I SA/Wa 2907/22

I SA/Wa 2907/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Joanna Skiba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2023 r. sprawy ze skargi ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2022 r. nr DNI.sp.621.36.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 3 października 2022 r. znak: DNI.sp.621.36.2022 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej "kpa" utrzymał w mocy własną decyzję z 27 maja 2022 r. znak: DNI.sp.621.18.2022. Decyzją tą stwierdzono, że decyzja Wojewody Częstochowskiego z 3 czerwca 1993 r. znak GKG-V-6044/37/3/93 w części dotyczącej przekazania Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej nr [...], obręb W., gmina P., woj. śląskie została wydana z naruszeniem prawa, przy czym nie stwierdził jej nieważności z powodu upływu 10 lat od dnia jej doręczenia.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Skarżąca wywodząc, że od daty doręczenia tej decyzji nie upłynęło 10 lat. Decyzja ta w ogóle nie została doręczona właścicielom spornej nieruchomości tj. W. i J. K. tj. jej dziadkom.
Rozpoznając ponownie sprawę Minister wskazał, że decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw (D.U. Nr 107, poz. 464), dalej "ustawa". Zgodnie z nią przekazaniu na rzecz Agencji podlegały jedynie nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa. Na datę wydania decyzji działka nr. ew. [...] stanowiła własność osoby fizycznej tj. S. K., co potwierdza księga wieczysta nr [...] (później [...]). Prawo to zostało ujawnione na podstawie wniosku z 9 listopada 1985 r. mocą postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 czerwca 1984 r, [...], na podstawie umowy darowizny, akt rep. Nr [...]. Decyzja przekazująca prywatny grunt narusza rażąco art. 17 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy.
Ponieważ od wydania decyzji upłynęło 29 lat – spełniona została przesłanka określona w art. 156 § 2 kpa a więc brak możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z powodu upływu 10 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia. Dlatego wadliwej decyzji nie można wyeliminować z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutu Skarżącej o tym, że decyzja została błędnie doręczona S. K., który nie był właścicielem tej nieruchomości, organ zarzut ten uznał za bezpodstawny. Z decyzji nie wynika, żeby decyzja została mu doręczona. Z rozdzielnika decyzji wynika, że została ona doręczona Wójtowi Gminy P.. Kierownikowi Urzędu Rejonowego w K. oraz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Po drugie, w księdze wieczystej nr [...] w dniu wydania decyzji przez Wojewodę jako właściciel wskazany był S. K.. Decyzja stała się prawomocna 18 czerwca 1993 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje, że Gmina otrzymała decyzję 16 lipca 1993 r. to jednak rozbieżność pomiędzy datą prawomocności a datą doręczenia nie ma wpływu na to, że jej doręczenie nastąpiło więcej niż 10 lat temu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie art. 156 kpa poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Wojewody Częstochowskiego z 3 czerwca 1993 r. znak GKG-V6044/37/3/93 została doręczona stronie a od daty jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat oraz, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne;
-art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgłoszonego przez stronę skarżącą i nie zebranie innych dowodów niezbędnych do rozpoznania sprawy.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167)) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej lub postanowienia. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanego rozstrzygnięcia. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co oznacza brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny w sprawie, choć nie odniosły się do kwestii posiadania przez Skarżącą interesu prawnego. Jednakże mając na uwadze zakaz orzekania na niekorzyść strony wyrażony w art. 139 kpa oraz fakt, że po uchyleniu zaskarżonej decyzji organ zobligowany byłby do zastosowania przepisów ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), mocą których umarza się z mocy prawa większość postępowań nieważnościowych, Sąd uznał, działając w granicach zarzutów skargi, że skoro organ nie kwestionował legitymacji skargowej Skarżącej a Skarżąca w istocie kwestionowała wyłącznie sposób rozstrzygnięcia – zamiast stwierdzenia nieważności, wydanie decyzji z naruszeniem prawa, zasadna jest kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie istnienia podstaw do zastosowania art. 156 kpa.
Zarzuty Skarżącej, mimo, że zaskarża całą decyzję sprowadzają się do kwestionowania zastosowania art. 156 § 2 kpa. Zdaniem Skarżącej, decyzja nie została doręczona jej poprzednikom prawnym a co za tym idzie nie weszła do obrotu prawnego. Skoro działka nr ew. [...] stanowiła własność jej poprzedników prawnych nie mogła być przedmiotem przekazania na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że to właśnie było powodem uznania, że nie było podstaw do przekazania własności tej nieruchomości na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Sąd w pełni akceptuje wywody organu na ten temat. W dacie wydania przez Wojewodę Cząstochowskiego decyzji o przekazaniu nieruchomość na rzecz Agencji, nie stanowiła ona własności Skarbu Państwa, co wynika z księgi wieczystej prowadzone pod ówczesnym numerem [...], poprzednio [...].. Obecnie Skarżąca widnieje w księdze wieczystej nr [...] jako właścicielka działki nr ew. [...] a wcześniej działki nr ew. [...], [...], [...] [...]., które powstały z podziału działki nr [...].
Prawidłowo również organ uznał, że kwestionowana w toku postępowania administracyjnego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustawa (D.U. Nr 107, poz. 464). Zgodnie z nim przedmiotem przekazania mogły być wyłącznie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa. Skoro zatem nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa nie mogła być przedmiotem przekazania na tej podstawi prawnej. W decyzji o przekazaniu co prawda organ powołał się na zapisy w księdze wieczystej jednakże brak jest wskazania numeru księgi wieczystej na której podstawie możnaby ustalić inny niż opisany wyżej tytuł prawny do tej nieruchomości.
Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja została wydana 3 października 2022r.. Ustawą z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego (D.U. 2021, poz. 1491) uległ zmianie art. 156 § 2 kpa. Zgodnie z nowym brzmieniem nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 art. 156 jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wykładnia celowościowa tego przepisu wskazuje, że zamiarem ustawodawcy było aby nie eliminować z obrotu prawnego poprzez stwierdzanie nieważności decyzji co do którym od doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Jak wynika z rozdzielnika do tej decyzji została ona doręczona Wójtowi Gminy P., Kierownikowi Urzędu Rejonowego w K., Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i weszła do obrotu prawnego (dowód doręczenia do urzędu gminy w aktach administracyjnych). Nie ma w takiej sytuacji znaczenia czy została nadto doręczone innym podmiotom. Skarżąca twierdzi, że niewłaściwej osobie S. K. ale nie jej poprzednikowi prawnemu. W aktach brak jest natomiast jakiejkolwiek informacji aby została takiej osobie doręczona ani nie ma informacji o konieczności jej doręczenia.
Z tych względów mając na względzie datę wydania decyzji oraz datę jej doręczenia Gminie (16 lipca 1993 r.) od tego czasu upłyną termin umożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji. Tym samym organ prawidłowo stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Sąd nie stwierdził zatem aby zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 156 § 2 kpa.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 28.). sąd skargę oddalił.