], [...] i [...] w skład których wchodziła nieruchomość ozn. nr hip. [...]."
Ze znajdującej się w aktach przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kopii owego wniosku (karta 19 segregator) wynika, że H. S. wskazała nieruchomość pomiędzy ulicami [...], [...], [...] i [...], po wojnie oznaczoną jako [...], co mogłoby sugerować, że chodziło jej o nieruchomość o numerze hipotecznym [...].
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zbędne - wobec uwzględnienia zarzutu pierwszego skargi kasacyjnej - odniesienie się szczegółowe do zarzutu drugiego, gdyż w wyniku uchylenia wyroku Sąd I instancji będzie zobligowany do ponownego rozpoznania sprawy i przedstawienia swojego stanowiska.
Odnośnie trzeciego zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rację ma skarżący kasacyjnie twierdząc, że w starszym orzecznictwie przyjmowano, iż nieuzupełnienie braków formalnych, skutkujące pozostawieniem podania bez rozpoznania, nie wymagało podjęcia decyzji ani postanowienia.
Potwierdzenie tych okoliczności w materiale dowodowym oznaczałoby, iż trafne jest stanowisko skargi kasacyjnej, według którego nieuzupełnienie braków formalnych skutkowało niewszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie.
Jednak okoliczności, które przytacza skarżący kasacyjnie w tym zarzucie oraz w uzasadnieniu tego zarzutu, nie znajdują odzwierciedlenia w aktach przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Ich ewentualne potwierdzenie wymaga oceny
Sądu I instancji, a w konsekwencji analizy akt dotyczących nieruchomości oznaczonej jako Puławska 141, nr hipoteczny 7587.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, zważył co następuje.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie,
a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Taka sytuacji ma miejsce w niniejszej sprawie.
Natomiast w myśl art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa
w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., odnosi się zarówno w zakresie prawa materialnego,
jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. W tym kontekście, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd I instancji "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic,
w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Przy czym granice te są wyznaczane przez stanowisko sądu kasacyjnego wyrażone w zakresie wykładni i stosowania prawa oraz - wbrew literalnemu odczytaniu art. 190 p.p.s.a. - w stosunku do oceny ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 18/23).
Sąd - kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego - dogłębnie przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i uznał, że skarga jako zasadna prowadzi do uchylenia postanowień organów administracyjnych obu instancji.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy wniosek H. S. z 20 lipca 1965 r. oraz wniosek W. G. z 4 sierpnia 2015 r.
są tożsame przedmiotowo.
W postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko,
co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W szczególności dowodem mogą być dokumenty (art. 75 § 1 k.p.a.). Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.).
Z treści wniosku H. S. z 20 lipca 1965 r. wynika, że w oparciu
o uchwałę Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. wniosła ona o przyznanie
jej prawa wieczystego użytkowania działki położonej w W. przy ul. [...] wchodzącej w skład nieruchomości pod nazwą hip. "[....]" położonej na obszarze ul. [...], [...], [...], [...] i [...].
Natomiast z treści złożonego przez W. G. wniosku z 4 sierpnia 2015 r. wynika, że wnosi - na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n.- o przyznanie na jej rzecz odszkodowania za należącą w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego
do L. G. nieruchomość położoną w W. przy ul. [...],
ul. [...], ul. [...]j, ozn. hip. nr [...]
Z treści wniosku H. S. wynika, że dotyczy on działki położonej
w W. przy ul. [...]. Przy czym wnioskodawczyni nie oznaczyła konkretnej działki będącej przedmiotem wniosku.
Organy orzekające w sprawie uznały - rozpoznając wniosek W. G. z 2015r. - że wniosek H. S. z 1965 r. dotyczy nieruchomości ozn. hip. nr [...]
Tymczasem z analizy akt sprawy wynika, że przy ul. [....] znajduje się nieruchomości ozn. hip. nr [...]
Znajduje to potwierdzenie w zgromadzonym materiale dokumentacyjnym.
Należy tu wymienić:
- orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie
z 23 sierpnia 1950 r., nr PB/4837/50/u/5869, odmawiające dawnym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy
ul. [....], ozn. nr hip. [...];
- zaświadczenie Sądu Powiatowego dla Warszawy [...] w Warszawie z 12 września 1962 r., nr III-2909/62, z którego wynika, że nieruchomość warszawska nr [...] zawiera powierzchni 30.894,22 m2, jest położona przy ul [...] i została przepisana
na Skarb Państwa na podstawie orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 23 sierpnia 1950 r., nr 5869;
- zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego z 11 grudnia 1973 r., nr [...], dotyczące "Nieruchomości Warszawskiej Nr [...]", z którego wynika, że na mocy
art. 1 dekretu warszawskiego i orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 23 sierpnia 1950 r. grunt przy ul. [...]
oraz wszystkie budynki na nim stojące przeszły na rzez Skarbu Państwa;
- zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy [....] w Warszawie z 6 września 1993 r., z którego wynika, że zgodnie ze stanem działów I-II wykazu hipotecznego księgi wieczystej pn. "Nieruchomość Warszawska N [...]" - prawo własności odnośnie działki przy ul. [...] o powierzchni 30.894 m2 wpisane jest na rzecz Skarbu Państwa;
- decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 19 stycznia
1999 r., nr KO C1556/Go/98, na mocy której stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 23 sierpnia 1950 r., o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej do nieruchomości gruntowej nr hip. [...] położonej przy ul. [....] w Warszawie;
- notatkę służbową z 7 lutego 2006 r., w treści której wskazano m.in., że akta nieruchomości [...] dotyczące nieruchomości hipotecznej HIP Nr [....] zostały przekazane do Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa.
Z przedstawionych wyżej dokumentów jasno wynika, że przy ul. [....] w Warszawie położona była nieruchomości ozn. hip. nr [...], a nie - jak to przyjęły organy orzekające w sprawie - nieruchomość ozn. hip. [...].
Skoro zaś H. S. we wniosku z 20 lipca 1965 r. wniosła o przyznanie jej prawa wieczystego użytkowania działki położonej w Warszawie przy ul. [...], oznacza to, że jej wniosek dotyczył nieruchomości ozn. hip. nr [...].
Jest to niewątpliwie odrębna nieruchomość od nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip. nr [...].
Należy zatem stwierdzić, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa między wnioskiem H. S. z 20 lipca 1965 r. o przyznanie jej prawa wieczystego użytkowania działki położonej w Warszawie przy ul. [...], a wnioskiem W. G. z 4 sierpnia 2015 r. o przyznanie na jej rzecz odszkodowania
za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ul. [...] ul. [...], ozn. hip. nr [...].
W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dokumentacyjnego
nie może ulegać wątpliwości, że wnioski te dotyczą odrębnych nieruchomości. Wbrew stanowisku organów orzekających - wniosek H. S. z 1965 r. nie dotyczył nieruchomości ozn. hip. nr [...].
Zatem brak było podstaw do zawieszenia zainicjowanego wnioskiem W. G. postępowania w przedmiocie przyznania jej odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ul. [...],
ul. [...], ozn. hip. nr [...].
W związku z tym należy stwierdzić, że organy orzekające obu instancji, prowadząc przedmiotowe postępowanie, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Prowadząc ponownie postępowanie organ, biorąc pod uwagę ocenę prawną i wskazania zawarte wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w niniejszym wyroku - rozpatrzy wniosek W. G. z 4 sierpnia 2015 r. o przyznanie na jej rzecz w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], ozn. hip. nr [...], po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 119 pkt 3, art. 120 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205
§ 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI