I SA/Wa 31/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-02
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrotspadekspadkobiercypostępowanie administracyjneWSAdecyzjakontrola sądowa

WSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, uznając, że wniosek o zwrot złożony przez jednego spadkobiercę powinien zostać rozpatrzony merytorycznie po tym, jak drugi spadkobierca również złożył taki wniosek.

Sprawa dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o którą wnioskowała jedna ze spadkobierczyń. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, powołując się na brak wniosku od wszystkich spadkobierców. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że po wydaniu decyzji pierwszej instancji, drugi spadkobierca również złożył wniosek o zwrot, co zmieniło stan faktyczny i pozwoliło na merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi J. S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, ponieważ wniosek o zwrot złożyła tylko jedna z dwóch spadkobierczyń dawnej właścicielki. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wniosek taki musiałby pochodzić od wszystkich uprawnionych. Jednakże, po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, drugi spadkobierca K. K. również złożył wniosek o zwrot nieruchomości. Sąd uznał, że ta zmiana stanu faktycznego, która nastąpiła przed rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy, powinna zostać uwzględniona. W związku z tym, że wniosek o zwrot pochodził już od wszystkich spadkobierców, sprawa mogła być rozpatrzona merytorycznie. WSA, powołując się na zasadę dwuinstancyjności i naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi pochodzić od wszystkich spadkobierców. Jednakże, jeśli w trakcie postępowania administracyjnego, a przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, pozostali spadkobiercy również złożą taki wniosek, następuje zmiana stanu faktycznego pozwalająca na merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że choć zgodnie z utrwalonym orzecznictwem brak wniosku od wszystkich spadkobierców skutkuje umorzeniem postępowania, to zmiana stanu faktycznego polegająca na złożeniu wniosku przez drugiego spadkobiercę przed wydaniem decyzji odwoławczej, powinna zostać uwzględniona, umożliwiając merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji nie może merytorycznie rozstrzygać o żądaniu, a wszczęte postępowanie winien umorzyć w przypadku braku wniosku pochodzącego od wszystkich uprawnionych do żądania zwrotu nieruchomości podmiotów.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, drugi spadkobierca złożył wniosek o zwrot nieruchomości, co zmieniło stan faktyczny sprawy i pozwoliło na jej merytoryczne rozpatrzenie.

Odrzucone argumenty

Organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie z uwagi na brak wniosku od wszystkich spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, który w ramach swych uprawnień kontrolnych ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły między wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym.

Skład orzekający

Jolanta Zdanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, znaczenie zmiany stanu faktycznego w postępowaniu odwoławczym oraz zasada dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy drugi spadkobierca składa wniosek po wydaniu decyzji pierwszej instancji, ale przed decyzją odwoławczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest uwzględnienie zmian stanu faktycznego w toku postępowania administracyjnego i jak sąd administracyjny kontroluje prawidłowość działań organów w tym zakresie, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego.

Zmiana stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym kluczem do zwrotu nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 31/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Zdanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Mirosław Gdesz.
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. S. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA/Wa 31/05
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] września 2004 r., umarzającą postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...], a obecnie część działek ewidencyjnych o nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...], [...] i [...] z obrębu [...]
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dokonana przez organ pierwszej instancji ocena stanu prawnego nie budzi zastrzeżeń. Osobami uprawnionymi do zgłoszenia roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczone jest poprzedni właściciel (współwłaściciel) i jego spadkobiercy. Z wnioskiem o zwrot wystąpiła tylko skarżąca, choć spadek nabyło dwoje dzieci dawnej właścicielki M. K., co wynika z postanowienia Sądu Powiatowego W. z dnia [...] kwietnia 1962 r. [...].
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniosek o zwrot nieruchomości musi pochodzić od wszystkich spadkobierców, zaś przy braku takiego wniosku od wszystkich uprawnionych organ administracji nie może merytorycznie rozstrzygać o żądaniu, a wszczęte postępowanie winien umorzyć na mocy art. 105 § 1kpa.
Na powyższą decyzję skargę złożyła zainteresowana, podnosząc, że po decyzji organu pierwszej instancji, drugi spadkobierca K. K. złożył wniosek o zwrot przedmiotowej działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Sprawa administracyjna dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, którą wszczęto na wniosek skarżącej - jednego ze spadkobierców dawnego właściciela M. K. Drugi spadkobierca poinformowany przez organ administracji o niezbędnym uzupełnieniu wniosku siostry, złożył notarialne oświadczenie z dnia 3 września 2003 r., iż nie będzie ubiegał się o zwrot działki.
Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej może być prowadzone tylko na zgodny wniosek wszystkich (byłych) współwłaścicieli lub ich spadkobierców.
Przy braku wniosku pochodzącego od wszystkich upoważnionych do żądania zwrotu nieruchomości podmiotów, organ administracji nie może merytorycznie rozstrzygać o żądaniu, a wszczęte postępowanie winno podlegać umorzeniu z mocy art. 105 § 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1996 r. sygn. akt IV SA 1264/94, z dnia 14 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 2304/97, z dnia 20 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2282/97).
Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu, że w postępowaniu z wniosku skarżącej - jednego ze współwłaścicieli, nie mogło zapaść merytoryczne rozstrzygnięcie o zwrocie i organ pierwszej instancji umorzył postępowanie.
Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji.
Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, który w ramach swych uprawnień kontrolnych ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły między wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym (vide wyrok NSA z 21 czerwca 1988 SA/Lu 151/88)
W przedmiotowej sprawie współwłaściciel nieruchomości K. K. wnioskiem z dnia 8 listopada 2004 r. wystąpił o zwrot wywłaszczonej działki nr [...] przy ul. [...]. Wraz ze skarżącą są jedynymi spadkobiercami dawnej właścicielki M. K.
Jak wynika z akt administracyjnych wniosek wpłynął do Urzędu W. w dniu 8 listopada 2004 r., a zatem po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, ale przed rozpoznaniem przez organ odwoławczy.
Tym samym nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy, bo wniosek o zwrot pochodzi od wszystkich spadkobierców i może być merytorycznie rozpoznany.
Organ odwoławczy zmiany stanu faktycznego nie uwzględnił.
Mając na uwadze powyższe oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 kpa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił decyzje obu instancji. Przy orzeczeniu uwzględniono art. 151 i 200 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI