I SA/WA 32/25

I SA/Wa 32/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Wtulich-Gruszczyńska /sprawozdawca/
Łukasz Trochym
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 200
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
par. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Łukasz Trochym asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.) Protokolant referent stażysta Magdalena Matusik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] ; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz G. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 25 listopada 2024 r., nr DO-II.7610.224.2024.KR Minister Rozwoju i Technologii po rozpatrzeniu odwołania spółki [...], od decyzji Wojewody Śląskiego z 9 sierpnia 2024 r., znak: NWIV.752.166.15.2012, odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] (poprzednika prawnego [...]) prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu, położonego w gminie [...], w obrębie [...], obejmującego działkę nr [...] o powierzchni 8448 m 2, dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 9 sierpnia 2024 r., znak: NWIV.752.166.15.2012.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco :
Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 - dalej jako "u.g.n."),
§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu, położonego w gminie [...], w obrębie [...], obejmującego działkę nr [...] o powierzchni 8448 m 2.
Pismem z 26 sierpnia 2024 r. spółka [...] będąca następcą prawnym [...] wniosła odwołanie od ww. decyzji podnosząc m.in. zarzut naruszenia przez organ I instancji art 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do gruntu i wydania na rzecz odwołującej decyzji uwłaszczeniowej.
Rozpoznając odwołanie Minister wskazał, że decyzja Wojewody Śląskiego z
9 sierpnia 2024 r., znak: NWIV.752.166.15.2012, została wydana m.in. na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 u.g.n. uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Minister podniósł, że w oparciu o aktualną na dzień wydania powyższej decyzji treść ww. księgi wieczystej przedmiotowy grunt, oznaczony jako działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowił własność Skarbu Państwa. Powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości Ministra Rozwoju i Technologii i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą spółkę. Natomiast kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest okoliczność, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] w okresie przed dniem 5 grudnia 1990 r.
Minister wyjaśnił, że zarząd to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), powoływana dalej jako: "ustawa z 29 kwietnia 1985 r." przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób.
Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z 14 lipca 1961 r.o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek.
Minister zaznaczył, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje zgodnie z dyspozycją art. 206 u.g.n. na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Takimi dokumentami są: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd; decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości zawartej za zgodą organu; umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi, a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Minister wskazał, że Wnioskodawca wywodzi prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości z decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 10 grudnia 1986 r., znak: [...] ustalającej opłaty za zarząd gruntem, umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. [...] z 18 listopada 1982 r., odpisu z księgi wieczystej oraz oświadczenia Wnioskodawcy z 12 grudnia 2012 r.
Dokonując analizy decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 10 grudnia 1986 r., znak: [...], ustalającej opłaty za zarząd przedmiotowym gruntem organ stwierdził, że niewątpliwie, decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia, stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu, to jednak w orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi już wcześniej art. 38 ust. 2 oraz art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r.
Organ wyjaśnił, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zaznaczył, że wielokrotnie wyrażony został w orzecznictwie pogląd, że w sytuacji, gdy nie ma decyzji o przekazaniu w zarząd lub decyzji o przekazaniu w użytkowanie, wydanych przed dniem 1 sierpnia 1985 r., dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wtedy, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo użytkowania, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2469/13, z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11, z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 204/13).
Minister zaznaczył, że treść ww. decyzji z 10 grudnia 1986 r., znak: [...] ustalającej dla [...], ceny gruntu państwowego oraz opłaty rocznej z tytułu zarządu-użytkowania gruntem państwowym, nie wskazuje na podstawie jakiego dokumentu przedmiotowe działki miałyby znajdować się w zarządzie Wnioskodawcy. Z tego względu, organ nie podzielił poglądu skarżącej spółki, że decyzja z 10 grudnia 1986 r., znak: [...] o ustaleniu opłat za użytkowanie gruntu jest dowodem przesądzającym o istnieniu po stronie skarżącej prawa zarządu do nieruchomości, w rozumieniu przepisów rozporządzenia z 10 lutego 1998 r.
Minister stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącej, organ I instancji podjął szereg czynności dowodowych mających na celu ustalenie, czy decyzja o przekazaniu gruntu w zarząd została wydana. I tak, zwrócił się w tym zakresie do Starosty [...] o ustalenie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. Przeprowadzone przez organy postępowanie nie dało jednak podstaw do ustalenia, aby prawo zarządu mogło być w niniejszym przypadku stwierdzone na podstawie jakichkolwiek innych dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia.
Rozważając kolejną kwestię, dotyczącą umowy sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z 18 listopada 1982 r., Rep. [...] czy stanowiła ona dowód na istnienie prawa zarządu przysługującemu [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. do przedmiotowej nieruchomości, organ wskazał, że powyższa umowa nie dowodzi istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do działki nr [...]. Z jej treści wynika, iż przedmiotowa działka została nabyta przez Skarb Państwa od osób fizycznych w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. W ocenie Wojewody Śląskiego, skutkiem zawarcia powyższej umowy było zatem jedynie przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. nie przewidywały wywłaszczenia nieruchomości z jednoczesnym oddaniem jej w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu.
Minister wskazał, że w dacie zawarcia umowy sprzedaży z 18 listopada
1982 r., Rep. [...], zagadnienie władania mieniem Skarbu Państwa przez jednostki państwowe na terenie miast i osiedli regulowały przepisy obowiązującej wówczas ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159 z późn. zm., następnie Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa z 14 lipca 1961 r." Zgodnie z art. 10 ustawy z 14 lipca 1961 r. uzyskanie przez państwowe jednostki organizacyjne jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości w dacie zawarcia ww. umowy sprzedaży, w tym użytkowania, mogło nastąpić jedynie w trybie ww. ustawy z 14 lipca 1961 r., a więc poprzez oddanie właściwej jednostce państwowej nieruchomości w użytkowanie w drodze decyzji administracyjnej.
Sam natomiast fakt nabycia przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, przeznaczonej na potrzeby przedsiębiorstwa, jak również późniejsze faktyczne władanie tą nieruchomością przez przedsiębiorstwo, nie mogło wywołać skutku w postaci nabycia przez przedsiębiorstwo prawa użytkowania tej nieruchomości. Takiego skutku nie przewidywała bowiem obowiązująca ustawa
z 14 lipca 1961 r.
Możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w odniesieniu do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero art. 38 ust 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Tym samym, nie można przyjąć, że państwowe jednostki organizacyjne, które przed dniem wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. nabyły nieruchomość w drodze umowy zawartej na rzecz Skarbu Państwa uzyskały z mocy prawa zarząd.
Umowa sprzedaży z 18 listopada 1982 r. została zawarta jeszcze przed wejściem w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r., tj. przed 1 sierpnia 1985 r. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania powyższych przepisów w odniesieniu do tej umowy.
Organ wyjaśnił, że do dnia wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. zakupione w formie umowy sprzedaży grunty nabywane były na własność Skarbu Państwa. Następnie, już jako tereny państwowe, mogły być przekazywane jednostkom państwowym (a taką była poprzedniczka prawna skarżącej) i organizacjom społecznym w użytkowanie. Przekazanie to odbywało się w drodze decyzji na podstawie ustawy z 14 lipca 1961 r., które to prawo użytkowania później przekształciło się w zarząd na mocy art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Dopiero od 1 sierpnia 1985 r. (tj. od daty wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r.), sama umowa sprzedaży świadczyła, na mocy art. 8 ust. 3 powołanej ustawy, o nabyciu przez państwowe jednostki organizacyjne prawa zarządu (wyrok WSA z Warszawy z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2492/22).
Minister zaznaczył, że skarżąca nie przedstawiła jednak stosownej decyzji o przekazaniu spornych nieruchomości w użytkowanie, a umowa sprzedaży, na którą się powołuje została zawarta w dniu 18 listopada 1982 r., tj. przed wejście w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r.
Wobec powyższego, również odpis z księgi wieczystej nr [...] nie może stanowić dowodu potwierdzającego prawo zarządu do spornej nieruchomości. Wpis w dziale II powyższej księgi o treści: Skarb Państwa - [...] został bowiem ujawniony na podstawie powyższego aktu notarialnego z 18 listopada 1982 r., który dotyczył jednak wyłącznie nabycia własności gruntu przez Skarb Państwa.
Minister stwierdził, że złożone do akt sprawy oświadczenie Wnioskodawcy z 12 grudnia 2012 r. również nie może stanowić dowodu potwierdzającego prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości.
W ocenie organu, Spółka nie nadesłała żadnych innych dokumentów świadczących o istnieniu prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r., a co za tym idzie ww. dokumenty tj. decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 10 grudnia 1986 r., znak: [...] ustalająca opłaty za zarząd gruntem, umowa sprzedaży zawarta w formie aktu notarialnego z 18 listopada 1982 r., Rep. [...], odpis z księgi wieczystej oraz oświadczenie Wnioskodawcy z 12 grudnia 2012 r., nie mogły stanowić dowodu sprawowania prawa zarządu nad przedmiotowym gruntem. Minister uznał, że żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów nie stanowi dowodu potwierdzającego przysługiwanie Spółce prawa zarządu do gruntu położonego w [...], oznaczonego jako działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r.
Skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 25 listopada 2024 r., nr DO-II.7610.224.2024.KR wniosło [...].
Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła :
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne i wybiórcze wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy z ograniczeniem się do powielenia ustaleń Organu I instancji, w szczególności polegające na błędnym odczytaniu treści decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 10 grudnia 1986 r., nr [...] o ustaleniu opłaty za zarząd gruntem, treści Księgi Wieczystej, treści umowy sprzedaży z 18 listopada 1982 r., Rep. A nr [...] oraz oświadczenia Skarżącej z 12 grudnia 2012 r., które to dokumenty interpretowane łącznie powinny doprowadzić Organ do ustalenia, że wskazana nieruchomość pozostawała w zarządzie poprzednika prawnego Skarżącego - [...];
2. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich działań niezbędnych do zebrania kompletnego materiału dowodowego w celu wyjaśnienia, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu obejmującego wskazaną działkę i oparcie się na czynnościach podjętych przez Organ I instancji, w tym brak przesłuchania świadków;
3. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.; dalej "Rozporządzenie") w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania świadków w sytuacji, gdy w ocenie Organu przedstawione przez Skarżącego dokumenty nie były wystarczające do stwierdzenia istnienia zarządu, a inne dokumenty nie zachowały się;
4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 4 ust. 1 pkt. 6) Rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu może nastąpić jedynie na podstawie decyzji o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nieruchomością, z treści której wynika której decyzji o ustanowieniu zarządu dotyczy, podczas gdy przepis ten nie zawiera takiego ograniczenia oraz wprost wskazuje przedmiotowy dokument jako podstawę do stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu;
5. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 ust. 1 i 3 w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że poprzednik prawny Skarżącego nie uzyskał prawa zarządu w stosunku do nieruchomości w wyniku zawarcia w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości z 18 listopada 1982 r., Rep. A nr [...], podczas gdy umowa ta wprost wskazuje, że nabycie następuje na rzecz poprzednika prawnego Skarżącego;
6. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 Rozporządzenia poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu przez poprzednika prawnego Skarżącego, podczas gdy przesłanki te zostały spełnione.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca spółka [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody Śląskiego z 9 sierpnia 2024 r. Ponadto, wniosła o zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 t.j.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwały podjęte przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, powoływanego dalej jako: "NSA", co do zasady wiążą składy orzekające. Tylko w sytuacji w której skład sądu administracyjnego rozpoznającego sprawę nie podziela wykładni prawa dokonanej w uchwale, może przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Mając na uwadze powyższy zakres kognicji sądów administracyjnych, należało stwierdzić, że skarga jest uzasadniona.
Przede wszystkim wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 16 grudnia 2024 r. podjął uchwałę sygn. akt I OPS 2/23, w której stwierdził, że na gruncie art. 200 u.g.n., decyzja o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych (...), może stanowić samodzielny dowód istnienia posiadania wskazywanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 u.g.n.
Wskazać należy, że z dotychczas ugruntowanego w tej materii orzecznictwa NSA wynikało, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat jako samodzielny dowód nie stanowi dowodu na prawo zarządu (por. wyrok NSA z 18 lutego 1992 r., sygn. akt I SA 1419/91, ONSA 1992 Nr 2, poz. 99 ; wyrok NSA z 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 929/09; wyrok WSA w Gliwicach z 7 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/GI 863/15, opubl. Lex nr 1984906).
Dotychczas wielokrotnie wyrażony został w orzecznictwie pogląd, że w sytuacji, gdy nie ma decyzji o przekazaniu w zarząd lub decyzji o przekazaniu w użytkowanie, wydanych przed dniem 1 sierpnia 1985 r., dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wtedy, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo użytkowania, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2469/13, z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11, z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 204/13).
Jak wskazał NSA w uchwale z 16 grudnia 2024 r., sygn. akt I OPS 2/23 "w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne decyzja, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120), może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania wskazanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.)".
Jak wskazał NSA, aby decyzja o opłacie mogła stanowić jedyny i wystarczający dowód na przysługiwanie prawa zarządu musi ona zawierać rozstrzygnięcie o naliczeniu opłat lub aktualizacji tych opłat i wskazywać (identyfikować) nieruchomość objętą tym rozstrzygnięciem. Poza tym wskazano, że
"intencją ustawodawcy nie było ograniczenie możliwości dowodzenia przesłanki uwłaszczenia za pomocą decyzji o opłatach za zarząd do przypadków w których decyzje te treścią nawiązują do uprzedniego ustanowienia prawa zarządu w formie przewidzianej obowiązującymi przepisami prawa".
Odnosząc treść powyższej uchwały do niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że w stosunku do [...] wydana została decyzja z 10 grudnia 1986 r., znak : [...] ustalająca opłaty za zarząd przedmiotowym gruntem. W decyzji mowa jest o opłatach z tytułu zarządu – użytkowania gruntu podanego w pkt 1 i opisanego w załączniku nr 1 do niniejszej decyzji. Grunty te nie zostały w decyzji opisane, gdyż wskazano tylko łączny obszar, jednakże zawarte w niej jest odwołanie do załącznika nr 1 do decyzji. Sąd abstrahuje od tego, że decyzja jest jedynie kopią poświadczoną za zgodność z oryginałem. Skoro decyzja ta została poświadczona za zgodność z oryginałem przez starszego inspektora [...] oraz radcę prawnego [...], oznacza to, że oryginał tej decyzji musiał być w ich posiadaniu. Co prawda taki radca prawny nie występuje w sprawie jednakże skoro jako profesjonalista dokonał takiego poświadczenia musiał oryginał tej decyzji widzieć. W aktach sprawy brak jest również załącznika nr 1 do decyzji oraz załącznika nr 2 o którym mowa w decyzji.
Reasumując rozważania dotyczące wydania zaskarżonej decyzji zgodnie z prawem Sąd stwierdza, że w świetle poprzedniego orzecznictwa sądowoadministracyjnego decyzja byłaby prawidłowa. Jednak wobec nowej aktualnie obowiązującej uchwały NSA z 16 grudnia 2024 r., sygn. akt I OPS 2/23 do rozważenia organu pozostaje kwestia czy decyzja o opłatach pozwala, zgodnie z wykładnią prawa dokonaną przez NSA w tej uchwale, na przyjęcie istnienia na datę 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ dokona analizy, czy wskazana decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 10 grudnia 1986 r., znak : [...] ustalająca opłaty za zarząd przedmiotowym gruntem stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu, w świetle nowej uchwały NSA.
W tym celu organ pozyska decyzję z 10 grudnia 1986 r., znak : [...] wraz z załącznikami do niej, bo dopiero na tej podstawie będzie w stanie ustalić jakie działki ewidencyjne były przedmiotem tej decyzji, a w konsekwencji czy odpowiadają działkom objętym wnioskiem. Gdyby w następstwie tych ustaleń okazało się, że działki objęte decyzją o ustaleniu opłat są tożsame z działkami objętymi wnioskiem (o ile nie wyłączone byłyby z obrotu, tak jak to ma miejsce w przypadku działek zajętych na drogi publiczne), zasadne byłoby twierdzenie, że decyzja o ustaleniu opłat za zarząd gruntem potwierdza prawo zarządu spółki.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej spółki w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.