I SA/Wa 33/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] grudnia 2013 r., które stwierdzały nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1996 r. w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Sprawa wywodziła się z wniosku J.W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1996 r., która na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego uwłaszczyła Parafię Katolicką na nieruchomościach, w tym na spornej działce. Minister Administracji i Cyfryzacji stwierdził nieważność decyzji Wojewody, uznając, że Parafia nie wykazała spełnienia przesłanek do uwłaszczenia (brak cmentarza lub obiektu sakralnego na działce w dniu wejścia w życie ustawy). Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i decyzji Ministra, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia przez Ministra. Minister ponownie utrzymał w mocy decyzję o nieważności, uznając, że wnioskodawca J.W. i jego spadkobiercy mają interes prawny do wszczęcia postępowania nieważnościowego, opierając się na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę Parafii, uznał ją za uzasadnioną. Sąd, opierając się na wyroku NSA z 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1376/15, stwierdził, że kluczowe dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest ustalenie, czy wnioskodawca J.W. i jego spadkobiercy mieli interes prawny do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Sąd uznał, że interes prawny do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej przysługuje osobie, która złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej lub przed złożeniem żądania wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie wniosek o zwrot nieruchomości został złożony po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, co oznaczało, że wnioskodawcy posiadali jedynie interes faktyczny, a nie prawny. W związku z tym, Minister naruszył przepisy kpa, wszczynając i prowadząc postępowanie na wniosek osoby niebędącej stroną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji i umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Sąd oddalił również zarzut dotyczący niewykazania tożsamości działek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności decyzji), zwłaszcza w kontekście wniosków o zwrot wywłaszczonych nieruchomości składanych po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem na podstawie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego i późniejszymi wnioskami o zwrot wywłaszczonych nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co wyklucza możliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego na jej wniosek.
Uzasadnienie
Interes prawny do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wymaga, aby wniosek o zwrot nieruchomości został złożony przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej lub przed złożeniem żądania wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Złożenie wniosku po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej skutkuje brakiem legitymacji procesowej.
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji uwłaszczeniowej została wydana z naruszeniem przepisów o stronach postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nieposiadającej interesu prawnego.
Uzasadnienie
Minister wszczynając i prowadząc postępowanie nieważnościowe na wniosek osoby niebędącej stroną w rozumieniu przepisów, naruszył przepisy prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Czy wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu geodezji i budownictwa był uzasadniony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej?
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście oceny interesu prawnego wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut niewykazania tożsamości terenu obejmującego nabytą przez Parafię działkę nr [...] z obecną działką nr [...] był chybiony, opierając się na dokumentacji przedstawionej przez Prezydenta m. [...].
Przepisy (10)
Główne
ustawa art. 60 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Nieruchomości lub ich części, pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa ich własnością, jeżeli znajdują się na nich cmentarze lub obiekty sakralne wraz z budynkami towarzyszącymi.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji, gdy wydano ją z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli naruszają prawo materialne lub procesowe.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
u.g.n. art. 136
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
u.g.n. art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca J.W. i jego spadkobiercy nie posiadali interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ wniosek o zwrot nieruchomości złożyli po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej. • Postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek osoby niebędącej stroną, co stanowiło naruszenie przepisów kpa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra, że wnioskodawcy posiadają interes prawny do wszczęcia postępowania nieważnościowego, oparta na przepisach o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, została odrzucona przez sąd. • Argumentacja uczestników postępowania (spadkobierców J.W.) o posiadaniu interesu prawnego do wszczęcia postępowania nieważnościowego została odrzucona.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który jest adekwatny do realiów sprawy • musi to być interes: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić • samo zgłoszenie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej nie kreuje interesu prawnego do bycia stroną postępowania nieważnościowego, a co najwyżej interes faktyczny.
Skład orzekający
Magdalena Durzyńska
przewodniczący
Dorota Apostolidis
członek
Przemysław Żmich
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności decyzji), zwłaszcza w kontekście wniosków o zwrot wywłaszczonych nieruchomości składanych po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem na podstawie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego i późniejszymi wnioskami o zwrot wywłaszczonych nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej historii nieruchomości i interpretacji przepisów dotyczących uwłaszczenia oraz zwrotu wywłaszczonych gruntów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Kiedy wniosek o zwrot nieruchomości po uwłaszczeniu staje się bezprzedmiotowy? Wyrok WSA w Warszawie.”
Dane finansowe
WPS: 680 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.