I SA/Wa 2873/21

I SA/Wa 2873/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 6 września 2021 r. nr DO-II.7612.199.2020.KC Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 listopada 2020 r., nr NWXIV.7581.9.45.2012 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. nr 90/76 L. dz. ZGT - 472/16/76, sprostowanej postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 listopada 2013 r., nr WGN.II.6853.1.11.2013.SM, zezwalającej Zakładowi Energetycznemu [...] na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...], w części niezbędnej na przeprowadzenie linii napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej [...], będącej we władaniu [...], w zakresie dotyczącym aktualnej działki nr [...] (powstałej z podziału dawnej działki nr [...]).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że decyzją z dnia 19 lipca 1976 r., znak: GT-II-1/75/K/76 Prezydent Miasta [...] zatwierdził plan realizacyjny linii napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej [...] w [...].
Pismem z dnia 22 września 1976 r. Zakłady Energetyczne [...] wystąpiły do Prezydenta Miasta [...] o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie m.in. nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...], w części niezbędnej na przeprowadzenie linii napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej [...].
Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), decyzją z dnia 18 listopada 1976 r. nr 90/76 zezwolił Zakładowi Energetycznemu [...] na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działki nr [...], w części niezbędnej na przeprowadzenie linii napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej [...].
Pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. [...] wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. nr 90/76, podnosząc zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w zw. z art. 56 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139) poprzez wydanie decyzji przez organ nieuprawniony, a ponadto naruszenie art. 101 § 1 oraz art. 102 w zw. z art. 11 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), poprzez uniemożliwienie stronom wniesienia odwołania w związku z niedoręczeniem decyzji w trybie przewidzianym w przepisach, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. Prezydent Miasta [...] - wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. nr 90/76 w ten sposób, że występujący w treści decyzji zapis "działka [...]" zmieniono na "działka [...]".
Wojewoda Śląski decyzją z dnia 27 stycznia 2015 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. Decyzją z dnia 29 września 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3515/15 oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 września 2015 r.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1341/16 uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2016 r. i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1626/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 września 2015 r., wskazując m.in., że w niniejszej sprawie organy w sposób niedostateczny ustaliły stan prawny działki nr [...] na dzień wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. oraz że organy nie zbadały, czy wnioskodawcy przysługuje interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia 14 sierpnia 2019 r., uchylił w całości decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 27 stycznia 2015 r. (błędnie określając ją jako decyzja z dnia 21 stycznia 2015 r.), i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Minister Inwestycji i Rozwoju wskazał, że istotne z punku widzenia rozpatrzenia wniosku nieważnościowego jest ustalenie komu przysługiwało w dniu 18 listopada 1976 r., tj. w dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] prawo własności działki nr [...]. Przy tym niezbędne jest pozyskanie dokumentów własnościowych działki nr [...] konieczne jest wystąpienie do właściwych organów o uzupełnienie danych z ewidencji gruntów oraz uzyskanie decyzji podziałowych dotyczących działki nr [...]. Ponadto organ odwoławczy wskazał na konieczność przesłuchania w charakterze świadka [...] na okoliczność ustalenia, kto był właścicielem spornej nieruchomości, o co wnioskował [...], a w zależności od wyników przesłuchania organ wojewódzki powinien rozważyć ewentualnie przesłuchanie innych osób, które mogą mieć wiedzę, co do stanu własności przedmiotowej nieruchomości na dzień 18 listopada 1976 r. Ponadto ustalenia wymagała również kwestia skutecznego i prawidłowego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. wszystkim stronom postępowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Śląski decyzją z dnia 12 listopada 2020 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r., w części dotyczącej aktualnej działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]).
Zdaniem organu, [...] posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. wyłącznie w części dotyczącej aktualnej działki nr [...] (poprzednio nr [...]).
Organ podniósł, że jak wynika z archiwalnego wykazu, będącego załącznikiem do wniosku Zakładu Energetycznego [...] z dnia 22 września 1976 r., o wydanie m.in. w stosunku do działki nr [...] decyzji w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, jako właściciel (władający) został ujawniony [...]. Zgodnie z kopią wykazu zmian gruntowych z roku 1979 r. jako władający działką nr [...] został wpisany [...]. Z kolei z opisu i mapy oraz z wypisu z rejestru gruntów, znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w [...] o sygn. [...] wynika, iż jako właściciel figuruje [...].
Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Cywilny z dnia 14 lutego 2001 r. sygn. akt [...] wynika, iż [...] po [...] części każde z nich oraz [...] po [...] części nabyli z dniem 5 kwietnia 1972 r. przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 882 m2. Wojewoda Śląski ustalił, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 26 marca 1979 r. sygn. akt [...], że [...] zmarł w dniu 23 kwietnia 1976 r., zaś spadek po nim nabyli: [...]. Ponadto Wojewoda Śląski na podstawie dołączonego do akt sprawy odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt [...], ustalił że posiadanie samoistne (które doprowadziło do zasiedzenia miedzy innymi tej działki) rozpoczęło się przed II wojną światową i początkowo biegło na rzecz [...], a następnie na rzecz ich spadkobierców.
Wobec tego, organ uznał, że zasiedzenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nastąpiło z dniem 5 kwietnia 1972 r., jednak uprawnienie do powoływania się na tę okoliczność na zewnątrz stało się możliwe dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 14 lutego 2001 r., co nastąpiło z dniem 8 marca 2001 r. Dodatkowo, decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. dotyczyła całej działki nr [...], zaś stwierdzenie zasiedzenia dotyczyło działki wydzielonej z tejże, tj. działki nr [...].
Mając na względzie powyższe, organ stwierdził, że stan prawny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (z której powstała działka nr [...]) w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. nie był uregulowany, a decyzja ta została skierowana do osoby żyjącej w dacie wydania tej decyzji.
Skierowanie decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. do ustalonego właściciela i ewentualne pominięcie części współwłaścicieli (co do działki nr [...] aktualnie oznaczonej numerem [...]) nie może, w ocenie organu, przesądzać o rażącym naruszeniu prawa, szczególnie, że oceniana decyzja nie odbierała prawa własności, a jedynie je ograniczała.
Badając z kolei kwestię doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. stronom postępowania, a tym samym ustalenia czy przedmiotowa decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, organ stwierdził, że w tej sprawie orzekał na podstawie szczątkowego materiału dowodowego i pomimo podjętych prób nie udało się pozyskać pocztowych potwierdzeń odbioru przez strony postępowania decyzji z dnia 18 listopada 1976 r., które jako dokumenty urzędowe, potwierdzałyby fakt i datę doręczenia przesyłki urzędowej. W dniu 6 grudnia 2019 r. przesłuchano w charakterze świadka [...], który jak wynika z protokołu przesłuchania świadka zeznał, iż nie posiada wiedzy na okoliczność doręczenia decyzji z dnia 18 listopada 1976 r.
Zdaniem organu, na okoliczność doręczenia decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. Zakładowi Energetycznemu [...] (poprzednikowi prawnemu spółki Tauron Dystrybucja S.A.) wskazuje fakt, że inwestycja liniowa została faktycznie zrealizowana, zatem inwestor musiał legitymować się tytułem prawnym do zajęcia nieruchomości, czyli właśnie decyzją z dnia 18 listopada 1976 r. Ponadto jak wynika z akt sprawy spółka Tauron Dystrybucja S.A. dysponowała egzemplarzem decyzji.
Od tej decyzji odwołanie złożył [...], podnosząc, że w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] żaden organ nie wydał decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie, gdyż decyzja Prezydenta Miasta [...] nr 90/76 odnosiła się do działki nr [...], a nie do działki nr [...], strona zakwestionowała jednocześnie postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 listopada 2013 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. [...] podniósł także, że decyzja z dnia 18 listopada 1976 r. została skierowana do osoby nieżyjącej oraz wskazał, że decyzja ta, bezpodstawnie została uznana za doręczoną. Ponadto zarzucił organowi I instancji niezastosowanie art. 10 k.p.a., wskazując, że zapoznał się z aktami sprawy dopiero po otrzymaniu zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 12 listopada 2020 r.
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia 6 września 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że w sprawie zostały spełnione materialnoprawne przesłanki z art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości niezbędne do czasowego zajęcia przedmiotowej nieruchomości. A zatem decyzja z dnia 18 listopada 1976 r. została wydana zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji zarówno w kwestii skierowania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. do osoby żyjącej, jak i skutecznego doręczenia tej decyzji co najmniej jednej ze stron postępowania, i stwierdził, że decyzja ta wywołała skutki prawne, wobec jej wejścia do obrotu prawnego.
Minister uznał za niezasadny należy zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ strona w toku całego postępowania przed organem I instancji miała zapewnioną realną możliwość zapoznawania się z materiałem dowodowym i zgłaszania wniosków.
Organ nie stwierdził ponadto, by kontrolowana decyzja była dotknięta którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
[...] złożył na decyzję z dnia 6 września 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że rzekoma decyzja z dnia 19 lipca 1976 r. zatwierdzająca plan realizacyjny linii napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej [...] w [...] nie mogła być wydana w dniu 19 lipca 1976 r., gdyż pismem późniejszym z dnia 27 lipca 1976 r. znak: GT-II-1/75/K/76 Urząd Miejski w [...] napisał do Zakładu Energetycznego w [...], że pozostawia sprawę bez biegu do czasu szczegółowego uzasadnienia planu sytuacyjnego linii oraz szerokości pasa terenu rezerwowanego dla linii 110 kV.
Ponadto w górnym lewym rogu decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] nr 90/76 z dnia 18 listopada 1976 r., w miejscu gdzie określa się organ wydający decyzję widnieje pieczątka Wiceprezydent Miasta [...]. Zdaniem skarżącego, decyzja z określeniem organu jako Wiceprezydent Miasta [...] jest decyzją nie do zaakceptowania jako dokument wydany przez organ praworządnego państwa.
Skarżący stwierdził, że nie istnieje żaden dowód, iż decyzja Wiceprezydenta Miasta [...] nr 90/76 z dnia 18 listopada 1976 r. została doręczona komukolwiek. W żadnym wypadku nie jest dowodem tłumaczenie Ministra i Wojewody, że skoro inwestycja została wykonana to decyzja musiała być dostarczona Zakładowi Elektroenergetycznemu - w aktach są podane orzeczenia Sądu Rejonowego i Okręgowego w [...], w których Sąd wskazał, że Zakład Energetyczny wybudował urządzenie elektroenergetyczne na prywatnych gruntach bez jakichkolwiek decyzji administracyjnych.
Zdaniem skarżącego, postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 listopada 2013 r., którym sprostowano decyzję z dnia 18 listopada 1976 r. zostało oparte na dokumencie podrobionym/przerobionym, co ewidentnie widać przy prostym porównaniu decyzji nr 90/76 z kserokopią decyzji, na podstawie której dokonano sprostowania tej decyzji. Zrobiono to z premedytacją, gdyż obawiano się, że w przypadku skargi do Sądu, Sąd może unieważnić decyzję dlatego, że w górnym lewym rogu na decyzji w miejscu gdzie określa się organ wydający decyzję widnieje pieczątka Wiceprezydent Miasta [...].
Skarżący podał następnie, że w Urzędu Stanu Cywilnego w Urzędzie Miasta w [...] dowiedział się, iż wskazany w akcie zgonu: [...] nie był władającym działką nr [...], ani też działką nr [...], czy też działką nr [...]. Ponadto jednoznacznie wynika to też z prostego dowodu: zestawienia aktu zgonu [...] [...] z Aktem Notarialnym Repertorium Nr [...] z dnia 4 kwietnia 1936 r., gdyż w akcie notarialnym Repertorium Nr [...] z dnia 4 kwietnia 1936 r. ojcowie wymienionych osób o imieniu i nazwisku [...] mają inne imiona niż ojciec [...] wymieniony w akcie zgonu [...] [...].
Dodatkowo, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu nr 129/83 z dnia 20 grudnia 1983 r. do działki nr [...] (wymienionej w sprostowanej decyzji nr 90/76) na pierwszej stronie w pkt I jest napisane, "będącej w posiadaniu [...]", a na następnej stronie w pkt IV jest napisane, że uprawnionymi do otrzymania odszkodowania są, "posiadacze nieruchomości - S-cy [...]". W ocenie skarżącego, jest to niezbity dowód na to, że [...] nie żył w dniu wydania decyzji z dnia 18 listopada 1976 r.
Skarżący podniósł, że organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolujący te decyzje poprzestały wyłącznie na zbadaniu wniosku Zakładu Energetycznego [...] i na tej podstawie bezzasadnie przyjęły domniemanie, iż decyzja nr 90/76 zawiera oczywistą omyłkę pisarską i postępowanie prowadzono w sprawie działki nr [...], a nie [...].
W odpowiedziach na skargę organ oraz uczestnik postępowania Tauron Dystrybucja SA wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowana w sprawie decyzja nie narusza prawa.
Należy zauważyć, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Śląskiego, w której organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. nr 90/76. Skarga [...] nie dotyczy zatem decyzji wydawanej w trybie zwykłym, lecz w trybie nadzwyczajnym z wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postępowaniu nieważnościowym organ nie prowadzi postępowania administracyjnego co do meritum sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie to nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a jedynie zbadaniu pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest ograniczone do weryfikacji samej decyzji, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd w ramach postępowania nieważnościowego organ co do zasady nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2445/19, wszystkie przywoływane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Ponadto należy zwrócić uwagę, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie każde naruszenia prawa przy wydaniu decyzji stanowić będzie zatem podstawę do stwierdzenia jej nieważności, a jedynie takie naruszenie, które określić można jako rażące. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok NSA z dnia 22 września 2020 r., sygn. II OSK 2068/18).
Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest zatem ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącej w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Wada rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy właściwy organ wydaje orzeczenie z oczywistym naruszeniem przepisu, którego treść nie budzi zasadniczych wątpliwości interpretacyjnych i który ma istotne znaczenie w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II OSK 803/17).
W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organami obydwu instancji, że będąca przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 1976 r. nie narusza prawa w stopniu rażącym, a także nie jest obarczona innymi wadami skutkującymi jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.
Podstawą materialnoprawną decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. był art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zgodnie z którym organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem naczelnika gminy - a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skarżącego dotyczących braku zatwierdzenia, przed wydaniem spornej decyzji, lokalizacji szczegółowej, Sąd stwierdza, że powoływane przez skarżącego okoliczności nie znajdują potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. W dniu 19 lipca 1976 r., a więc przed wydaniem decyzji z dnia 18 listopada 1976 r., Prezydent Miasta [...] wydał na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane oraz art. 11, 12, 18 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny linii napowietrznej 110 kV do stacji energetycznej [...] w [...]. Decyzja ta znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Z kolei pismo Prezydenta [...] z dnia 29 lipca 1976 r., na które powołuje się skarżący, w którym organ stwierdza, że wydanie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego uzależnia od uzasadnienia przyjętego w projekcie sposobu prowadzenia linii, a do czasu jego przedstawienia pozostawia sprawę bez dalszego biegu, nie świadczy o tym (w świetle znajdującej się w aktach sprawy decyzji zatwierdzającej projekt), że do wydania decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. doszło z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza – jak już wspomniano – że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 713/18, LEX nr 2744296). Skoro w aktach sprawy znajduje się decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, to nie budzi wątpliwości Sądu, że wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości nie miało miejsca z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Jeśli chodzi o zarzut skarżącego dotyczący wydania decyzji przez nieuprawniony organ, tj. Wiceprezydenta Miasta [...], należy stwierdzić, że kwestia ta była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Otóż w wyroku z dnia 11 kwietnia
2018 r., sygn. akt I OSK 1341/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "w pełni akceptuje i uznaje za własne argumenty WSA wskazujące, że wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości zachodziłoby wtedy, gdyby ustalono, że stosowne upoważnienie w ogóle nie zostało udzielone pracownikowi organu, który podpisał decyzję. Zatem wydanie decyzji przez pracownika organu bez powołania udzielonego mu upoważnienia nie stanowi dostatecznej podstawy do przyjęcia, że decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. NSA - tak jak Sąd I instancji - uznaje, że materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja z 18 listopada 1976 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Co więcej także skarżący - zarzucając organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. - nie wykazał, że tę decyzję podpisał wiceprezydent miasta bez wymaganego upoważnienia prezydenta. Nie przedstawiono natomiast żadnych dowodów wskazujących, że wiceprezydent [...] nie miał umocowania do podpisania spornej decyzji z 18 listopada 1976 r."
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest zatem związany przedstawioną wyżej oceną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny i w całości zgadza się ze stanowiskiem, że decyzja z dnia 18 listopada 1976 r. została wydana przez organ właściwy, tj. Prezydenta Miasta [...], z upoważnienia którego działał wiceprezydent miasta, dysponujący stosownym upoważnieniem.
Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. którejkolwiek ze stron postępowania. Jedną ze stron postępowania był Zakład Energetyczny [...]. Okoliczność zaś, że sporna decyzja została doręczona temu podmiotowi wynika m.in. z faktu, że decyzją dysponuje jego następca prawny, tj. Tauron Dystrybucja SA. Oryginał tej decyzji został bowiem przesłany organowi przez spółkę przy piśmie z dnia 6 czerwca
2013 r. Doręczenie decyzji jednej ze stron oznacza, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego. Argumenty skarżącego dotyczące niedoręczenia decyzji pozostałym stronom postępowania nie mogły odnieść skutku w postępowaniu toczącym się w trybie nieważnościowym. Okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, stanowi bowiem podstawę wznowienia tego postępowania, nie jest zaś przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, prowadzenie postępowania bez udziału strony nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem nie stanowi wady samej decyzji. Jest to jedynie wada w prowadzeniu postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1597/18).
Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżącego dotyczących sprostowania decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. poprzez zmianę podanych w tej decyzji numerów działek, należy zauważyć, że postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 listopada 2013 r. prostujące oczywistą omyłkę pisarską jest prawomocne. Wprawdzie Prezydent Miasta [...] w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr WGN.II.6853.1.11.2013.SM orzekł, że postanowienie z dnia 8 listopada 2013 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, jednak w uzasadnieniu organ wskazał, że oczywiste jest, iż postępowanie w przedmiocie zezwolenia Zakładowi Energetycznemu [...] na czasowe zajęcie nieruchomości, prowadzone było w stosunku do nieruchomości będącej we władaniu [...], zapisanej w rejestrze nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, od czasu jej założenia, jako działka nr [...]. Organ stwierdził, że wydane przez niego postanowienie z dnia 8 listopada 2013 r. zostało wydane z naruszeniem prawa jedynie z uwagi na pominięcie w prowadzonym postępowaniu o sprostowanie decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. obecnych właścicieli działek powstałych w wyniku podziału działki nr [...]. Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 22 kwietnia 2016 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 1241/16 oddalił skargę na to postanowienie. Skarżący wnosił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem, podnosząc – podobnie jak w niniejszej sprawie – zarzut podrobienia dokumentu stanowiącego podstawę postanowienia o sprostowaniu, jednak skarga została oddalona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 10 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 353/18, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 226/19, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. W uzasadnieniu NSA, odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących wydania postanowienia o sprostowaniu w oparciu o dokument przerobiony, stwierdził, że skarżący nie przedstawił wymaganego prawomocnego stwierdzenia takiego przerobienia.
Biorąc powyższe po uwagę, Sąd stwierdza, że skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów na potwierdzenie okoliczności przerobienia dokumentów, którego konsekwencją było wydanie postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. Jak wynika z akt sprawy, w stosunku do działki nr [...] wydana została w dniu 18 listopada 1976 r. decyzja nr 89/76 o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości. Wpisanie w decyzji nr 90/76 numeru działki [...], której dotyczyła wydana w tym samym dniu decyzja nr 89/76, świadczy o tym, że w sprawie miała miejsce oczywista omyłka pisarska w zakresie numeru działki. Jak już wspomniano, sprawa sprostowania została zakończona prawomocnym postanowieniem, a skarżący nie podważył skutecznie tego postanowienia ani w postępowaniu administracyjnym ani przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie podziela również zarzutów skarżącego, że sporna decyzja została skierowana do osoby nieżyjącej. W toku postępowania Prezydent Miasta [...] ustalił, że właścicielem spornej nieruchomości był [...] i to jego uznał za stronę postępowania. W decyzji z dnia 18 listopada 1976 r. wskazano adres zamieszkania [...] jako ul. [...]. Jak natomiast wynika z kserokopii archiwalnej karty mieszkańców lokalu przy ul. [...] głównym lokatorem w tym mieszkaniu od 20 maja 1965 r. był [...] syn [...]. W aktach znajduje się odpis akt zgonu nr [...], z którego wynika, że [...] syn [...] zmarł w dniu 1 stycznia 1997 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w świetle tych dokumentów organ zasadnie przyjął, że ww. akt zgonu dotyczy tej samej osoby, do której skierowano decyzję z dnia 18 listopada 1976 r. Ponadto, w wykazie zmian gruntowych z 1979 r., jako władającego działką nr [...] podano [...]. Skoro zatem trzy lata po wydaniu spornej decyzji [...] był wskazywany jako władający nieruchomością, to trudno przyjąć, by decyzja została skierowana do osoby nieżyjącej. Powoływane przez skarżącego argumenty w istocie świadczą jedynie o tym, że w sąsiedztwie nieruchomości skarżącego właścicielami lub posiadaczami nieruchomości były co najmniej dwie osoby o imieniu i nazwisku: [...]. Wynika to m.in. z wskazania w tym samym dokumencie spadkobierców [...] jako właścicieli jednej z nieruchomości, zaś [...] jako właściciela innej nieruchomości. Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, nie można uznać, by skarżący skutecznie zakwestionował, wynikający ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, fakt, że [...], do którego skierowano decyzję z dnia 18 listopada 1976 r., żył w chwili wydawania tej decyzji.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).