Orzeczenie · 2023-04-03

I SA/Wa 3013/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-04-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uwłaszczenienieruchomościSkarb PaństwaPKPKodeks postępowania administracyjnegoart. 154 k.p.a.decyzja ostatecznazmiana decyzjidecyzja deklaratoryjnawłasność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą zmiany decyzji z 2016 r. stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa prawa własności gruntu i przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca spółka wniosła o zmianę decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., twierdząc, że pierwotna decyzja powinna była zostać wydana na podstawie innych przepisów (art. 34 i 35 ustawy o komercjalizacji PKP), a nie art. 37a tej ustawy, ponieważ nieruchomość była już własnością Skarbu Państwa. Sąd uznał, że wniosek skarżącej wyznaczył ramy postępowania, które musiało być prowadzone w trybie art. 154 k.p.a. Podkreślono, że tryb ten służy zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd stwierdził, że tryb ten nie jest właściwy do dokonywania dodatkowej kontroli decyzji, ponownego prowadzenia postępowania, ani nie może zastępować nadzwyczajnych trybów wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności. Co więcej, zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy załatwionej tą decyzją i w oparciu o normę prawa materialnego, na podstawie której została wydana. Sąd wskazał, że skarżąca domagała się zmiany decyzji wydanej na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP poprzez wydanie nowej decyzji opartej na art. 34 tej ustawy, co jest niedopuszczalne, gdyż przepisy te regulują odrębne tryby uwłaszczenia z różnymi przesłankami i skutkami. Ponadto, decyzja z 2016 r. stwierdzała nabycie praw przez Skarb Państwa i przez [...] S.A., co oznacza, że strony nabyły na jej podstawie prawa, a zatem nie mogła ona zostać zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. Sąd nie podzielił wątpliwości skarżącej co do charakteru decyzji (uznaniowa vs. związana, konstytutywna vs. deklaratoryjna), uznając, że z przedstawionych powodów wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja ograniczeń trybu zmiany decyzji administracyjnych na podstawie art. 154 k.p.a., w szczególności w odniesieniu do decyzji uwłaszczeniowych, deklaratoryjnych oraz możliwości zmiany podstawy prawnej decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów kolejowych na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP oraz interpretacji art. 154 k.p.a. w kontekście decyzji uwłaszczeniowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ostateczna decyzja uwłaszczeniowa, stwierdzająca nabycie praw przez Skarb Państwa i inny podmiot, może być zmieniona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. na wniosek strony, która domaga się zastosowania innej podstawy prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ostateczna decyzja uwłaszczeniowa, na mocy której strony nabyły prawa, nie może być zmieniona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Ponadto, tryb ten nie pozwala na zmianę decyzji poprzez zastosowanie innej podstawy prawnej, która dotyczy odmiennych stanów faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek skarżącej wyznaczył ramy postępowania w trybie art. 154 k.p.a. Podkreślono, że tryb ten nie służy ponownej merytorycznej kontroli decyzji ani nie może zastępować nadzwyczajnych trybów postępowania. Zmiana decyzji w tym trybie jest możliwa tylko w granicach stanu faktycznego i normy prawnej, na podstawie której została wydana. Decyzja uwłaszczeniowa, stwierdzająca nabycie praw, nie może być zmieniona w tym trybie, ponieważ strony nabyły na jej mocy prawa. Nie można też w tym trybie zastosować innej podstawy prawnej, która dotyczy odmiennych stanów faktycznych.

Czy art. 154 § 1 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji o charakterze związanym lub deklaratoryjnym?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął jednoznacznie tej kwestii, wskazując, że tezy organu w tym zakresie budzą wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie, ale uznał, że z innych powodów wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie dotyczących stosowania art. 154 k.p.a. do decyzji związanych lub deklaratoryjnych, ale ostatecznie oparł swoje rozstrzygnięcie na innych przesłankach, takich jak nabycie praw przez strony i niemożność zmiany podstawy prawnej decyzji w tym trybie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2022 r. nr DO-II.7610.172.2022.KC.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 154 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie służy do ponownej merytorycznej kontroli decyzji ani do stosowania innej podstawy prawnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.k.p.k.p. art. 37a

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

u.o.k.p.k.p. art. 34

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

u.o.k.p.k.p. art. 35

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tryb art. 154 k.p.a. nie służy do zmiany decyzji deklaratoryjnych. • Zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego i normy prawnej, na podstawie której została wydana. • Decyzja uwłaszczeniowa, stwierdzająca nabycie praw przez strony, nie może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. • Nie można w trybie art. 154 k.p.a. zastosować innej podstawy prawnej, która dotyczy odmiennych stanów faktycznych.

Odrzucone argumenty

Możliwość zmiany decyzji uwłaszczeniowej na podstawie art. 154 k.p.a. w celu doprowadzenia stanu prawnego do stanu faktycznego i prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. • Art. 154 k.p.a. nie wyklucza stosowania go do decyzji o charakterze związanym. • W słusznym interesie stron jest uchylenie decyzji w celu przeprowadzenia postępowań uwłaszczeniowych w oparciu o aktualnie ustalone stany prawne i prawidłową podstawę prawną.

Godne uwagi sformułowania

wniosek skarżącej wyznaczył ramy niniejszego postępowania • tryb ten nie służy natomiast dokonywaniu dodatkowej kontroli decyzji administracyjnych lub ponownemu prowadzeniu postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną • zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy załatwionej tę decyzją ostateczną przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję ostateczną wydano • regulują one zupełnie odrębne tryby uwłaszczenia, które dokonuje się w oparciu o różne przesłanki i wywołuje odmienne skutki prawne, w innych przedziałach czasowych • decyzja ta ukształtowała zatem sytuację prawną zarówno skarżącej, jak i Skarbu Państwa, stwierdzając nabycie przez te podmioty praw określonych w rozstrzygnięciu decyzji

Skład orzekający

Jolanta Dargas

przewodniczący

Magdalena Durzyńska

członek

Mateusz Rogala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń trybu zmiany decyzji administracyjnych na podstawie art. 154 k.p.a., w szczególności w odniesieniu do decyzji uwłaszczeniowych, deklaratoryjnych oraz możliwości zmiany podstawy prawnej decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów kolejowych na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP oraz interpretacji art. 154 k.p.a. w kontekście decyzji uwłaszczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesualistów administracyjnych ze względu na szczegółową analizę ograniczeń trybu zmiany decyzji administracyjnych (art. 154 k.p.a.) w kontekście specyficznych decyzji uwłaszczeniowych.

Czy można zmienić starą decyzję uwłaszczeniową, gdy okazało się, że była oparta na złych przepisach? Sąd wyjaśnia granice art. 154 k.p.a.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst