Orzeczenie · 2022-10-28

I SA/Wa 2957/21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2022-10-28
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomości warszawskieprawo własności czasowejdekret warszawskiplan zagospodarowania przestrzennegostwierdzenie nieważności decyzjiużyteczność publicznadroga publicznaprzemysł budowlanypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. D. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1961 r. Orzeczenie z 1961 r. odmówiło M. M. z S. D. przyznania prawa własności czasowej do gruntów warszawskich, wskazując na ich przeznaczenie na cele użyteczności publicznej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., w tym dotyczące prawidłowości ogłoszenia planu zagospodarowania przestrzennego z 1961 r. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji wymaga ścisłej interpretacji przesłanek. Analizując stan faktyczny, sąd uznał, że część nieruchomości została przeznaczona pod przemysł budowlany i magazyny, a część pod drogę publiczną. Wskazał, że przeznaczenie na cele użyteczności publicznej, w tym budowę drogi publicznej, wykluczało możliwość przyznania prawa własności czasowej byłemu właścicielowi. Sąd podkreślił, że nawet jeśli istniały wątpliwości co do formalnego ogłoszenia planu z 1961 r., to przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne było oczywiste i uniemożliwiało przyznanie prawa własności czasowej. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dekretu warszawskiego w kontekście przeznaczenia nieruchomości na cele użyteczności publicznej oraz kwestia rażącego naruszenia prawa przy stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących gruntów warszawskich.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i przepisami obowiązującymi w okresie PRL. Interpretacja kwestii ogłoszenia planów zagospodarowania przestrzennego może być specyficzna dla analizowanego okresu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej (przemysł budowlany, magazyny, droga publiczna) zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość przyznania prawa własności czasowej byłemu właścicielowi na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej, takie jak przemysł budowlany, magazyny czy droga publiczna, wyklucza możliwość przyznania prawa własności czasowej byłemu właścicielowi, gdyż takie przeznaczenie jest sprzeczne z interesem społecznym i uniemożliwia korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela w sposób zgodny z planem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przeznaczenie części nieruchomości na cele przemysłowe i magazynowe oraz części na drogę publiczną, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1961 r., było podstawą do odmowy przyznania prawa własności czasowej. Droga publiczna ma charakter ogólnodostępny i służy społeczeństwu, co wyklucza możliwość jej przypisania osobie prywatnej. Podobnie, przeznaczenie na cele związane z działalnością państwową (obiekt wojskowy) uniemożliwiało przyznanie prawa własności czasowej.

Czy brak formalnego ogłoszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1961 r. w sposób przewidziany dla aktów prawa miejscowego skutkuje jego nieważnością i brakiem możliwości stosowania jako podstawy do odmowy przyznania prawa własności czasowej?

Odpowiedź sądu

Nawet jeśli istnieją wątpliwości co do formalnego ogłoszenia planu zagospodarowania przestrzennego z 1961 r., nie ma to decydującego znaczenia dla oceny możliwości przyznania prawa własności czasowej, jeśli przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej jest oczywiste i wyklucza takie przyznanie.

Uzasadnienie

Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że kwestia ogłoszenia planu z 1961 r. była przedmiotem szczegółowej analizy, która wskazywała na złożoność przepisów dotyczących publikacji planów w Warszawie w tamtym okresie. Jednakże, nawet przy przyjęciu, że plan obowiązywał, kluczowe jest przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej, które samo w sobie stanowi przeszkodę do przyznania prawa własności czasowej.

Czy orzeczenie administracyjne z 1961 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntów warszawskich zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie z 1961 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej było zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i wykluczało możliwość przyznania prawa własności czasowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły stan prawny i faktyczny, stosując przepisy dekretu warszawskiego oraz planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne było oczywiste i stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy przyznania prawa własności czasowej, co wykluczało rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę K. D. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 15 września 2021 r. nr DO3.7611.385.2019.OC.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 3

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym art. 40

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym art. 25 § ust. 1

Dekret z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju art. 25 § ust. 1

Dekret z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju art. 30

Ustawa z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy art. 14

Ustawa z dnia 30 grudnia 1950 r. o organizacji władz i instytucji w dziedzinie budownictwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej (przemysł budowlany, magazyny, droga publiczna) wyklucza możliwość przyznania prawa własności czasowej. • Organ dekretowy prawidłowo ocenił, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, gdyż plan ogólny miasta Warszawy - Dzielnicy Wola (Plan Etapowy i Kierunkowy) zatwierdzony uchwałą nr 4/13 Prezydium Rady m.st. Warszawy z dnia 31 stycznia 1961 r. nie został prawidłowo ogłoszony. • Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 40 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym.

Godne uwagi sformułowania

instytucja stwierdzenia nieważności z art. 156 k.p.a., stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, dlatego też przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco, ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter • Sprzeczność, o której mowa powinna być oczywista. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa jest zatem stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretnym orzeczeniem, obowiązywał niewątpliwy stan prawny. • Drogi ze swej istoty winne być dostępne dla wszystkich uczestników ruchu, mieć charakter publiczny, a to musi się łączyć z powszechnością i ogólną dostępnością dla całego społeczeństwa. • Sama zaś kwestia ogłoszenia planu miejscowego z 1961 r. była przedmiotem bardzo szczegółowej i pogłębionej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego

Skład orzekający

Łukasz Trochym

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

sędzia

Joanna Skiba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu warszawskiego w kontekście przeznaczenia nieruchomości na cele użyteczności publicznej oraz kwestia rażącego naruszenia prawa przy stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących gruntów warszawskich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i przepisami obowiązującymi w okresie PRL. Interpretacja kwestii ogłoszenia planów zagospodarowania przestrzennego może być specyficzna dla analizowanego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznych decyzji administracyjnych i ich wpływu na współczesne prawa własności, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym, a także dla osób zainteresowanych historią Warszawy i transformacją ustrojową.

Czy decyzja sprzed ponad 60 lat nadal może pozbawić prawa do ziemi? Sąd rozstrzyga spór o grunty warszawskie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst