I SA/Wa 3019/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 października 2022 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości. Postępowanie toczyło się na podstawie dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organ pierwszej instancji, Prezydent m.st. Warszawy, zawiesił postępowanie z urzędu, oczekując na przedłożenie prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po zmarłej współwłaścicielce J. D. SKO utrzymało to postanowienie w mocy, uznając, że przedłożony przez pełnomocnika dokument Grant of Probate z Wielkiej Brytanii nie wykazywał następstwa prawnego po zmarłej w sposób niebudzący wątpliwości i nie stwierdzał prawomocności. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, twierdząc, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania. WSA uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn. Sąd stwierdził, że sprawa o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie jest sprawą o prawa rzeczowe na nieruchomości, a zatem nie podlega wyłącznej jurysdykcji krajowej. W związku z tym, nie było podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu uzyskania postanowienia o uznaniu orzeczenia sądu państwa obcego. Sąd podkreślił, że organ powinien ocenić, czy przedstawione dokumenty spełniają wymogi uznania z mocy prawa zgodnie z art. 1145 i 1146 kpc, wzywając do uzupełnienia braków, jeśli to konieczne. Ponieważ organ wadliwie zawiesił postępowanie, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie jest sprawą o prawa rzeczowe na nieruchomości i nie podlega wyłącznej jurysdykcji krajowej, a także kwestie związane z uznawaniem orzeczeń zagranicznych w polskim postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dekretowym prawem własności czasowej i uznawaniem brytyjskich dokumentów spadkowych. Interpretacja przepisów o jurysdykcji krajowej i uznawaniu orzeczeń może być stosowana w innych podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości w oczekiwaniu na prawomocne postanowienie o nabyciu spadku po zmarłym współwłaścicielu, gdy przedstawione dokumenty pochodzą z zagranicznego sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie miał podstaw do zawieszenia postępowania w tej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprawa o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie jest sprawą o prawa rzeczowe na nieruchomości, a zatem nie podlega wyłącznej jurysdykcji krajowej. W związku z tym, nie było podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu uzyskania postanowienia o uznaniu orzeczenia sądu państwa obcego. Organ powinien był ocenić, czy przedstawione dokumenty spełniają wymogi uznania z mocy prawa.
Czy dokument Grant of Probate wydany przez sąd Wielkiej Brytanii, stwierdzający ustanowienie wykonawcy testamentu, jest wystarczający do ustalenia następstwa prawnego po zmarłym współwłaścicielu w polskim postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dokument ten nie był wystarczający, ponieważ nie stwierdzał jednoznacznie kto jest spadkobiercą i nie zawierał klauzuli prawomocności.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że dokument Grant of Probate nie był jednoznaczny co do ustalenia spadkobiercy i nie wskazywał na jego prawomocność, co jest wymogiem do uznania orzeczenia sądu obcego zgodnie z art. 1146 § 1 pkt 1 kpc. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków.
Czy postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) na nieruchomości położonej w Polsce, w przypadku gdy spadkodawca nie miał w Polsce majątku poza tym roszczeniem, należy do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postępowanie nie należy do wyłącznej jurysdykcji krajowej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyłączna jurysdykcja krajowa dotyczy spraw o prawa rzeczowe na nieruchomościach (art. 11071 kpc), a roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie jest sprawą o prawo rzeczowe. Również sprawy spadkowe podlegają jurysdykcji krajowej tylko w określonych przypadkach (np. gdy spadkodawca był obywatelem polskim lub miał miejsce zamieszkania w Polsce, lub gdy majątek spadkowy znajdował się w Polsce). W tym przypadku, w skład spadku wchodziło jedynie roszczenie, a nie sama nieruchomość.
Przepisy (15)
Główne
psa art. 145 § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
psa art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
dekret
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Podstawa prawna pierwotnego postępowania.
Pomocnicze
kpa art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji przez organ II instancji (przywołana przez SKO).
kpa art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołana przez SKO w kontekście rozpoznania zażalenia.
kpa art. 97 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zawieszenia postępowania z urzędu (przywołana przez organ i skarżącą).
kpc art. 1145
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uznania orzeczeń sądów państw obcych z mocy prawa.
kpc art. 1146 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka braku uznania orzeczenia sądu obcego, gdy nie jest prawomocne.
kpc art. 1107 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Określa sprawy należące do wyłącznej jurysdykcji krajowej (prawa rzeczowe na nieruchomościach).
kpc art. 46 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Definicja nieruchomości (przywołana w kontekście art. 11071 kpc).
kpc art. 1108 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Określa jurysdykcję krajową w sprawach spadkowych.
kpc art. 118 § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Określa jurysdykcję krajową w sprawach spadkowych (gdy majątek spadkowy w Polsce).
kpc art. 80
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Ogólne zasady oceny dowodów w postępowaniu cywilnym (przywołane przez WSA).
kpc art. 1147
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dokumentów do uznania orzeczenia sądu obcego.
rozp. MS art. 14 § 1 pkt 1c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie należy do wyłącznej jurysdykcji krajowej. • Przedłożone dokumenty z Wielkiej Brytanii nie spełniały wymogów do uznania z mocy prawa, w szczególności brak było klauzuli prawomocności. • Organ wadliwie zawiesił postępowanie, nie oceniając prawidłowo przesłanek uznania orzeczenia sądu obcego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o konieczności uzyskania prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po zmarłej współwłaścicielce w celu dalszego prowadzenia postępowania dekretowego.
Godne uwagi sformułowania
Żądanie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości nie jest sprawą o prawo rzeczowe na nieruchomości. • Nie mamy w tym wypadku do czynienia z wyłączną jurysdykcją sądu polskiego. • W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, organ powinien wezwać pełnomocnika (profesjonalista) do złożenia dokumentu państwa obcego prawomocnego i w przypadku gdyby było prawomocne oceny czy na jego podstawie mamy do czynienia ze wskazaniem w sposób nie budzący wątpliwości kto jest spadkobiercą.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
sprawozdawca
Dorota Kozub-Marciniak
asesor
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie jest sprawą o prawa rzeczowe na nieruchomości i nie podlega wyłącznej jurysdykcji krajowej, a także kwestie związane z uznawaniem orzeczeń zagranicznych w polskim postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dekretowym prawem własności czasowej i uznawaniem brytyjskich dokumentów spadkowych. Interpretacja przepisów o jurysdykcji krajowej i uznawaniu orzeczeń może być stosowana w innych podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii międzynarodowego prawa prywatnego i postępowania administracyjnego, w tym uznawania orzeczeń zagranicznych i jurysdykcji krajowej. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Brytyjski dokument spadkowy nie wystarczył do zawieszenia polskiego postępowania o prawo do nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 580 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.