I SA/Wa 316/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniepostępowanie administracyjnedecyzja ostatecznabezprzedmiotowość postępowaniaprawo własnościspadkobierca

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spadkobierczyni byłych właścicieli na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1981 r. Skarżąca domagała się ponownego ustalenia odszkodowania, twierdząc, że było ono niewspółmierne do wartości rynkowej. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ odszkodowanie zostało już prawomocnie ustalone decyzją z 1982 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że ponowne postępowanie w tej samej sprawie jest niedopuszczalne ze względu na zasadę trwałości decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1981 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego. Skarżąca, jako spadkobierczyni byłych właścicieli, wniosła o ponowne ustalenie wartości odszkodowania, argumentując, że wypłacona kwota była niewspółmierna do ówczesnej ceny rynkowej nieruchomości i naruszała prawo własności. Organy administracji uznały jednak, że sprawa odszkodowania została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną z 1982 r., co czyniło dalsze postępowanie bezprzedmiotowym zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Podkreślono również zasadę trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 k.p.a.) oraz wadę nieważności postępowania w przypadku ponownego rozstrzygania sprawy już rozstrzygniętej (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Sąd administracyjny, sprawując kontrolę legalności, oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a postępowanie umorzono prawidłowo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Uzasadnienie

Zasada trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 k.p.a.) oraz przepis o wadzie nieważności postępowania dotyczącego sprawy już rozstrzygniętej (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) wykluczają możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, w której zapadła już ostateczna decyzja.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji jest obowiązany umorzyć postępowanie, jeżeli z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jedną z podstawowych wad powodujących nieważność decyzji jest wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości oraz o poddaniu sprawy rozpoznaniu przez organ orzekający, a także wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o postępowaniu, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 3 - dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną).

Pomocnicze

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz.64) - podstawa wywłaszczenia w 1981 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie odszkodowania stało się bezprzedmiotowe, ponieważ odszkodowanie zostało już prawomocnie ustalone ostateczną decyzją administracyjną. Ponowne rozstrzyganie sprawy, która została już prawomocnie zakończona, jest niedopuszczalne ze względu na zasadę trwałości decyzji ostatecznej i grozi wadą nieważności.

Odrzucone argumenty

Wartość przyznanego odszkodowania była niewspółmierna do wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości. Narzucenie odszkodowania narusza prawo własności.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stało się bezprzedmiotowe zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej decyzja wydana w wyniku takiego postępowania byłaby dotknięta wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa

Skład orzekający

Anna Łukaszewska-Macioch

sprawozdawca

Ewa Dzbeńska

przewodniczący

Jolanta Rudnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady trwałości decyzji ostatecznej i bezprzedmiotowości ponownego postępowania odszkodowawczego, gdy odszkodowanie zostało już prawomocnie ustalone."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pierwotne ustalenie odszkodowania było prawomocne i nie zostało wzruszone w trybie nadzwyczajnym. Nie dotyczy spraw, gdzie kwestionuje się samą zasadność wywłaszczenia lub gdy pierwotne postępowanie było wadliwe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą trwałości decyzji administracyjnych, ale jej stan faktyczny jest dość typowy dla spraw wywłaszczeniowych z przeszłości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 316/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /sprawozdawca/
Ewa Dzbeńska /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania E. B., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i ul. [...] (dawnej [...]), oznaczonej jako dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...] oraz dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] m2.
Decyzja Wojewody [...] oparta została na następującym stanie faktycznym:
Nieruchomość przy ul. [...] w W. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika W. z dnia [...] kwietnia 1981 r. nr [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz.64) w związku z przeznaczeniem jej pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]". Decyzją tą ustalono również odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia na rzecz właścicieli - małżonków J. i I. P. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. i I. P. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 1982 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu.
W dniu 31 marca 2004 r. spadkobierczyni byłych właścicieli – E. B. wniosła o przeanalizowanie wartości odszkodowania przyznanego w 1981 r., gdyż wypłacone odszkodowanie było niewspółmierne do wartości nieruchomości. Powołaną decyzją z dnia [...] września 2004 r. Prezydent W. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przy ul. [...] z uwagi na to, że odszkodowanie pieniężne zostało już ustalone ostateczną decyzją administracyjną i ponowne postępowanie odszkodowawcze jest bezprzedmiotowe. W świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie odszkodowania byłoby dotknięte wadą nieważności jak dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Od decyzji Prezydenta W. E. B. odwołała się do Wojewody [...]. Wniosła o ponowne przeanalizowanie wartości odszkodowania ustalonego w 1981 r. podnosząc, że kwota odszkodowania nie równoważyła ówczesnej ceny rynkowej ziemi. Przyznane odszkodowanie nie zostało zaakceptowane przez właścicieli; narzucenie zaś odszkodowania narusza prawo własności. Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, iż jest bezspornym, że sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została już ostatecznie rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. W tej sytuacji wniosek E. B. nie może być merytorycznie rozpoznany, gdyż w istocie stanowi on żądanie wydania ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. Decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Stan taki powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego, wobec czego postępowanie z wniosku E. B. podlegało umorzeniu.
Na decyzję Wojewody [...] E. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej decyzja umarzająca postępowanie jest krzywdząca, ponieważ wartość odszkodowania nie rekompensowała wartości rynkowej wywłaszczonej działki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów rozpoznając sprawę Sąd nie mógł rozważać tych zarzutów skargi, które odwołują się do poczucia krzywdy z powodu nieuwzględnienia żądania strony.
Co się tyczy istoty sprawy, której dotyczy skarga, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa organ administracji jest obowiązany umorzyć postępowanie, jeżeli z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, że dalej toczyć się ono nie może. W niniejszej sprawie z wniosku skarżącej nie mogło się toczyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczona w 1981 roku nieruchomość przy ul. [...], ponieważ odszkodowanie za tę nieruchomość zostało ustalone powołaną wyżej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1982 r. Skoro o odszkodowaniu właściwy organ administracji orzekł już ostatecznie, to postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie odszkodowania stało się bezprzedmiotowe.
Należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej określona w art. 16 kpa. Istota tej zasady sprowadza się do tego, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty korzysta ona z ochrony, co przede wszystkim oznacza, że zawarte w niej rozstrzygnięcie wiąże strony postępowania oraz organ. Zatem w tej samej sprawie między tymi samymi stronami, w oparciu o taki sam stan prawny nie można prowadzić postępowania, a jeśli postępowanie zostało wszczęte, to podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Decyzja administracyjna wydana w wyniku takiego postępowania byłaby dotknięta wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z tych względów organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, że z wniosku E. B. z dnia 30 marca 2004 r. nie mogło się toczyć postępowanie administracyjne. Wszczęte tym wnioskiem postępowanie podlegało zatem umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Skoro zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI