I SA/Wa 2958/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości, uznając, że podział w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. wymaga wykazania konieczności korzystania z budynku, a nie tylko wystarczalności działki.
Skarżący M.R. domagał się zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w celu wydzielenia działki budowlanej, powołując się na art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który pozwala na podział niezależnie od planu miejscowego. Organy administracji odmówiły, uznając, że podział nie jest niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego i narusza ustalenia planu miejscowego. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że pojęcie "niezbędny do korzystania" oznacza konieczność, a nie tylko wystarczalność działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Skarżący chciał podzielić działkę w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), który pozwala na podział niezależnie od planu miejscowego, w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Organy uznały, że podział jest sprzeczny z planem miejscowym, a wnioskodawca nie wykazał, że obecny sposób zagospodarowania uniemożliwia racjonalne korzystanie z budynku. WSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy brak podziału faktycznie uniemożliwia korzystanie z budynku mieszkalnego, a nie gdy chodzi jedynie o wydzielenie działki dla celów prawnych lub ekonomicznych. Sąd uznał, że interpretacja organów jest zgodna z celem ustawodawcy i orzecznictwem, a prawo własności może być ograniczane w celu ochrony ładu przestrzennego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Podział nieruchomości w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. wymaga wykazania, że brak podziału faktycznie uniemożliwia korzystanie z budynku mieszkalnego (jest "niezbędny"), a nie tylko, że jest "wystarczający" do korzystania.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. stanowi wyjątek od zasady zgodności podziału z planem miejscowym i musi być interpretowany ściśle. Celem przepisu jest zapobieganie sytuacjom, w których brak podziału uniemożliwia korzystanie z budynku, a nie umożliwienie dowolnego dzielenia nieruchomości dla celów prawnych czy ekonomicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 95 § pkt 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 4 § pkt 3a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 93 § ust. 1 zd. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 10
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.g.n. art. 95
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela w tym zakresie stanowisko organów obydwu instancji, które znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wyjątek od ogólnych zasad dokonywania podziału nieruchomości, które – jak już podkreślono – służą zapewnieniu utrzymania ładu przestrzennego, wprowadzony został przez ustawodawcę w ściśle określonym celu, tj. aby zapobiec sytuacjom, w których brak dokonania podziału uniemożliwia prawidłowe korzystanie z budynku mieszkalnego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozp. MI
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że art. 95 pkt 7 u.g.n. należy interpretować jako "wystarczający" do korzystania z budynku, a nie "niezbędny". Argument skarżącego, że przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mają zastosowania przy ocenie podziału w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. Argument skarżącego, że podział jest realizacją uprawnień właścicielskich i ma na celu połączenie z sąsiednią działką.
Godne uwagi sformułowania
"niezbędny do korzystania" oznacza konieczność, a nie wystarczalność podporządkowanie podziałów nieruchomości gospodarce przestrzennej wyjątki od zasady zgodności z planem miejscowym muszą być wykładane w sposób ścisły prawo własności może być ograniczane w celu zagwarantowania, że jest wykonywane zgodnie z jego przeznaczeniem i nienaruszającym praw osób trzecich
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Gabriela Nowak
członek
Mateusz Rogala
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście podziału nieruchomości niezgodnego z planem miejscowym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podział nie jest niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego. Interpretacja pojęcia "niezbędny" jako "konieczny".
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości i interpretacji przepisów dotyczących podziału działek, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Podział nieruchomości: kiedy jest "niezbędny", a kiedy tylko "wystarczający"?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2958/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-05-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/ Gabriela Nowak Mateusz Rogala /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Gospodarka mieniem Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 65 art. 85 pkt 7 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant referent Aneta Suchecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 października 2022 r. nr KOA 3409/Pd/22 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 20 października 2022 r. nr KOA 3409/Pd/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 30 czerwca 2022 r. nr [...] odmawiającą M. R. zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] obr. [...], gm. [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że M.R. wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2022 r. wystąpił o podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] w trybie art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm., powoływanej dalej jako u.g.n.), tj. niezależnie od ustaleń planu miejscowego, w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Burmistrz [...] wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 czerwca 2022 r. odmówił zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w sposób przedstawiony w projekcie podziału, uznając, że proponowany podział jest sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego, a wnioskodawca nie wykazał w toku postępowania, by aktualny sposób zagospodarowania działek uniemożliwiał racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych, co nie uzasadnienia podziału w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła organowi błędną wykładnię art. 95 pkt 7 u.g.n. i nieuprawnione przyjęcie, że obecna działka jest wystarczająca dla posadowionego budynku oraz przyjęcie konieczności wykazania, iż dotychczasowa działka uniemożliwia korzystanie z budynku. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że działka objęta wnioskiem znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miejską w [...] uchwałą z dnia 28 marca 2006 r. Nr [...]. W planie tym przewidziano na przedmiotowym terenie minimalną powierzchnię działki dla zabudowy jednorodzinnej: wolnostojącej 1000 m2, a na jeden budynek w zabudowie bliźniaczej 500 m2. Sporna działka została zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Jak wynika natomiast z wniosku o podział nieruchomości, po podziale mają powstać dwie działki, tj. działka nr [...] o pow. 467 m2 zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz działka nr [...] o pow. 600 m2 niezabudowana. Podział nie jest zatem zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a wnioskodawca wskazał tryb z art. 95 pkt 7 u.g.n., tj. podział w celu wydzielenia działek budowalnych niezbędnych do korzystania z budynku mieszkalnego. W ocenie organu odwoławczego, zastosowanie trybu z art. 95 pkt 7 u.g.n. może mieć miejsce, o ile istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. Organ podkreślił, że omawiany przepis ma zastosowanie dla wyodrębnienia nieruchomości gruntowej niezbędnej w znaczeniu "koniecznej" do obsługi budynku mieszkalnego, a nie w znaczeniu "wystarczającej", co prowadzić mogłoby do mnożenia podziałów, a tym samym zwiększenia zagęszczenia zabudowy. Interpretacja art. 95 u.g.n. nie może prowadzić do obejścia zasady, że podział powinien być zgodny z m.p.z.p. lub decyzją o warunkach zabudowy. Zastosowanie tego przepisu musi być zatem usprawiedliwione ściśle określonym w nim celem. Zdaniem Kolegium, taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Obecna działka ewidencyjna spełnia bowiem wymogi do korzystania z budynku mieszkalnego i w żaden sposób tego korzystania nie uniemożliwia. Objęta wnioskiem o podział działka ma dostęp do drogi publicznej oraz dostęp do mediów. Dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu nie uniemożliwia wnioskodawcy korzystania z zabudowanej działki, w tym realizacji uprawnień budowlanych związanych z budynkiem mieszkalnym. Organ podkreślił, że nie stanowi uzasadnienia podziału nieruchomości zabudowanej w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. kwestia tylko i wyłącznie oddzielenia własności budynku albo wydzielenia nowej działki w celu jej zbycia jako realizacja prawa własności, w sytuacji kiedy posadowiony na działce obiekt może spokojnie funkcjonować i można z niego w pełni korzystać w obecnym stanie faktycznym i prawnym. Organ uznał działanie strony polegające na posadowieniu budynku w jednej części działki i planowanie później podziału w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. jako dokonane w celu obejścia przepisów prawa, a w szczególności postanowień planu miejscowego. Ponadto, zdaniem organu, zgodność podziału z przepisami odrębnymi powoduje, że wydzielona działka musi spełniać wszystkie warunki do tego, by mogła być uznana za odrębną nieruchomość - działkę budowlaną w rozumieniu zarówno art. 4 pkt 3a u.g.n., a także przepisów m.in. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - które to zawierają taką samą definicję pojęcia ustawowego działki budowlanej. Chodzi o takie cechy działki, jakie obecnie powinna by ona posiadać, gdyby miała zostać zabudowana budynkiem, który już został wzniesiony. Tymczasem w niniejszej sprawie działka mająca powstać w wyniku podziału, tj. działka nr ew. [...] nie spełnia definicji działki budowlanej z uwagi na fakt, że po podziale nie ma cech pozwalających na to, aby była samodzielną działką z istniejącą na niej zabudową. M. R. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości, o uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 4 pkt 3a u.g.n., poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że definicja wyrażona w ww. przepisie nie posiada przymiotu samodzielności, tj. winna zostać zastosowana w związku z przepisami m.in. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., co doprowadziło organ do błędnego stanowiska, jakoby projektowana działka nie miała cech działki budowlanej, podczas gdy przepis w sposób autonomiczny wskazuje kryteria przesądzające o charakterze działki budowlanej, a w ich świetle mająca powstać w wyniku podziału działka [...] kryteria te spełnia; b) art. 95 pkt 7 u.g.n., a w zakresie podpunktu ii. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz 64 ust. 3 Konstytucji, poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w: i. przyjęciu niewłaściwego rozumienia pojęcia "działki niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego" jako działki o rozmiarze "koniecznym" a nie wystarczającym do korzystania z budynku mieszkalnego, która to wykładnia prowadzi de facto do niemożności zastosowania ww. przepisu w praktyce, podczas gdy prawidłowa wykładnia, zgodnie z którą wydzielanie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego znajduje zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których dotychczas istniejący budynek mieszkalny posadowiony jest na takim ewidencyjnie określonym areale gruntu, że dla różnych celów nie jest konieczne, aby cały ten areał wraz z budynkiem był traktowany jako jedna nieruchomość, a przynajmniej jako jedna ewidencyjna działka gruntu, doprowadziłaby organ II instancji do prawidłowego wniosku, że projektowany podział powinien zostać zatwierdzony; ii. przyjęciu, że cel określony w art. 95 pkt 7 u.g.n. nie może być rozumiany jako realizacja wszelkich uprawnień właścicielskich, podczas gdy prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić organ do wniosku, że celem art. 95 pkt 7 u.g.n. jest umożliwienie właścicielom realizacji uprawnień związanych z władztwem nad rzeczą, tj. prawo do dzielenia rzeczy, a przeciwna wykładnia prowadzi do niedopuszczalnego ograniczenia prawa własności w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący postawił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 8, art. 11, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu co do zasady w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem ww. przepisów prawa i tym samym winna być uchylona z powodów wskazanych w odwołaniu, b) art. 15 k.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności postępowania, przejawiające się w nieodniesieniu się do wszystkich istotnych dla sprawy argumentów i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, c) art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania oraz zasady przekonywania, wyrażające się w całkowitym pominięciu i nieodniesieniu się do argumentacji prawnej skarżącego, popartej szeregiem orzeczeń i wywodów doktrynalnych, prezentujących odmienny pogląd prawny na możliwość zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. w sytuacjach analogicznych do będącej przedmiotem niniejszej sprawy, co świadczy o braku wszechstronnego rozważenia wszystkich argumentów i twierdzeń, d) art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i pominięcie faktów i dowodów, istotnych dla rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez zawarcie w argumentacji organu kwestii nieistotnych dla rozstrzygnięcia (tj. dokonanie oceny już istniejącej działki jako "wystarczającej" dla korzystania z budynku, podczas gdy ocenie może podlegać wyłącznie działka mająca powstać, interpretacji intencji skarżącego jako rzekomo mającej zmierzać do "obejścia przepisów m.p.z.p."), e) art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez lakoniczne ustosunkowanie się w uzasadnieniu do twierdzeń i zarzutów skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że przepisy ustawy - Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla ustalenia, czy proponowany podział służy zapewnieniu prawidłowego korzystania z budynku mieszkalnego. Przepisy te nie mają zastosowania do podziału nieruchomości dokonywanego na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n., bowiem organ wydający decyzję o podziale nieruchomości nie może wkraczać w kognicję organów administracji architektoniczno-budowlanej. Skarżący podniósł, że organ, rozpatrując wniosek złożony w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n., powinien ograniczyć się jedynie do oceny, czy projektowana działka jest działką budowlaną i czy po wydzieleniu umożliwia ona korzystanie z budynku mieszkalnego. Przy przyjęciu przeciwnej wykładni, prezentowanej przez organy, wymagane byłoby wykazanie, że obecnie korzystanie z budynku mieszkalnego (postawionego zgodnie ze wszystkimi wymogami technicznymi) jest niemożliwe i że tylko podział umożliwi korzystanie z budynku mieszkalnego, co w praktyce czyniłoby ten przepis martwym. Zdaniem skarżącego, art. 95 pkt 7 u.g.n. znajduje zastosowanie we wszystkich przypadkach, w których dotychczas istniejący budynek mieszkalny posadowiony jest na takim ewidencyjnie określonym areale gruntu, że dla różnych celów nie jest konieczne, aby cały ten areał wraz z budynkiem był traktowany jako jedna nieruchomość, a przynajmniej jako jedna ewidencyjna działka gruntu. W tym też celu dla istniejącego już budynku mieszkalnego można wydzielić działkę gruntu o takich parametrach, że wydzielony areał okaże się niezbędny, ale zarazem wystarczający do korzystania z budynku mieszkalnego. W ocenie skarżącego, prezentowana przez organy wykładnia art. 95 pkt 7 u.g.n. jest nieprawidłowa również w kontekście rażącego i niezgodnego z prawem, w tym ustawą zasadniczą, ograniczenia jego praw właścicielskich. Dodatkowo skarżący zauważył, że zostało pominięte przez organy, iż jest on właścicielem nieruchomości, do której należy działka ewidencyjna o numerze [...], położona bezpośrednio w sąsiedztwie projektowanej działki [...]. Celem skarżącego, zasygnalizowanym we wniosku, było dokonanie połączenia dwóch działek (po zatwierdzeniu podziału). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie, jak zauważył skarżący, korzystanie z rzeczy stanowi jedno z podstawowych uprawnień wynikających z prawa własności. Właściciel nieruchomości ma zatem prawo do korzystania ze swojej nieruchomości i rozporządzania nią. Z omawianego uprawnienia wynika także prawo do dokonywania podziału nieruchomości. Jednak nie można przyjąć, że takie prawo ma charakter bezwzględny i niepodlegający jakimkolwiek ograniczeniom. Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowi wszak, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ustrojodawca przewidział zatem możliwość ograniczenia prawa własności, o ile ograniczenie takie ma swoje źródło w przepisach rangi ustawowej. W art. 140 Kodeksu cywilnego określono, że korzystanie z rzeczy następuje w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego i musi być wykonywane zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Wypada podkreślić, że ten przepis Kodeksu cywilnego został również przywołany przez skarżącego (s. 11 skargi), gdy odwołał się on do treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 185/22. W świetle powyższego nie można przyjąć, że właściciel nieruchomości może w sposób nieograniczony korzystać ze swoich uprawnień właścicielskich, dokonując dowolnych podziałów należącej do niego nieruchomości. W ustawie o gospodarce nieruchomościami przewidziano bowiem, że zasadą jest dokonywanie podziałów nieruchomości w sposób zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W art. 93 ust. 1 zd. 1 u.g.n. ustawodawca stwierdził bowiem jednoznacznie, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Nie wymaga szerszego wyjaśnienia cel tego rodzaju regulacji, którym jest podporządkowanie podziałów nieruchomości gospodarce przestrzennej. Dla zapewnienia skutecznego wykonywania przez gminę jej władztwa planistycznego konieczne jest ograniczenie korzystania z nieruchomości (w tym również jej podziałów), aby nie doszło do naruszenia istniejącego lub planowanego ładu przestrzennego. W ocenie Sądu, tego rodzaju ograniczenia mieszczą się w wyżej wymienionym katalogu uprawnionych ograniczeń prawa własności, bowiem zostały one wprowadzone w przepisach ustawy w celu zagwarantowania, że prawo własności wykonywane będzie w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i nienaruszający praw osób trzecich. Gmina ma prawo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, kierując się dobrem wspólnym, ustalić sposób przeznaczenia nieruchomości i jej zabudowy, określić np. przebieg ciągów komunikacyjnych, a także ustalić minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych (art. 15 ust. 3 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. z 2023 r., poz. 977). Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będą co do zasady ograniczały zatem uprawnienia właściciela do swobodnego korzystania z nieruchomości. W takim kontekście należy rozumieć przepisy Rozdziału 1 Działu III u.g.n. regulującego dokonywanie podziału nieruchomości. Jak już wspomniano, jako ogólną zasadę ustawodawca przewidział dopuszczalność podziału tylko, gdy jest on zgodny z planem miejscowym. Z kolei w art. 95 u.g.n. przewidziano wyjątki od tej zasady. W konsekwencji wyjątki te muszą być wykładane w sposób ścisły, nie jest natomiast dopuszczalne ich rozszerzanie. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że zgłoszony projekt podziału nie był zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie powierzchni działek powstałych w wyniku podziału. Skarżący jako podstawę swojego wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości wskazał art. 95 pkt 7 u.g.n., który stanowi, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. W istocie spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozumienia pojęcia "niezbędny do korzystania". Zdaniem organów administracji, zwrot ten oznacza, że korzystanie z budynku będzie niemożliwe bez dokonania podziału, natomiast skarżący twierdzi, że słowo "niezbędny" należy rozumieć jako "wystarczający". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela w tym zakresie stanowisko organów obydwu instancji, które znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wyjątek od ogólnych zasad dokonywania podziału nieruchomości, które – jak już podkreślono – służą zapewnieniu utrzymania ładu przestrzennego, wprowadzony został przez ustawodawcę w ściśle określonym celu, tj. aby zapobiec sytuacjom, w których brak dokonania podziału uniemożliwia prawidłowe korzystanie z budynku mieszkalnego. W przywoływanym w skardze (s. 7) fragmencie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 185/22 stwierdzono, że dla zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. istotne jest ustalenie, "czy proponowany podział służy zapewnieniu prawidłowego korzystania z budynku mieszkalnego". Podobnie w wyroku z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 372/22 (powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że wydzielenie działki budowlanej w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. musi być niezbędne do korzystania z budynku mieszkalnego. Niezbędność taka zachodzi zaś wtedy gdy do korzystania z budynku mieszkalnego wydzielenie działki budowlanej jest konieczne. Z kolei w wyroku z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1303/21, WSA w Warszawie podniósł, że wyrażona w skardze interpretacja art. 95 pkt 7 u.g.n. nie byłaby zgodna z intencją ustawodawcy i prowadziłaby do istotnego rozszerzenia zakresu stosowania powołanego przepisu oraz istotnego zwiększenia ilości podziałów nieruchomości naruszających ustalenia postanowień planistycznych. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela przedstawioną wyżej argumentację. Sąd nie neguje przy tym stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w przywołanym w skardze wyroku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1027/12, w którym uznano, że art. 95 pkt 7 u.g.n. dopuszcza dokonanie podziału nieruchomości w ten sposób, aby z istniejącej dotąd jednej działki została wydzielona tylko jedna działka budowlana, która będzie niezbędna do korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, zaś reszta z dzielonego gruntu będzie stanowiła działkę odrębną, powstałą na skutek powyższego wydzielenia. Warunkiem dokonania takiego podziału jest jednak jego niezbędność dla korzystania z budynku mieszkalnego, co w niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, nie miało miejsca. Niezależnie zatem, czy organ dokonuje oceny działki dzielonej czy też działki powstałej w wyniku podziału nie może abstrahować od ustalenia, czy dokonanie podziału jest niezbędne dla umożliwienia korzystania z budynku mieszkalnego. Tylko bowiem w takiej sytuacji możliwe będzie dokonanie podziału w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. Okoliczność, że omawiany przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie nie przesądza – jak twierdzi skarżący – że nie może być on stosowany w innych stanach faktycznych, gdy niedokonanie podziału uniemożliwia w praktyce korzystanie z budynku mieszkalnego (np. gdy na działce położonych jest kilka budynków). Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w tej sprawie, co zresztą nie stanowi przedmiotu sporu, bowiem skarżący na żadnym etapie postępowania nie twierdził, że podział jest konieczny ze względu na brak możliwości korzystania z posadowionego na działce budynku. W świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 95 pkt 7 u.g.n. należy ocenić jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy rozważania organu w zakresie charakteru działki budowlanej i odwoływanie się przez organ do przepisów ustawy – Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym postawione w skardze zarzuty naruszenia tych przepisów nie mogły zostać uwzględnione, bowiem zasadniczą przyczyną wydania w niniejszej sprawie decyzji odmownej było stwierdzenie przez organ, że niezgodny z ustaleniami planu miejscowego podział nie ma na celu umożliwienia korzystania z budynku mieszkalnego w wyżej zaprezentowanym rozumieniu art. 95 pkt 7 u.g.n. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy pozostaje również podnoszona przez skarżącego intencja połączenia podzielonej działki z nieruchomością sąsiednią. Okoliczność ta nie stanowi bowiem przesłanki umożliwiającej dokonanie podziału w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. Organ prawidłowo przyjął zatem, że w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. i w konsekwencji zasadnie odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości na podstawie tego przepisu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI