I SA/Wa 297/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznapożyczkausamodzielnienie ekonomicznedecyzja administracyjnaumowa cywilnoprawnakryteria dochodowewznowienie działalności

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji o odmowie przyznania pożyczki na usamodzielnienie ekonomiczne, uznając, że wniosek powinien być rozpatrzony w trybie umowy cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej.

Skarżący M. G. domagał się przyznania nieoprocentowanej pożyczki na wznowienie działalności wydawniczej. Organ pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania pożyczki, powołując się na kryteria dochodowe i wykup mieszkania. Sąd administracyjny uznał jednak, że wniosek o pożyczkę na usamodzielnienie powinien być rozpatrzony w trybie umowy cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej, co skutkowało stwierdzeniem nieważności obu decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania nieoprocentowanej pożyczki w wysokości 10000 zł na usamodzielnienie ekonomiczne, tj. wznowienie działalności wydawniczej. SKO argumentowało, że skarżący nie spełnia kryteriów dochodowych, wskazując m.in. na wykup mieszkania i otrzymywany dodatek mieszkaniowy. Skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne i naruszenie praworządności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził jej uzasadnienie, ale z innych przyczyn niż podane przez skarżącego. Sąd uznał, że wniosek o pożyczkę na ekonomiczne usamodzielnienie, zgodnie z art. 43 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, powinien być rozpatrzony w trybie umowy cywilnoprawnej, a nie w formie decyzji administracyjnej. Ponieważ rozpatrzenie wniosku nastąpiło przez wydanie decyzji, której przepisy nie przewidują, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, powołując się na brak podstawy prawnej oraz wcześniejsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wniosek o przyznanie nieoprocentowanej pożyczki na ekonomiczne usamodzielnienie powinien być rozpatrywany w trybie umowy cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy społecznej przewiduje dwie formy pomocy pieniężnej na usamodzielnienie: zasiłek celowy i nieoprocentowaną pożyczkę. Warunki udzielenia i spłaty pożyczki określa umowa z gminą, co wskazuje na cywilnoprawny charakter tej formy pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 43 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc w formie pieniężnej w celu ekonomicznego usamodzielnienia może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki.

u.p.s. art. 43 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Warunki udzielenia i spłaty pożyczki określa się w umowie z gminą.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Sposób rozliczania dochodu w przypadku uzyskania wyższego dochodu w ciągu 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.

u.p.s. art. 43 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Możliwość umorzenia pożyczki w przypadku szybszego osiągnięcia celów pomocy społecznej.

u.p.s. art. 43 § ust. 10

Ustawa o pomocy społecznej

Dotyczy uchwały w sprawie przyznania i zwrotu zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie, a nie pożyczki.

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Kryteria dochodowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o pożyczkę na usamodzielnienie powinien być rozpatrzony w trybie umowy cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji dotyczące kryteriów dochodowych i wykupu mieszkania, które nie zostały merytorycznie ocenione z powodu wadliwości proceduralnej.

Godne uwagi sformułowania

pożyczka na usamodzielnienie nie jest przyznawana w formie decyzji administracyjnej wniosek podlegał rozpoznaniu w formie przewidzianej w art. 43 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a nie w trybie decyzji administracyjnej

Skład orzekający

Jolanta Zdanowicz

przewodniczący

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Daniela Kozłowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na właściwy tryb postępowania w sprawach o pożyczkę na usamodzielnienie ekonomiczne."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. i wcześniejszych, ale zasada dotycząca trybu postępowania może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotną różnicę między trybem administracyjnym a cywilnoprawnym w kontekście świadczeń z pomocy społecznej, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego.

Pożyczka na usamodzielnienie: decyzja administracyjna czy umowa? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 297/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /sprawozdawca/
Jolanta Zdanowicz /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie pożyczki na usamodzielnienie 1.stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...]; 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] o odmowie przyznania M. G. świadczenia w formie nieoprocentowanej pożyczki w wysokości 10000 złotych z przeznaczeniem na usamodzielnienie ekonomiczne, tj. wznowienie działalności wydawniczej.
W uzasadnieniu decyzji SKO w W. wskazało, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że art. 43 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej uzależnia przyznanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie od podjęcia uchwały przez Radę W. w trybie art. 43 ust. 10 tej ustawy. Przepis ten dotyczy uchwały w sprawie przyznania i zwrotu zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie, a nie nieoprocentowanej pożyczki. Niemniej wydana decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. odpowiada prawu.
Pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej. Osoba ubiegająca się o to świadczenie musi mieścić się w kryteriach dochodowych określonych w ustawie. Zebrane materiały nie pozwalają uznać, że M. G. spełnia te kryteria. Wynika to m.in. z tego, że w 2004 r. wykupił mieszkanie, a to oznacza, iż posiadał środki, które podlegały zaliczeniu do dochodu. Artykuł 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o pomoc dochodu przekraczającego pięciokrotnie kryterium dochodowe, kwotę tę rozlicza się w równych częściach na 12 miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. M. G. otrzymuje też dodatek mieszkaniowy i powinno to też być uwzględnione przy ustaleniu dochodu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. G. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. wskazując, że narusza ona praworządność oraz interesy skarżącego i stanowi o nienależytym wykonywaniu obowiązku nadzoru nad Ośrodkiem Pomocy Społecznej dla Dzielnicy [...] oraz biurokratyczne załatwienie sprawy. Skarżący zarzucił Kolegium błędne ustalenia faktyczne w spawie polegające na mylnej ocenie sytuacji materialnej, która miała wpływ na odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie nieoprocentowanej pożyczki w wysokości 10000 zł z przeznaczeniem na ekonomiczne usamodzielnienie, tj. wznowienie działalności wydawniczej. Lokal mieszkalny w W. przy ul. [...] został wykupiony od W. ze środków finansowych pochodzących od teścia w ramach zawartej z nim umowy pożyczki. Skarżący podał, że pieniędzy na zakup lokalu osobiście nie otrzymał, ponieważ ustalona kwota została przekazana przelewem z konta pożyczkodawcy na konto Urzędu Dzielnicy [...]. Wobec tego fakt wykupu mieszkania na własność nie stanowi podstawy do odmowy przyznania pożyczki na ekonomiczne usamodzielnienie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2004 r. M. G. wystąpił o przyznanie nieoprocentowanej pożyczki pieniężnej na ekonomiczne usamodzielnienie podając równocześnie, że pożyczkę chciałby uzyskać na 36 miesięcy spłaty i w przypadku szybszego osiągnięcia celów pomocy społecznej wniósł o jej umorzenie zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.
Stosownie do art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), pomoc w formie pieniężnej w celu ekonomicznego usamodzielnia może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki. Z przepisu tego wynika zatem, że przewidziane są dwie formy pomocy pieniężnej na usamodzielnienie. Przy czym art. 43 ust. 2 ustawy odróżnia zasiłek celowy jako jedną z form tej pomocy oraz nieoprocentowaną pożyczkę. Równocześnie art. 43 ust. 3 stanowi, że warunki udzielenia i spłaty pożyczki określa się w umowie z gminą. Tak więc wniosek skarżącego należało rozpatrzyć w trybie umowy cywilnoprawnej, określającej warunki udzielenia i spłaty pożyczki oraz jej zabezpieczenia. Skarżący we wniosku z 4 czerwca 2004 r. zaproponował te warunki i wniosek podlegał rozpoznaniu w formie przewidzianej w art. 43 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a nie w trybie decyzji administracyjnej.
Ponieważ rozpatrzenie wniosku nastąpiło przez wydanie decyzji, której przepisy art. 43 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej nie przewidują, to należało stwierdzić nieważność wydanych decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej. Należy tu nadmienić, że w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) podobną regulację zawierał art. 24 i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. SA/Po 408/93 (ONSA 1994/4/155) wyjaśnił, że pożyczka na usamodzielnienie nie jest przyznawana w formie decyzji administracyjnej. Pogląd ten Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI