I SA/WA 325/04

I SA/Wa 325/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) NSA Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E.P. i I.K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących E.P. i I.K. łącznie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Wa 325/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu wniosku R.P. i I.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2003 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wytwórnię [...] prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w R. w obrębie [...] i oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
E.P. i I.K. wystąpiły o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1991 r.
E.P. i I.K. wystąpiły z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozpatrując ponownie sprawę organ podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość (działka nr [...]) powstała z dawnych parcel nr [...], [...], [...], [...] i [...].
W dniu uwłaszczenia z mocy prawa, to jest 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a także istniało prawo zarządu na rzecz jednostki uwłaszczonej.
Wnioskodawczynie są spadkobierczyniami K.J., która była właścicielką parceli nr [...] i nr [...] (obecnie działka nr [...] i nr [...]).
Organ podniósł, że w aktach sprawy znajduje się kopia pisma z dnia [...] marca 1992 r. wskazującego, że z wniosku I.Z. spadkobierczyni byłej właścicielki – S.T. zostało wszczęte postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (stanowiącą obecnie część działki nr [...]) i nr [...]. E.P. i I.K. nie są spadkobierczyniami S.T. Skoro E.P. i I.K. nie wykazały interesu prawnego do udziału w postępowaniu związanym z uwłaszczeniem działką nr [...], organ uznał, że nie posiadają one przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, a tym samym nie mogą żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1991 r.
Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły E.P. i I.K.
Wskazały, że K.J. była właścicielką części działki nr [...], która stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa. W związku z tym E.P. i I.K. jako spadkobierczynie K.J. posiadają interes prawny w sprawach związanych z uwłaszczeniem działką [...] i tym samym posiadają legitymację prawną do występowania w sprawie nieważności wyżej wymienionej decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1991 r.
Skarżące podniosły, że nastąpiły zmiany numeracji działek. Skarżące zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 28 kpa i prawa materialnego, to jest art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ podniósł, że zarzuty skargi nie zawierają nowych okoliczności, a stanowią jedynie powtórzenie zarzutów, do których organ ustosunkował się w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2004 r.
Wskazał także, że skarżące wywodzą swoje prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym z faktu, że są spadkobierczyniami K.J. Jednakże K.J. zbyła prawo własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Skarga jest zasadna, gdyż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie odnosi się do kwestii istotnych dla wnikliwego rozpoznania wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. o uwłaszczeniu Wytwórni [...].
Organ uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wyżej powołanej decyzji wskazał, że spadkodawczyni skarżących K.J. nie była właścicielką żadnej parceli, która były objęta decyzją uwłaszczeniową co z kolei, zdaniem organu, skutkuje brakiem interesu prawnego skarżących w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji.
Jednakże, jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] marca 1978 r. – umowy sprzedaży zawartej pomiędzy K.J., a działającą w imieniu Skarbu Państwa Wytwórnią [...] przedmiotem sprzedaży była cała nieruchomość objęta księgą wieczystą KW [...], stanowiąca parcele nr [...] i [...] o pow. [...] m2, które już w dacie umowy oznaczone były nr ewidencyjnymi [...] i [...].
Decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] grudnia 1991 r. obejmowała nieruchomość pochodzącą m.in. z działek, dla których prowadzona była księga wieczysta KW [...], a więc nieruchomość, która była przedmiotem sprzedaży z dnia [...] marca 1978 r.
Z kolei z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w R. z dnia [...] października 1991 r. wynika, że dla księgi wieczystej KW [...] urządzonej dla działki nr [...] prawo własności wpisane na rzecz Skarbu Państwa pochodzi z umowy sprzedaży z dnia [...] marca 1978 r.
Następnie z załączonego do akt administracyjnych wyrysu z mapy ewidencyjnej gruntów z dnia [...] listopada 1991 r. wynika, że działka nr [...] pochodząca z księgi wieczystej KW [...] weszła w skład działki o numerze geodezyjnym [..].
Z kolei decyzja z dnia [...] października 1986 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. o zarządzie Wytwórni [...] w R. obejmuje m.in. działkę nr [...].
Analiza wyżej powołanych dokumentów budzi uzasadnioną wątpliwość co do prawidłowości twierdzeń organu odnośnie tego, że K.J. była właścicielką innych nieruchomości niż te, które były objęte decyzją uwłaszczeniową.
Organ nie omówił powyższych dokumentów w uzasadnieniu decyzji. Nie wskazał z powołaniem się na dowody jak zmieniło się ewidencyjne oznaczenie działek oraz ich granic i powierzchni, a w szczególności, gdy chodzi o działki objęte numerem księgi wieczystej KW [...].
Podnoszone w uzasadnieniu kwestie dotyczące dawnej właścicielki I.Z. są dla niniejszej sprawy bezprzedmiotowe, bowiem skarżące nigdy nie zgłaszały pretensji do działek będących własnością I.Z.
Dlatego ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie w kierunku wskazanym powyżej przez sąd.
Gdyby analiza dowodów wykazała, że nieruchomość będąca kiedyś własnością K.J. objęta została decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] grudnia 1991 r., to organ rozpatrując wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności tej decyzji winien odnieść się do kwestii jakie znaczenie dla oceny zasadności tego wniosku miało zgłoszone przez K.J. w dniu [...] stycznia 1992 r. żądanie zwrotu nieruchomości zbytych przez nią w dniu [...] marca 1978 r. na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64).
Wniosek zgłoszony przez K.J. miał umocowanie w przepisie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że byli właściciele lub ich następcy prawni, którym przysługuje uprawnienie z wyżej powołanego przepisu (obecnie jest to art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w udziale we wszystkich postępowaniach dotyczących tej nieruchomości, które mogą utrudnić lub uniemożliwić roszczenie o jej zwrot. Jest to uprawnienie niezależne od tego kiedy były właściciel zgłasza roszczenie o zwrot (vide wyrok NSA z 1 grudnia 1999 r., IV SA 2520/98 z 15 lutego 1999 r. OPS 15/98 i SN z 8 lutego 1995 r. III ARN 65/95).
Organ winien więc rozważyć, czy na datę decyzji uwłaszczeniowej zaktualizowała się przesłanka do zwrotu nieruchomości na rzecz byłego właściciela.
Mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie obydwu decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 wyroku znajduje oparcie w przepisie art. 152 i 200 wyżej powołanej ustawy.