I SA/Wa 414/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, potwierdzając nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną. Skarżący kwestionowali spełnienie przesłanek nabycia, w tym władanie i zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, podzielając stanowisko o spełnieniu przesłanek z art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. S. i J. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów KPA, w szczególności brak odniesienia się do wszystkich zarzutów i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Sąd, analizując materiał dowodowy, uznał skargę za niezasadną. Podstawę prawną stanowił art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., który przewiduje nabycie z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, jeśli pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. Sąd potwierdził, że droga (ul. [...]) była zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a od 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. Analiza dokumentacji geodezyjnej i oświadczeń potwierdziła, że działka była zajęta pod pas drogowy i znajdowała się we władaniu Gminy, która ponosiła koszty jej utrzymania. Sąd podzielił stanowisko organów, że przesłanki z art. 73 ustawy zostały spełnione, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i znajdowała się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., nabywa ona z mocy prawa własność z dniem 1 stycznia 1999 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, tj. władanie i zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., zostały spełnione. Analiza dokumentacji geodezyjnej i oświadczeń potwierdziła, że działka była częścią pasa drogowego i znajdowała się we władaniu gminy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Dz.U. 1998 Nr 133 poz. 872 art. 73 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej wymaga zaliczenia do jednej z kategorii dróg publicznych i możliwości powszechnego z niej korzystania.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 103 § 2
Droga zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich stała się z dniem 1.01.1999 r. drogą gminną.
p.g.k. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne
Geodeta uprawniony jest obowiązany sporządzić dokumentację z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa.
k.p.a. art. 76
Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego należy do zadań własnych gminy.
u.u.c.p.g. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości, a zatem również pobocze drogi.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...]) w dniu 31.12.1998 r., co potwierdza dokumentacja geodezyjna. Nieruchomość pozostawała we władaniu Gminy [...] w dniu 31.12.1998 r., co potwierdzają metryka drogi i oświadczenie Burmistrza. Droga została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a następnie stała się drogą gminną, spełniając przesłanki art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów KPA (art. 107 § 3, art. 11, art. 7, 8, 77 § 1, 80) zostały uznane za niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej w związku z tym wyjaśnienia tego pojęcia należy szukać w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Przestrzenny zasięg działania powołanego przepisu art. 73 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu.
Skład orzekający
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący
Bożena Marciniak
członek
Monika Sawa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na dzień 31.12.1998 r. na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, interpretacja pojęcia 'droga publiczna' i 'władanie' w kontekście tego przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z reformą administracyjną z 1998 r. i nabyciem własności nieruchomości zajętych pod drogi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, co ma znaczenie praktyczne dla samorządów i właścicieli gruntów. Interpretacja przepisów z okresu transformacji ustrojowej jest istotna dla prawników.
“Jak nabyć własność drogi gminnej? Kluczowe znaczenie ma stan prawny z 1998 roku.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 414/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Marciniak Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/ Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), , Protokolant referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 grudnia 2021 r. nr DO.1.7614.525.2021.KW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 6 grudnia 2021 r. nr DO. 1.7614.525.2021.KW Minister Rozwoju i Technologii (Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołań [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 17.09.2021 r., znak: NWIII.7533.413.2019, stwierdzającą nabycie, z mocy prawa, z dniem 1.01.1999 r., przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0061 ha, powstałej w wyniku podziału parceli nr [...], położonej w jedn. ewid. [...], obręb [...], k.m. [...], zajętej pod drogę publiczną, gminną - ul. [...], ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej w dniu 31.12.1998 r. własność [...], Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia 17.09.2021 r., znak: NWIII.7533.413.2019, stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 1.01.1999 r., przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0061 ha, powstałej w wyniku podziału parceli nr [...], położonej w jedn. ewid. [...], obręb [...], k.m. [...], 0 zajętej pod drogę publiczną, gminną - ul. [...], ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej w dniu 31.12.1998 r. własność [...]. Od ww. decyzji odwołania złożyli [...]. Po rozpatrzeniu odwołań Minister powołując się na treść art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r analizując przesłankę własności. wskazał, że w dniu 31.12.1998 r. przedmiotowa nieruchomość, nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. zarówno w dniu 31.12.1998 r. jak i obecnie właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], z której została wydzielona działka nr [...], byli [...], na podstawie umowy darowizny z dnia [...].09.1988 r.. Rep. A nr [...], co znajduje potwierdzenie w księdze wieczystej nr [...]. Organ wskazał także, że w dniu 31.12.1998 r. ul. [...] w gminie [...], stanowiła drogę publiczną, co ustalono na podstawie: - uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Katowickiego z 1987 r.. Nr [...], poz. [...]), na mocy której została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, - art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na mocy którego przedmiotowa droga od dnia 1.01.1999 r. stała się drogą gminną. Odnosząc się do przesłanki zajęcia organ podał, że działka nr [...] była w dniu 31.12.1998 r. zajęta pod drogę, co ustalono na podstawie: - mapy z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych, sporządzonej przez geodetę uprawnionego [...] w dniu 14.10.2019 r. przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8.11.2019 r. pod nr P.2408.2019.2387 (k. 72). Na powyższym, dokumencie ww. [...] potwierdził, iż działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) zawiera w sobie stan urządzenia drogi i pasa drogowego na dzień 31.12.1998 r. Działka nr [...] zawiera grunt, na którym są zlokalizowane: jezdnia, pobocze, zjazd, sieć uzbrojenia terenu (wodociąg, kanalizacja). Z powyższego dokumentu jednoznacznie, zdaniem Ministra, wynika, iż działka nr [...] w dniu 31.12.1998 r. zajęta była pod drogę. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister wskazał, iż ww. [...] w piśmie z dnia 30.11.2021 r. wskazał, iż do opracowania ww. mapy wykorzystano dokumentację zasobu geodezyjnego (szkice, protokoły, bazę danych EGIB, mapy) oraz ortofotomapę dostępną na Zintegrowanym Systemie Zarządzania Gminami Powiatu [...] oraz na Geoportalu Województwa Śląskiego. Przedmiotową dokumentację stanowią: - szkic DEP 23/1955 z dnia 20.05.1955 r.; przedstawiony graficznie wraz z miarami przebieg granic działki nr [...] (ulicy [...]), - szkic KERG 684-5/1998 z dnia 7.02.1998 r.; przedstawiony graficznie wraz z miarami przebieg granic działki nr [...] (ulicy [...]), - protokół graniczny KERG 684-5/1998 z dnia 7.02.1998 r.; opisany przebieg granic w odniesieniu do zagospodarowania; graficznie zilustrowane położenie ogrodzenia, znaków granicznych oraz krawężnik, - szkic KERG 031-129/2012 z dnia 12.04.2012 r., przedstawiony graficznie wraz z miarami przebieg granic działki nr [...], - baza danych EGIB, dane oraz informacje o punktach granicznych, działkach, użytkach i konturach klasyfikacyjnych, - mapa zasadnicza: dane oraz informacje o zagospodarowaniu terenu (ogrodzenia, jezdnia, krawężnik, zabudowania, skarpy, uzbrojenie terenu, punkty graniczne, działki, użytki i kontury klasyfikacyjne), - ortofotomapa; dane oraz informacje o zagospodarowaniu terenu. Organ podał, że [...] wskazał również, iż analizując zebrany materiał dowodowy można stwierdzić, że działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) zawiera w sobie stan urządzenia drogi i jednorodnego pasa drogowego ulicy [...] na dzień 31.12.1998 r. Minister podkreślił, że powyższe opracowania geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 kpa, a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nim stwierdzone przez uprawnionego geodetę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2/12 publ. CBOSA). Minister zwrócił także uwagę, że powyższą dokumentację geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, co wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 ww. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Odnosząc się z kolei do przesłanki władania Minister wskazał, że w dniu 31.12.1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy: - metryka ul. [...], z której wynika, iż ulica była wyposażona w wodociąg, kanalizację, słupy energetyczne, trakcyjne, włazy kanalizacyjne, słupy telefoniczne, znaki drogowe, linię energetyczną, telefon, linię trakcyjną, skarpy, nawierzchnię szlakowo-żużlową, krawężnik. Minister wskazał także, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506), również w wersji obowiązującej w dniu 31.12.1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1.01.1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.07.2016 r., sygn. akt I OSK 145/16). - oświadczenie Burmistrza Miasta [...] z dnia 27.11.2019 r., w którym potwierdził, iż działka nr [...], w dniu 31.12.1998 r., zajęta pod drogę gminną ul. [...] w [...], znajdowała się we władaniu Gminy [...]. Gmina ponosiła i w dalszym ciągu ponosi koszty bieżącego utrzymania przedmiotowej drogi gminnej, a działania Gminy polegają na wykonywaniu bieżących remontów i napraw nawierzchni drogi, koszeniu trawiastych poboczy oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości w sezonie zimowym. Minister wskazał również, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu, trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Minister wskazał, że powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w licznym orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt: I SA/Wa 381/12, z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt: I SA/Wa 1961/12, z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt: I SA/Wa 601/12 - dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Minister wskazał, że władanie nieruchomością przez jej dotychczasowych właścicieli nie wyklucza władania publicznoprawnego Gminy [...], tym bardziej, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. nr 132, poz. 622 ze zm.), właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości, a zatem również pobocze drogi. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...] (skarżący) zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa, tj.: 1) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się przez organ Ministra Rozwoju i Technologii w Warszawie do wszystkich zarzutów opisanych w treści odwołania, a w szczególności zawartych w punktach: 2, w zakresie właściwej oceny oświadczenia złożonego przez Burmistrza Miasta [...]; 3. w zakresie dowodów (pism i oświadczeń) przedstawionych przez skarżących w trakcie trwania postępowania, a przekazanych przez skarżących organowi Gminy dnia 14.10.2019r., jak również oceny istnienia władztwa Gminy [...] nad zajętą działką; 4. w zakresie oceny dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, a dotyczącej wykorzystywania działki skarżących do granicy istniejącej drogi w dniu 31 grudnia 1998r.; 5. w zakresie niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym nierozpatrzenie i nie odniesienie się do żadnego z dowodów złożonych w toku postępowania przez skarżących, które winny znajdować się w aktach sprawy, a które nie zostały przez Burmistrza [...] dołączone do nich, a które niewątpliwie mają istotny wpływ na wynik postępowania; 2) art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o jej uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a.: w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 45). Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie jest zasadna. Organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje wymienionym przepisom prawa nie uchybiły. Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne - niestanowiącymi ich własności i faktyczne zajęcie tych gruntów pod drogi, istniejące w tej dacie. Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej w związku z tym wyjaśnienia tego pojęcia należy szukać w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) Zgodnie z art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki: po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By droga zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego z niej korzystania. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00). W niniejszej sprawie niesporne jest, że uchwałą Nr XX/161/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Katowickiego z 1987 r.. Nr [...], poz. [...]), ul. [...] w gminie [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przedmiotowa droga od dnia 1.01.1999 r. stała się drogą gminną. Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przestrzenny zasięg działania powołanego przepisu art. 73 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dacie 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej (wyrok WSA w Warszawie z 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1191/15). Droga to nie tylko jezdnia, ale także wszystko to co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki przeznaczone do powszechnego korzystania (wyrok NSA z 2 października 2918 r. sygn.. akt I OSK 2839/16). W niniejszej sprawie organ wskazał, że jak wynika z mapy z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych, sporządzonej przez geodetę uprawnionego [...] w dniu 14.10.2019 r. przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8.11.2019 r. pod nr P.2408.2019.2387 (k. 72), przedmiotowe nieruchomości były zajęte pod drogę. Na dokumencie tym [...] potwierdził, iż działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) zawiera w sobie stan urządzenia drogi i pasa drogowego na dzień 31.12.1998 r. Działka nr [...] zawiera grunt, na którym są zlokalizowane: jezdnia, pobocze, zjazd, sieć uzbrojenia terenu (wodociąg, kanalizacja). Sąd podziela stanowisko organów, że z powyższego dokumentu jednoznacznie wynika, że działka nr [...] w dniu 31.12.1998 r. zajęta była pod drogę. Jak wynika z akt administracyjnych [...] w piśmie z dnia 30.11.2021 r. wskazał, że do opracowania ww. mapy wykorzystano dokumentację zasobu geodezyjnego (szkice, protokoły, bazę danych EGIB, mapy) oraz ortofotomapę dostępną na Zintegrowanym Systemie Zarządzania Gminami Powiatu [...] oraz na Geoportalu Województwa Śląskiego tj - szkic DEP 23/1955 z dnia 20.05.1955 r.; przedstawiony graficznie wraz z miarami przebieg granic działki nr [...] (ulicy [...]), - szkic KERG 684-5/1998 z dnia 7.02.1998 r.; przedstawiony graficznie wraz z miarami przebieg granic działki nr [...] (ulicy [...]), - protokół graniczny KERG 684-5/1998 z dnia 7.02.1998 r.; opisany przebieg granic w odniesieniu do zagospodarowania; graficznie zilustrowane położenie ogrodzenia, znaków granicznych oraz krawężnik, - szkic KERG 031-129/2012 z dnia 12.04.2012 r., przedstawiony graficznie wraz z miarami przebieg granic działki nr [...], - baza danych EGIB, dane oraz informacje o punktach granicznych, działkach, użytkach i konturach klasyfikacyjnych, - mapa zasadnicza: dane oraz informacje o zagospodarowaniu terenu (ogrodzenia, jezdnia, krawężnik, zabudowania, skarpy, uzbrojenie terenu, punkty graniczne, działki, użytki i kontury klasyfikacyjne), - ortofotomapa; dane oraz informacje o zagospodarowaniu terenu. Organ podał, że [...] wskazał również, iż analizując zebrany materiał dowodowy można stwierdzić, że działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) zawiera w sobie stan urządzenia drogi i jednorodnego pasa drogowego ulicy [...] na dzień 31.12.1998 r. W ocenie Sądu przedmiotowa mapa w kształcie w jakim znajduje się w aktach administracyjnych wraz z wymienionymi dokumentami pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że działka nr [...] znajdowała się w pasie drogi publicznej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Na mapie znajduje się wyraźne oznaczenie pasa drogi publicznej na dzień 31 grudnia 1998 r. z wyraźnym oznaczeniem nieruchomości. Z akt administracyjnych wynika także, że operat podziału nieruchomości wykonano w trybie ustawy z 21 sierpnia 1998 r. o gospodarowaniu nieruchomościami oraz ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co poświadcza zamieszczona uwaga na mapie podziału w skali 1:500. Sporządzenie projektu podziału nieruchomości dla tego postępowania administracyjnego w trybie art. 73 oznacza wydzielenie w granicach użytkowania pasa drogowego według stanu na 31 grudnia 1998 r. Powyższe dokumenty potwierdzają fakt zajętości nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. O fakcie władania tą nieruchomością świadczy natomiast metryka ul. [...], z której wynika, iż ulica była wyposażona w wodociąg, kanalizację, słupy energetyczne, trakcyjne, włazy kanalizacyjne, słupy telefoniczne, znaki drogowe, linię energetyczną, telefon, linię trakcyjną, skarpy, nawierzchnię szlakowo-żużlową, krawężnik. Z metryki tej wynika także, że była to ulica ruchu wolnego przeznaczona do bezpośredniej obsługi jednostek mieszkalnych. Na przeważającej długości o nawierzchni żużlowej, o zmiennej szerokości do 30 do 50 m. Ponadto z oświadczenia Burmistrza Miasta [...] z dnia 27.11.2019 r., wynika, ż działka nr [...], w dniu 31.12.1998 r., zajęta pod drogę gminną ul. [...] w [...], znajdowała się we władaniu Gminy [...]. Gmina ponosiła i w dalszym ciągu ponosi koszty bieżącego utrzymania przedmiotowej drogi gminnej, a działania Gminy polegają na wykonywaniu bieżących remontów i napraw nawierzchni drogi, koszeniu trawiastych poboczy oraz odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości w sezonie zimowym. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 19 ustawy o drogach publicznych z 21 marca 1985 r. do właściwości zarządcy drogi należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, a więc czynności związane z władztwem publicznoprawnym. Istotny jest sam fakt wykonywania tego władztwa. Dla wywołania zaś skutku rzeczowego względem gminy w dniu 1 stycznia 1999 r. znaczenie posiada jedynie fakt zaliczenia drogi do kategorii drogi publicznej. Droga gminna ul [...] w Gminie [...] do chwili obecnej stanowi drogę publiczną, której koszty utrzymania ponosi i ponosiła Gmina [...]. Sąd podziela także przywołane przez organy stanowisko wyrażone w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie min. w wyroku z 27 lutego 2008 r. sygn. akt: I SA/Wa 1785/07, że "(...) Z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 - 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ". Także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2012 sygn. akt. I SA/Wa 791/12 wskazano, że: "władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem, uznać, że istnieje możliwość wskazania dokonywania czynności administrowania w formach określonych w ustawie o drogach publicznych, tylko na konkretnych działkach. Ponadto istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo. Zauważyć jedynie należy, że domniemanie wykonywania władztwa przez zarządcę drogi odnosi się do obszaru gruntu zajętego pod drogę, a więc najpierw należy wskazać zakres zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną." Tym samym w ocenie Sądu zarzuty skargi są nieuzasadnione bowiem organy dokonały wszechstronnej oceny dowodów i w konsekwencji prawidłowo przyjęły na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki art. 73 ustawy, w tym został wykazany zarówno element zajętości jak i władania przedmiotową nieruchomością na dzień 31 grudnia 1998 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI