I SA/Wa 318/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1992 r. Decyzja komunalizacyjna dotyczyła nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości. Minister uznał, że spółdzielnia, wywodząca swoje prawa z umowy przelewu wierzytelności od poprzednika prawnego przedsiębiorstwa państwowego, nie wykazała tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., co wykluczało jej przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że kluczowe dla postępowania komunalizacyjnego jest wykazanie prawa własności lub zarządu do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Skarżąca spółdzielnia nie przedstawiła takich dowodów, a sąd administracyjny nie ma obowiązku wyręczania strony w gromadzeniu materiału dowodowego, zwłaszcza w postępowaniu nadzwyczajnym. Sąd uznał, że brak przymiotu strony czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana wykładnia dotycząca przymiotu strony w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych oraz obowiązków organów w zakresie ustalania tego przymiotu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego w latach 90. XX wieku i wymaga wykazania konkretnego tytułu prawnego do nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podmiot, który nie wykazał tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Uzasadnienie
Dla skutecznego zainicjowania postępowania weryfikującego komunalizację mienia Skarbu Państwa istotne jest wykazanie prawa własności lub zarządu do nieruchomości w dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.). Brak takiego dowodu wyklucza przymiot strony, a organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania tytułu prawnego po stronie wnioskodawcy.
Czy organ administracji ma obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających tytuł prawny wnioskodawcy w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma takiego obowiązku.
Uzasadnienie
W postępowaniu nadzwyczajnym, zwłaszcza dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, wnioskodawca musi sam wykazać swój interes prawny i tytuł do nieruchomości. Zadaniem organu nie jest poszukiwanie dokumentów na poparcie twierdzeń strony.
Czy postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej jest bezprzedmiotowe, jeśli wnioskodawca nie posiada przymiotu strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ustali, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony (brak interesu prawnego), postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Przepisy (13)
Główne
ustawa art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) staje się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny nieruchomości na ten dzień.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 157 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Wymaga ustalenia przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania, gdy wniosek nie spełnia wymogów formalnych lub brak jest podstaw do jego wszczęcia.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego, posiadającej interes prawny.
u.g.n. art. 156 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § ust. 2
Określa tryb wydzielania i obejmowania przez państwowe osoby prawne państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 6 § ust. 1
Grunty państwowe nieoddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste były zarządzane przez terenowy organ administracji rządowej.
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § ust. 1
Dotyczy praw do nieruchomości nabywanych na podstawie tej ustawy.
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § ust. 2
Kwestie związane z tą normą nie mogły być podnoszone w nadzwyczajnym postępowaniu 'komunalizacyjnym'.
p.p.s.a. art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach (COVID-19).
u.g.n. art. 200 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy nabycia z mocy prawa przez gminę mienia państwowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca spółdzielnia nie wykazała przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z powodu braku udokumentowanego tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. • Organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak legitymacji czynnej wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących gromadzenia dowodów, oceny materiału dowodowego, zasady współdziałania i bezstronności. • Zarzuty naruszenia przepisów materialnoprawnych, w tym art. 5 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie terytorialnym oraz art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
dla skutecznego zainicjowania postępowania weryfikującego komunalizację mienia Skarbu Państwa istotne jest wykazanie prawa własności nie kiedykolwiek - lecz w dacie samej komunalizacji • organ administracji nie ma obowiązku poszukiwać tytułu prawnego po stronie wnioskodawcy, zwłaszcza gdy chodzi o postępowanie nadzwyczajne • jeżeli ktokolwiek twierdzi, że decyzja komunalizacyjna naruszała jego prawa - to powinien te prawa udokumentować • rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa musi być oczywiste a nie jedynie domniemane
Skład orzekający
Magdalena Durzyńska
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Apostolidis
członek
Łukasz Trochym
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia dotycząca przymiotu strony w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych oraz obowiązków organów w zakresie ustalania tego przymiotu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia państwowego w latach 90. XX wieku i wymaga wykazania konkretnego tytułu prawnego do nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące przymiotu strony i bezprzedmiotowości postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kto jest stroną w sporze o mienie państwowe? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.