I SA/WA 2860/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-04-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościplan miejscowyzagospodarowanie przestrzennedziałka budowlanapowierzchnia zabudowypowierzchnia biologicznie czynnaSKOWSAgospodarka nieruchomościami

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie SKO negatywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości, uznając go za niezgodny z planem miejscowym.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie SKO, które utrzymało w mocy negatywną opinię Prezydenta dotyczącą projektu podziału nieruchomości. Projekt zakładał utworzenie działki o powierzchni 1 m2, co było sprzeczne z planem miejscowym (minimalna powierzchnia działki budowlanej 600 m2, maksymalna zabudowa 35%, minimalna powierzchnia biologicznie czynna 50%). WSA oddalił skargę, uznając, że podział nieruchomości musi być zgodny z planem miejscowym, nawet jeśli ma na celu uregulowanie stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które negatywnie zaopiniowało projekt podziału nieruchomości. Projekt ten, przedstawiony przez A. K. i T. K., został negatywnie zaopiniowany przez Prezydenta, ponieważ naruszał ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Centrum [...]. Plan ten przewidywał m.in. maksymalną powierzchnię zabudowy 35% i minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej 50%. Projektowany podział zakładał utworzenie działki o powierzchni 1 m2, która byłaby zabudowana w 100%, a także działki o powierzchni 639 m2 z powierzchnią zabudowy ok. 43% i biologicznie czynną ok. 30%. SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta, podkreślając, że podział nieruchomości musi być zgodny z planem miejscowym, zarówno pod względem przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, argumentując, że plan miejscowy dotyczy przyszłych działań inwestycyjnych, a podział ma na celu uregulowanie istniejących nieprawidłowości (budynek posadowiony częściowo na gruncie sąsiednim). WSA oddalił skargę, stwierdzając, że podział nieruchomości musi być zgodny z planem miejscowym, a instytucja podziału służy wyodrębnieniu działek, które w przyszłości mogą stanowić odrębne nieruchomości i być zagospodarowane zgodnie z planem. Sąd uznał, że nawet w wyjątkowej sytuacji, zgodność z planem jest warunkiem dopuszczalności podziału, a organy działały zgodnie z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, projekt podziału nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami planu miejscowego, zarówno pod względem przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek, nawet jeśli podział ma na celu uregulowanie istniejących nieprawidłowości.

Uzasadnienie

Podział nieruchomości służy wyodrębnieniu działek, które w przyszłości mogą być zagospodarowane zgodnie z planem miejscowym. Zgodność z planem jest warunkiem dopuszczalności podziału, a naruszenie minimalnej powierzchni działki budowlanej lub wskaźników zabudowy/powierzchni biologicznie czynnej stanowi podstawę do negatywnego zaopiniowania projektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

u.g.n. art. 93 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

Pomocnicze

u.g.n. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.

u.p.z.p. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym z parametrami dotyczącymi minimalnej powierzchni działki budowlanej oraz wskaźników zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej.

Odrzucone argumenty

Podział nieruchomości ma na celu uregulowanie zaszłych nieprawidłowości i nie podlega rygorom planu miejscowego, który dotyczy wyłącznie przyszłych działań inwestycyjnych. Organ administracji powinien uwzględnić indywidualny charakter sprawy i cel podziału (uregulowanie stosunków własnościowych) oraz rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść strony. Organ nie uwzględnił opinii Wydziału Architektury i Urbanistyki, która stwierdzała zgodność podziału z planem. Organ naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie odnosząc się merytorycznie do zarzutów skarżącego. Organ nie przeprowadził dokładnego postępowania wyjaśniającego i błędnie ustalił stan faktyczny. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne i nie odpowiada wymogom K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Podział nieruchomości pełni rolę służebną wobec planu miejscowego. Każdą z wydzielonych działek gruntu właściciel będzie mógł zbyć innym podmiotom na odrębną własność. Podstawowym kryterium prawnym dopuszczalności dokonania podziału jest jego zgodność z ustaleniami planu, a dotyczy to zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Organ nie zaprezentował 'skrajnie formalistycznego podejścia', a kierował się obowiązującymi przepisami prawa.

Skład orzekający

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

przewodniczący

Anna Falkiewicz-Kluj

sędzia

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym jest obligatoryjna, nawet w sytuacjach mających na celu uregulowanie stanu faktycznego lub kolizji budynków."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych parametrów planu miejscowego i konkretnej sytuacji faktycznej (działka 1 m2).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do zgodności podziału nieruchomości z planem miejscowym, nawet w nietypowych sytuacjach. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Nawet 1m² działki musi być zgodny z planem miejscowym – sąd wyjaśnia zasady podziału nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2860/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 września 2022 r. nr KOC/3327/Pd/22 w przedmiocie negatywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
T. K. (dalej także, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 września 2022 r. w przedmiocie negatywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Postanowieniem nr [...] z dnia 29 kwietnia 2022 r. Prezydent [...] negatywnie zaopiniował projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...], położonej w [...], przy ul. [...], przedstawiony przez A. K. i T. K. , jako niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Centrum [...], zatwierdzonego uchwalą nr [...] Rady [...] z dnia 18 listopada 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 10498).
Prezydent podkreślił, że "w myśl § 66 pkt 2b i 2d planu, maksymalna powierzchnia zabudowy dla terenu oznaczonego symbolem [...] wynosi 35% powierzchni działki budowlanej, a minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej wynosi 50% powierzchni działki. W przypadku projektowanej działki nr [...] powierzchnia zabudowy wynosi około 43%. Również powierzchnia zabudowy projektowanej działki nr [...] po połączeniu z częścią działki nr [...] wynosi około 43%, nie spełnia zatem założeń planu. Ponadto (...) powierzchnia biologicznie czynna działki nr [...] z obrębu [...] wynosi 30,4%. Powierzchnia biologicznie czynna, zarówno projektowanej działki nr [...], jak i projektowanej działki nr [...] po połączeniu z częścią działki nr [...], wynosi około 30% (...), czyli nie spełnia (...) założeń planu o minimalnym udziale procentowym powierzchni biologicznie czynnej określonym na 50%".
T. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy postanowienie organu I Instancji.
W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej, jako: ugn) i podniosło, że ocenie organów opiniujących podlegają wyłącznie przedstawiony projekt podziału oraz tekst obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub wydanej dla terenu podlegającego podziałowi decyzji o warunkach zabudowy. Faktyczny sposób zagospodarowania nieruchomości mającej podlegać podziałowi pozostaje — co do zasady — obojętny dla wyniku takiej oceny. Ocenie takiej nic może również podlegać celowość czy zasadność ustaleń obowiązującego planu.
Oznacza to, że przy zatwierdzeniu i opiniowaniu projektu podziału nieruchomości organ zobowiązany jest przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji ustalającej warunki zabudowy i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału nieruchomości realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu. Ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału. Nadto nie można również zapominać o tym, że podział geodezyjny nieruchomości od razu stwarza możliwość jej podziału prawnego (przeniesienia prawa własności na inny podmiot), a zatem wydzielona działka już w chwili podziału geodezyjnego powinna stwarzać możliwość jej zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem.
Z tego względu Kolegium nie podzieliło poglądu organu I instancji, że jakoby przy ocenie zgodności projektu podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego — a tego właśnie dotyczy zaskarżone postanowienie - "nie znajdowały zastosowania ustalenia zawarte w Planie". Jest wręcz przeciwnie — ustalenia te mają kluczowe znaczenie dla dokonania takiej oceny.
Jak wynika z załączonego do akt wypisu z planu, nieruchomość objęta projektem podziału znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. § 66 pkt 2 lit. a planu ustala minimalną powierzchnię nowo wydzielanej działki budowlanej na 600 m2, § 66 pkt 2 lit. b planu — maksymalną powierzchnię zabudowy na 35% powierzchni działki budowlanej, § 66 pkt 2 lit. d planu zaś — minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej na 50%.
Tymczasem, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku planowanego podziału miałyby powstać działki o nr ew. [...] o powierzchni 639 m2 oraz o nr ew. [...] o powierzchni 1 m2. Druga z wymienionych działek byłaby zbyt mała - powstaniu działki budowlanej o powierzchni mniejszej niż 600 m2 sprzeciwia się § 66 pkt 2 lit. a planu. Działka ta zresztą byłaby zabudowana w 100%, jej powstaniu sprzeciwiają się zatem ustalenia § 66 pkt 2 lit. b i d planu. Z kolei powierzchnia zabudowy działki o nr ew. [...] wynosiłaby ok. 43%, wskaźnik powierzchni biologicznej zaś — ok. 30%, i w tym zatem przypadku zachodzi sprzeczność z ustaleniami zawartymi w § 66 pkt 2 lit. b i d planu.
Konstatacja ta wystarcza, zdaniem Kolegium do stwierdzenia, że przedstawiony projekt podziału przedmiotowej nieruchomości jest niezgodny z planem (tak w zakresie parametrów mających powstać działek, jak i możliwości ich zagospodarowania), a co za tym idzie — że nie jest możliwe zaopiniowanie tego projektu jako zgodnego z owym Planem.
Jedynie na marginesie organ wyjaśnił, iż opinia Wydziału Architektury i Urbanistyki dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] z dnia 4 stycznia 2022 r., na którą powołuje się skarżący, nie ma — jak każda inna opinia — charakteru wiążącego dla organu rozstrzygającego sprawę, w toku której opinia taka została wydana.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 93 ust. 4 ugn w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, dalej, jako: upzp) poprzez nieuprawnione przyjęcie przez organ II instancji, że proponowany podział nieruchomości jest niezgodny z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego obszaru Centrum [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z 18 listopada 2021 r. podczas gdy zarówno organ II jak i I instancji nie dostrzegły, że charakter prawny planu miejscowego powoduje, że akt ten dotyczy wyłącznie przyszłych działań inwestycyjnych - odnosi się on wyłącznie do nowej zabudowy. Proponowany podział ma z kolei na celu uregulowanie zaszłych nieprawidłowości związanych z realizacją budynku mieszkalnego na nieruchomości - budynek został posadowiony częściowo na gruncie sąsiednim, zaś sąsiedni budynek częściowo na nieruchomości. Potwierdza to zakres proponowanego podziału nieruchomości w wyniku którego dojdzie do powstania działki o pow. 1 m2. W konsekwencji, do takiego podziału nie znajdują zastosowania ustalenia zawarte w planie;
2. art. 7 oraz art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie przez Kolegium skrajnie formalistycznej wykładni przepisów prawa, co doprowadziło do pominięcia przez organ indywidualnych aspektów niniejszej sprawy i w konsekwencji brak dokonania oceny sprawy ad casum. Organ II instancji pominął cel dla realizacji którego jest dokonywany podział nieruchomości, tj. uregulowanie stosunków własnościowych, które wymagają wydzielania działki o pow. 1 m2. Cel ten oraz sam rozmiar nowej działki wpływa na wykładnię postanowień planu. Lokalny prawodawca tworząc plan i wprowadzając minimalną powierzchnię działki budowlanej wynoszącą 600 m2, nie mógł przewidzieć, że w niektórych przypadkach, z uwagi na indywidualny charakter sprawy, dojdzie do wydzielenia działki o dużo mniejszej powierzchni. Działka o powierzchni 1 m2 nie ma i nie może mieć charakteru działki budowlanej, na której skarżący zamierza przystąpić do realizacji inwestycji budowlanej. Byłoby to nie tylko sprzeczne z obowiązującymi regulacjami prawnymi, ale także nieracjonalnie ekonomicznie. Wydzielenie działki o tak małej powierzchni jest podyktowane wyłącznie chęcią uregulowania spraw własnościowych. Okoliczność ta powinna zostać wzięta pod uwagę przez organ. Co więcej, cel podziału prowadzi w istocie do wątpliwości w przedmiocie ustalenia treści normy prawnej wynikającej z planu. W świetle zaś obowiązku rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, Kolegium powinno owe wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść skarżącego. Tym bardziej, że okoliczności sprawy nie wskazują, aby wydzielenie jednej działki o powierzchni 1 m2 miało prowadzić do obejścia postanowień MPZP;
3. art. 76 § 1 K.p.a. w zw. art. 93 ust. 4 ugn poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Kolegium, że proponowany podział nieruchomości jest niezgodny z obowiązującym planem, podczas gdy organ II instancji nie uwzględnił dokumentu urzędowego - opinii z 4 stycznia 2022 r. wydanej przez Urząd [...] (Wydział Architektury i Urbanistyki dla dzielnicy [...]; "Opinia") - stwierdzającym jednoznacznie, że proponowany podział nie narusza ustaleń planu. Tym samym, nie sposób przyjąć, że proponowany podział jest sprzeczny z ustaleniami planu, w sytuacji gdy istnieje dokument urzędowy wydany w trybie art. 76 § 1 K.p.a., zawierający przeciwne stanowisko. Istotne jest także, że to organ I instancji samodzielnie wystąpił o uzyskanie Opinii, a następnie po jej otrzymaniu postanowił zignorować jej treść, przyjmując nieuprawnione stanowisko wyrażone w postanowieniu;
4. art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie przez Kolegium zasady dwuinstancyjności postępowania, z uwagi na rzeczywisty brak odniesienia się w postanowieniu do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w zażaleniu. Kolegium dokonało wyłącznie pozornego odniesienia się do zarzutów, ignorując całkowicie ich treść. Tym samym nie przeprowadziło ponownie postępowania merytorycznego, w którym to dochodzi do dwukrotnego przeanalizowania wszystkich argumentów podniesionych w sprawie, lecz ograniczyło się jedynie do automatycznego zestawienia wielkości działki po planowanym podziale z zapisami planu, bez uwzględnienia okoliczności niniejszej sprawy, które to przemawiają za koniecznością odejścia od skrajnie formalistycznego podejścia;
5. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na nieprzeprowadzeniu dokładnego postępowania wyjaśniającego, co skutkowało błędami w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Doprowadziło to w konsekwencji do błędnego przyjęcia przez organ II instancji, że proponowany podział jest sprzeczny z ustaleniami planu. Co więcej, Kolegium w sposób lakoniczny odniosło się do faktu wydania w sprawie Opinii, o którą to wystąpił organ I instancji. Skoro organy administracji publicznej występują w toku postępowania o uzyskanie dokumentów w zakresie wiedzy specjalistycznej, to nieuprawnione jest ich ignorowanie poprzez enigmatyczne przyjęcie, że dokument taki nie jest dla organu wiążący. Tym samym, nie można uznać, zdaniem skarżącego, że organ zrealizował nałożone na niego obowiązki z zakresie zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
6. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób nieodpowiadający wymogom stawianym w tym przepisie. Organ w sposób niezwykle lakoniczny wskazał, że proponowany podział nieruchomości jest niezgodny z planem;
7. Organ II instancji nie odniósł się w ogóle do zarzutów podniesionych w zażaleniu, w tym przede wszystkim faktu wydanej w sprawie Opinii i jej wpływu na wynik sprawy. Organ ponadto nie odniósł się do celu podziału nieruchomości i wydzielania działki o powierzchni 1 m², który to cel jest wyraźnie podkreślony przez skarżącego w toku postępowania. Cel podziału nieruchomości jest podstawą do dokonania rozpatrzenia sprawy administracyjnej z uwzględnieniem jej całokształtu oraz indywidualnych okoliczności, zaś sporządzone przez Kolegium uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozwala na przyjęcie, że taka ocena w niniejszym przypadku została przeprowadzona.
Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenia na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono stosowaną argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady podziału nieruchomości reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Postępowanie podziałowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap obejmuje opiniowanie wstępnego projektu podziału przez organ gminy. Następnie - w razie uzyskania pozytywnej opinii w przedmiocie wstępnego projektu podziału - następuje zatwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej przez wójta (burmistrza) prezydenta miasta projektu podziału sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego.
Stosownie do treści art. 97 ust. 1 ugn podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Zgodnie zaś z treścią art. 93 ust. 1 i ust. 2 ugn podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem dopuszczalności podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego, a zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Jak przyjmuje się w doktrynie, podział nieruchomości pełni rolę służebną wobec planu miejscowego (por. np. Ewa Bończak-Kucharczyk - Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX el. 2022).
Opiniując zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie, uprawniony organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym (zob. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 107/13).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw do pozytywnego zaopiniowania przedstawionego wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...], położonej w [...], przy ul. [...]. Ocenę tą Sąd rozpoznający sprawę niniejszą w pełni podziela.
Na terenie, na którym położona jest ww. nieruchomość obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru Centrum [...], zatwierdzony uchwalą nr [...] Rady [...] z dnia 18 listopada 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 10498). Zgodnie z jego ustaleniami nieruchomość objęta projektem podziału znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. § 66 pkt 2 lit. a planu ustala minimalną powierzchnię nowo wydzielanej działki budowlanej na 600 m2, § 66 pkt 2 lit. b planu — maksymalną powierzchnię zabudowy na 35% powierzchni działki budowlanej, § 66 pkt 2 lit. d planu zaś — minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej na 50%.
Tymczasem, jak właściwie w sprawie oceniono, w wyniku planowanego przez skarżącego podziału miałyby powstać dwie działki: o nr ew. [...] o powierzchni 639 m2 oraz o nr ew. [...] o powierzchni 1 m2. Już "gołym okiem" widać, że działka nr [...] nie spełnia wymogu planu w zakresie minimalnej powierzchni. Podział sprzeczny jest zatem z § 66 pkt 2 lit. a planu. Już z tego powodu nie można w tej sprawie mówić o zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym. Dodatkowo należy wskazać, że działka ta byłaby zabudowana w 100%, co z kolei sprzeczne jest z § 66 pkt 2 lit. b i d planu. Z kolei powierzchnia zabudowy działki o nr ew. [...] wynosiłaby ok. 43%, wskaźnik powierzchni biologicznej zaś — ok. 30%, i w tym zatem przypadku zachodzi sprzeczność z ustaleniami zawartymi w § 66 pkt 2 lit. b i d planu.
Powyższe musiało prowadzić do wydania przez organy postanowienia o negatywnym zaopiniowaniu projektu podziału przedmiotowej działki.
Prawidłowości powyższej oceny nie podważyły argumenty skarżącego podnoszone w skardze. Skarżący wskazywał, że proponowany podział ma na celu uregulowanie zaszłych nieprawidłowości związanych z realizacją budynku mieszkalnego na nieruchomości - budynek został posadowiony częściowo na gruncie sąsiednim, zaś sąsiedni budynek częściowo na przedmiotowej nieruchomości, a charakter prawny planu miejscowego powoduje, że akt ten dotyczy wyłącznie przyszłych działań inwestycyjnych - odnosi się on wyłącznie do nowej zabudowy.
W ocenie Sądu zarzut ten, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, jest chybiony. Instytucja podziału ewidencyjnego (geodezyjnego) nieruchomości przewidziana w ustawie o gospodarce nieruchomościami służy wyodrębnieniu w ramach jednej nieruchomości większej liczny działek gruntu mogących w przyszłości stanowić odrębne nieruchomości. Inaczej mówiąc – każdą z wydzielonych działek gruntu właściciel będzie mógł zbyć innym podmiotom na odrębną własność. Z kolei jedynym z podstawowych atrybutów wykonywania prawa własności nieruchomości jest możliwość jej zagospodarowania zgodnie z prawem lokalnym, w tym przypadku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (tak w M. W., Podziały, scalenia i rozgraniczenia nieruchomości oraz procedury ewidencyjne", [...], wydanie 4, str. 90 i nast.). Nie ma wątpliwości, że podstawowym kryterium prawnym dopuszczalności dokonania podziału jest jego zgodność z ustaleniami planu, a dotyczy to zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 1 i 2 ugn). Organ winien zatem dokonać oceny skutków podziału w świetle zachowania możliwości inwestycyjnych wyodrębnionych działek. W tej sprawie mam do czynienia z wyjątkową sytuacją, i w tym zakresie należy zgodzić się ze skarżącym. Jednakże ewidencyjny podział nieruchomości i charakter planu miejscowego powodują, że mamy do czynienia z przyszłymi działaniami inwestycyjnymi. Już to pozwala uznać, iż proponowany przez skarżącego podział działki nr [...] jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Z powyższych względów nie można zgodzić się ze skarżącym, że w tej konkretnej sprawie organ winien wziąć pod uwagę jej wyjątkowy charakter i uwzględnić cel, dla realizacji którego podział jest dokonywany. Organ nie zaprezentował "skrajnie formalistycznego podejścia", a kierował się obowiązującymi przepisami prawa.
Dalej wskazać trzeba, że zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 K.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Sąd w tej sprawie nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także w zgodzie z art. 7, art. 8, art. 12 K.p.a., art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Organ w sposób wystarczający wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Z kolei istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 K.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym.
W tej sprawie, czyniąc zadość normie art. 15 K.p.a. sprawa została dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta; po raz pierwszy w pierwszej instancji, a po raz kolejny w drugiej instancji. Każdy z organów przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a następnie wydał rozstrzygnięcie, przy czym z akt sprawy wynika, że obydwa organy oparły się na tym samym materiale dowodowym. Zatem Sąd nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie.
Zdaniem Sąd nie stanowi także naruszenia prawa negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie sprawy mimo, wydanej opinii Wydziału Architektury i Urbanistyki dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] z dnia 4 stycznia 2022 r. Organ słusznie zauważył, iż opinią tą nie był związany, a oceny sprawy dokonuje samodzielnie, zgodnie ze swoimi kompetencjami, na podstawie całokształtu akt sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI