I SA/Wa 3023/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii o zawieszeniu postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia nieważności nacjonalizacji przedsiębiorstwa, uznając potrzebę ustalenia następców prawnych zmarłych współwłaścicieli.
Skarżący domagali się uchylenia postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności nacjonalizacji przedsiębiorstwa. Minister zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie spadku po zmarłych współwłaścicielach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że ustalenie następców prawnych jest zagadnieniem wstępnym, a brak dokumentów spadkowych po J.N. i A.C. uzasadniał zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. J. i innych na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] października 2022 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] listopada 1970 r. w przedmiocie nacjonalizacji przedsiębiorstwa "Zakłady Wapienne '[...]' Spółka Firmowa" w S. Minister zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J.N. oraz A.C. lub zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a., w tym zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że ustalenie następców prawnych zmarłych współwłaścicieli jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podkreślił, że brak dokumentów potwierdzających nabycie spadku po J.N. i A.C. uzasadniał zawieszenie postępowania, a sądowa kontrola dotyczyła wyłącznie legalności postanowienia o zawieszeniu, a nie meritum sprawy nacjonalizacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo zawiesił postępowanie, ponieważ ustalenie następców prawnych zmarłych współwłaścicieli jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a brak dokumentów potwierdzających nabycie spadku po J.N. i A.C. uzasadniał zawieszenie postępowania.
Uzasadnienie
Ustalenie następców prawnych zmarłych osób, które miałyby przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie należy do sądu. Brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia uniemożliwia zapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom w postępowaniu, co uzasadnia jego zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
k.c. art. 1025 § § 2
Kodeks cywilny
Wymóg przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia dla ustalenia następców prawnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pozwala na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 97 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy podjęcia zawieszonego postępowania.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wzruszenia decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym z powodu braku udziału strony.
k.c. art. 1025
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] listopada 1970 r., rażącego naruszenia prawa przy nacjonalizacji oraz celowego przewlekania postępowania nieważnościowego.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie we właściwej procedurze następców prawnych osób, które zmarły przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a które w tym postępowaniu miałyby (gdyby żyły) przymiot strony podstawowym bowiem obowiązkiem organu administracji publicznej jest zapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" o którym mowa w powołanym przepisie (zwanego także zagadnieniem prejudycjalnym) należy rozumieć zagadnienie prawne, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego, a jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu.
Skład orzekający
Bożena Marciniak
sprawozdawca
Gabriela Nowak
przewodniczący
Kamil Kowalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego z powodu konieczności ustalenia następców prawnych zmarłych stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji, a ustalenie spadkobierców jest kluczowe dla dalszego biegu sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i ustalania spadkobierców w kontekście historycznej nacjonalizacji, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i spadkowym.
“Nacjonalizacja przedsiębiorstwa sprzed lat. Sąd potwierdza: ustalenie spadkobierców kluczowe dla biegu sprawy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 3023/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Kamil Kowalewski
Symbol z opisem
6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Asesor WSA Kamil Kowalewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. J., A. R., A. S., I. S., K. M., M. B., M. B., M. O., M. S., R. J. i A. J. jako kuratora spadku po S. M. i W. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] października 2022 r., nr [...], Minister Rozwoju i Technologii, po rozpoznaniu wniosku A.J. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.M., I.S., M.S., R.J., S.C., J.C., M.O., M.B., M.B., K.M. oraz A.R., uchylił własne postanowienie z [...] lipca 2022 r., nr [...], i zawiesił postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] listopada 1970 r. - do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J.N. oraz A.C., ewentualnie zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Postanowieniem z [...] lipca 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w pkt 1 zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku A.J. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.M., I.S., M.S., R.J., S.C., J.C., M.O., M.B., M.B., K.M. oraz A.R., o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] listopada 1970 r. nr [...] stwierdzającego przejście na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa Zakłady Wapienne "[...] Spółka Firmowa" w S. - do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J.N., A.C. oraz M.S., ewentualnie zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych. Jednocześnie w pkt 2 organ zobowiązał M.M., C.M. oraz A.J. do wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym J.N., w pkt 3 zobowiązał J.C., S.C. oraz A.J. do wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym A.C. albo do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłym oraz w pkt 4 zobowiązał A.S. oraz A.J. do wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym M.S. albo do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłym.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że jak ustalono w toku postępowania, J.N. (były współwłaściciel przejętego przedsiębiorstwa oraz wchodzącej w jego skład nieruchomości) oraz A.C. i M.S. (następcy prawni byłych współwłaścicieli przejętego przedsiębiorstwa oraz wchodzącej w jego skład nieruchomości) zmarli, a następstwo prawne (w drodze prawomocnego postanowienia sądu względnie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia) nie zostało po tych osobach ustalone. W postanowieniu wskazano również, że postępowanie zostanie podjęte po przedłożeniu wymaganych dokumentów spadkowych.
Pismem z 2 sierpnia 2022 r. A.J. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.M., I.S., M.S., R.J., S.C., J.C., M.O., M.B., M.B., K.M. oraz A.R. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem.
Pismem z 6 września 2022 r. wnioskodawcy nadesłali odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w L. z 21 lipca 2022 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M.S. zmarłym 2 stycznia 2022 r.
Postanowieniem z [...] października 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii uchylił własne postanowienie z [...] lipca 2022 r. i zawiesił postępowanie z wniosku A.J. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.M., I.S., M.S., R.J., S.C., J.C., M.O., M.B., M.B., K.M. oraz A.R., o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] listopada 1970 r. nr [...] stwierdzającego przejście na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa Zakłady Wapienne "[...] Spółka Firmowa" w S. - do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J.N. oraz A.C., ewentualnie zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że jak wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego w R. z 30 lipca 1992 r. (dz. Odp. Dok. [...]) dla nieruchomości o pow. 28 dziesięcin [...]. W dziale II przedmiotowej księgi jako właściciele byli ujawnieni: S.P. (5/24 części), W.K. (5/24 części), J.O. (2/24 części), J.N. (1,6/24 części), S.M. (2,3/24 części), B.S. (4/24 części) oraz M.W. (w 4/24 części).
Organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji przedsiębiorstwa (wraz z wchodzącą w jego skład nieruchomością) stronami są niewątpliwie poprzedni właściciele przedsiębiorstwa, a także podmioty, którym obecnie przysługują prawa do znacjonalizowanego mienia, w tym podmioty, którym przysługują do przejętej nieruchomości prawa rzeczowe o charakterze właścicielskim (własność, użytkowanie wieczyste).
Minister wskazał, że z akt sprawy prowadzonej pod numerem [...] wynika, że J.N. zmarł 2 lipca 1953 r. (akt zgonu sporządzony w USC w L. nr [...]). Jak wynika z zebranej dokumentacji (pismo C.M. z 19 września 2021 r. oraz korespondencji A.J. z M.M. przesłana przy piśmie z 28 kwietnia 2022 r.) po ww. zmarłym nie zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie nabycia spadku. W szczególności, wbrew twierdzeniu A.J., do akt sprawy (w tym również wniosku z 2 sierpnia 2022 r. oraz postępowania prowadzonego pod nr [...]) nie załączono prawomocnego orzeczenia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J.N., w tym postanowienia Sądu Powiatowego w L. z 12 stycznia 1954 r. sygn. akt [...].
Organ dodał, że jak wynika z treści pisma Sądu Rejonowego [...] w L. z 26 lutego 2019 r. (przesłanego przez wnioskodawczynię do akt postępowania o nr [...]) przed Sądem Powiatowym w L. pod sygn. akt [...] toczyło się postępowanie w przedmiocie otwarcia testamentu po J.N. (którego akta przekazano do Archiwum Państwowego w L.). Z uwierzytelnionych kopii akt z zespołu "[...] Sąd Powiatowy w L." (nadesłanych do akt nr [...] przy piśmie Archiwum Państwowego w L. z 8 maja 2019 r.) wynika, że sprawa o sygn. akt [...] dotyczyła otwarcia przed Sądem Powiatowym w L. testamentu po J.N., a nie postępowania w przedmiocie nabycia spadku po tej osobie. W aktach archiwalnych ww. postępowania sądowego brak jest prawomocnego postanowienia w przedmiocie nabycia spadku po J.N., ewentualnie wniosku o przeprowadzenie postępowania spadkowego przed ww. sądem. Wobec powyższego organ uznał, że brak jest dowodów potwierdzających wydanie prawomocnego postanowienia sądu w przedmiocie nabycia spadku po J.N.
Ponadto, organ ustalił, że w dniu 5 kwietnia 2021 r. zmarł A.C., a w dniu 2 stycznia 2022 r. M.S. będący następcami prawnymi właścicieli przejętej nieruchomości. W rejestrze spadkowym PL zawierającym informacje o notarialnych aktach poświadczenia dziedziczenia sporządzonych po 1 marca 2009 r. oraz sądowych stwierdzeniach nabycia spadku wydanych po 8 września 2016 r. brak jest wpisów o sporządzeniu dokumentów potwierdzających następstwo prawne po A.C.
Natomiast w dniu 3 sierpnia 2022 r. wnioskodawcy nadesłali do organu odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w L. z 21 lipca 2022 r. (sygn. akt [...]) stwierdzającego nabycie spadku po M.S., po którym dziedziczy A.S. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, aktualnie ustała jedna z przyczyn zawieszenia postępowania wskazanych w postanowieniu z [...] lipca 2022 r. Nadal jednak na obecnym etapie występuje zagadnienie wstępne (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), którym jest postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych J.N. oraz A.C. niezbędne dla ustalenia ich następców prawnych (art. 1025 k.c.) oraz do zapewnienia im udziału w postępowaniu. Przedmiotowe postępowanie zostanie zatem podjęte z urzędu lub na wniosek strony po ustaniu przyczyny zawieszenia, tj. po dostarczeniu prawomocnego postanowienia stwierdzającego prawa do spadku, względnie sporządzonego przez notariusza zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych.
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał zaskarżone postanowienie nadal za zasadne w zakresie w jakim zawiesza postępowanie nadzorcze do czasu nadesłania stosownego dokumentu stwierdzającego nabycie spadku po J.N. i A.C.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyły A.J., A.R., A.S., I.S., K.M, M.B., M.B., M.O., M.S., R.J. oraz A.J. jako kurator spadku po S.M. i W.K.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w zakresie stwierdzenia nabycia spadku po J.N., w tym nieprzeprowadzenie dowodów również z urzędu (art. 77 § 1 k.p.a.) co skutkowało wadliwością zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej ponownego zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie,
2) zasady prawdy obiektywnej poprzez zatajenie, że tytułem udziałów wspólnicy wnieśli do Spółki Zakłady Wapienne "[...]" S-ka Firmowa w S. nie tylko prawo użytkowania nieruchomości z naniesieniami, oznaczonych jako "[...]", ale również "dobra osady [...] zwanej L., oznaczonej nr. hip. [...]",
3) art. 66 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że przedmiotowe postępowanie administracyjne związane ze zgłoszonym na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku roszczeniem odszkodowawczym nie wymagało jednego postępowania administracyjnego i po 28 latach prowadzonego jednego, całościowego postępowania administracyjnego, zostało z urzędu rozdzielone na odrębne postępowania administracyjne ("kilka spraw podlegających załatwieniu przez różne organy"), gdy tymczasem jest to nadal jedna integralnie ze sobą powiązana sprawa, a nie "kilka" odrębnych spraw wymagających rozpatrzenia przez różne organy i istnieje bezpośredni związek decyzji ustanawiającej przymusowy zarząd państwowy w 1954 r. i 1957 r. z bezprawną decyzją nacjonalizacyjną z [...] listopada 1970 r., które to wszystkie trzy decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i powinny być uznane za nieważne (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.),
4) art. 7 k.p.a. zobowiązującego organy administracji publicznej przy prowadzeniu postępowania do stania na straży praworządności, podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli,
5) art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do administracji publicznej
Ponadto, do skargi dołączono: (i) prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z 10 października 2022 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym A.C. celem wykazania następstwa prawnego po tej osobie oraz (ii) potwierdzenie prawomocności postanowienia Sądu Powiatowego w L. z dnia 12 stycznia 1954 r., sygn. akt [...], dokonane przez Sąd Rejonowy [...] w L. w dniu 18 listopada 2022 r. celem usunięcia wątpliwości co do prawomocności postanowienia w przedmiocie stwierdzenia spadku po J.N.
Zdaniem skarżących, skoro obydwie wskazane przez organ przyczyny zawieszenia postępowania administracyjnego zostały usunięte, to organ powinien w oparciu o art. 97 § 2 k.p.a. podjąć zawieszone postępowanie administracyjne na wniosek skarżących, który niniejszym zgłaszają, albo z urzędu.
Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem procesowym z 12 lutego 2023 r. uczestnik postępowania A.M. przedstawił swoje stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z 13 lutego 2023 r. skarżąca A.J. przedstawiła dodatkową argumentację w sprawie oraz odniosła się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę.
Pismem procesowym z 12 maja 2023 r. skarżąca A.J. przedstawiła dodatkową argumentację na poparcie zarzutów skargi.
Pismem procesowym z 7 sierpnia 2023 r. skarżąca A.J. uzupełniła materiał dowodowy w sprawie.
Pismem procesowym z 8 grudnia 2023 r. skarżąca A.J. podtrzymała skargę i przedstawiła dodatkową argumentację w sprawie.
Pismem procesowym z 13 grudnia 2023 r. skarżąca A.J. poinformowała, że nie zgadza się na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Pismem procesowym z 15 stycznia 2024 r. skarżąca A.J. wniosła o odroczenie rozpoznania sprawy do czasu otrzymania prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w P. w przedmiocie stwierdzeniu nabycia spadku w linii po M.N.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku strony skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie Sąd wskazuje, że rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a."). Powołany przepis pozwala na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zatem w przypadku skargi na postanowienie organu administracji publicznej skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Przechodząc do kwestii merytorycznych wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegało postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii, którym organ odwoławczy uchylił własne postanowienie z [...] lipca 2022 r. o zawieszeniu postępowania i jednocześnie zawiesił postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] listopada 1970 r. stwierdzającego przejście na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa Zakłady Wapienne "[...] Spółka Firmowa" w S. - do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J.N. oraz A.C., ewentualnie zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia po wskazanych zmarłych.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" o którym mowa w powołanym przepisie (zwanego także zagadnieniem prejudycjalnym) należy rozumieć zagadnienie prawne, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego, a jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu. Jednocześnie stanowi ono warunek konieczny dla rozpatrzenia sprawy administracyjnej i wydania decyzji.
Takim zagadnieniem jest, jak trafnie dostrzegł organ, ustalenie we właściwej procedurze następców prawnych osób, które zmarły przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a które w tym postępowaniu miałyby (gdyby żyły) przymiot strony. Podstawowym bowiem obowiązkiem organu administracji publicznej jest zapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.), a po zebraniu dowodów zawiadomienie ich o zakończeniu postępowania. Prowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału wszystkich jego stron byłoby bowiem dotknięte istotną wadą, a przez to wydana w tym postępowaniu decyzja mogłaby być wzruszona w postępowaniu nadzwyczajnym z przyczyn opisanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
O tym zaś kto ma w danym postępowaniu administracyjnym przymiot strony przesądza art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przypadku postępowań nadzorczych mających za przedmiot orzeczenie skutkujące nacjonalizacją przedsiębiorstwa (wraz z wchodzącą w jego skład nieruchomością), a takim aktem jest orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] listopada 1970 r., interes prawny kreujący przymiot strony mają w sposób oczywisty poprzedni właściciele przedsiębiorstwa (wraz z wchodzącą w jego skład nieruchomością), a gdy osoby te nie żyją ich spadkobiercy. Ustalenie kręgu spadkobierców wymaga z kolei przedłożenia do akt postępowania administracyjnego stosownego dokumentu, którym na gruncie obowiązującego porządku prawnego jest postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego).
Wydając zaskarżone postanowienie Minister stwierdził, że aktualnie ustała jedna z przyczyn zawieszenia postępowania wskazanych w postanowieniu organu pierwszej instancji z [...] lipca 2022 r., gdyż po wydaniu tego aktu strony przedłożyły do akt sprawy odpis prawomocnego postanowienia z [...] lipca 2022 r. stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym M.S. Zdaniem organu, w sprawie nadal jednak występuje zagadnienie wstępne (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), gdyż w aktach sprawy brak jest prawomocnego postanowienia stwierdzającego prawa do spadku, względnie sporządzonego przez notariusza zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłych J.N. oraz A.C., niezbędnych dla ustalenia ich następców prawnych (art. 1025 Kodeksu cywilnego) oraz do zapewnienia im udziału w postępowaniu.
Po analizie akt sprawy Sąd powyższe stanowisko organu podziela.
Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (tj. [...] października 2022 r.) organ dysponował odpisem prawomocnego postanowienia z [...] lipca 2022 r. stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym M.S. Nie dysponował natomiast stosownym dokumentem wykazującym, zgodnie z art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego, następstwo prawne po zmarłym właścicielu nieruchomości J.N. W tym miejscu Sąd wskazuje, że analiza akt administracyjnych nie potwierdza twierdzenia strony skarżącej, że taki dokument strona załączyła do pisma z 2 listopada 2020 r. i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 2 sierpnia 2022 r. Ponadto, wydając zaskarżone postanowienie z [...] października 2022 r. organ nie dysponował stosownym dokumentem potwierdzającym następstwo prawne po zmarłym A.C.
Skoro zatem w toku postępowania odwoławczego ustała tylko jedna z przyczyn zawieszenia postępowania wskazanych w postanowieniu z [...] lipca 2022 r., ale nadal nie ustały dwie pozostałe przyczyny tego zawieszenia, to prawidłowo organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i zawiesił postępowanie nadzorcze do czasu przedłożenia organowi prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J.N. oraz A.C., ewentualnie zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych.
W tej sytuacji podniesiona w skardze i pismach procesowych skarżących argumentacja dotycząca ustania przyczyn zawieszenia postępowania po wydaniu zaskarżonego postanowienia i przedłożone na jej poparcie dokumenty nie mogły mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu. Podniesiona przez strony skarżące okoliczność ustania aktualnie wszystkich przyczyn zawieszenia postępowania może natomiast podlegać ocenie organu jako przesłanka do ewentualnego podjęcia zawieszonego postępowania w oparciu o art. 97 § 2 k.p.a. Z tych samych przyczyn bez znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje podniesiona w piśmie procesowym strony skarżącej z 15 stycznia 2024 r. okoliczność, że obecnie przed Sądem Rejonowym w P. toczy się postępowanie przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku w linii po M.N. W konsekwencji za niezasadny Sąd uznał zawarty w piśmie strony skarżącej z 15 stycznia 2024 r. wniosek o odroczenie rozprawy do czasu otrzymania prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w P.
Podsumowując, prawidłowo w opisanych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych Minister Rozwoju i Technologii, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i jednocześnie zawiesił postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] listopada 1970 r. do czasu przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po nieżyjących J.N. oraz A.C.
Wbrew zarzutom skargi, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania. Analiza akt sprawy potwierdza bowiem, że organ podjął w niniejszej sprawie wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia czy ustały przyczyny zawieszenia postępowania. Przeprowadzona przez Ministra ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie uzasadnione poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których nie podzielono argumentacji skarżących. Organ wyczerpująco wyjaśnił również podstawę prawną wydanego postanowienia. Z tych przyczyn niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.
Końcowo Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie ocenie Sądu nie mogły podlegać podniesione w skardze i pismach procesowych skarżących zarzuty dotyczące wadliwego prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] listopada 1970 r., rażącego naruszenia prawa przy nacjonalizacji Zakładów Wapienne "[...] Spółka Firmowa" w S. oraz celowego przewlekania postępowania nieważnościowego. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem wyłącznie oceny legalności postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i tylko to rozstrzygnięcie podlegało kontroli Sądu.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a w toku postępowania organ nie uchybił przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to skarga jako nie mająca usprawiedliwionych podstaw podlegać musiała oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI