I SA/WA 285/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnyplacówka całodobowaopieka nad dzieckiemprawo socjalnedecyzja administracyjnakontrola sądowaustawa o świadczeniach rodzinnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego, uznając, że dzieci umieszczone w placówce całodobowej nie kwalifikują się do świadczeń, nawet jeśli przebywają w domu w dni wolne od nauki.

Skarżąca A. O. domagała się przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków na dzieci, które przebywały w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Organy administracji odmówiły świadczeń, powołując się na przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek nie przysługuje, gdy dziecko jest umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Sąd administracyjny uznał, że nawet okresowe przebywanie dzieci w domu rodzinnym w dni wolne od nauki nie zmienia faktu umieszczenia ich w placówce całodobowej, a tym samym brak jest podstaw do przyznania zasiłku.

Sprawa dotyczyła skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i na pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem w innej miejscowości. Skarżąca argumentowała, że jej dzieci, mimo umieszczenia w placówce opiekuńczo-wychowawczej, przebywają w domu w weekendy, święta i wakacje, a jej trudna sytuacja materialna uzasadnia przyznanie świadczeń. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Sąd podkreślił, że samo zapewnienie całodobowego utrzymania przez placówkę jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania zasiłku, niezależnie od tego, czy dziecko faktycznie w pełni z tej możliwości korzysta. Okoliczność, że dzieci przebywały w domu rodzinnym w dni wolne od nauki, nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ obowiązki opieki nadal spoczywały na placówce. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy dotyczące świadczeń rodzinnych nie dopuszczają uznaniowego podejścia, a brak prawa do zasiłku podstawowego skutkuje brakiem prawa do dodatków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, nawet jeśli okresowo przebywa w domu rodzinnym.

Uzasadnienie

Przepis art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że zasiłek rodzinny nie przysługuje, gdy dziecko jest umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Samo zapewnienie takiej opieki przez placówkę jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania świadczenia, a okresowe przebywanie dziecka w domu rodzinnym nie zmienia tej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.ś.r. art. 7 § pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 4 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.

u.ś.r. art. 3 § pkt 7

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Definicja instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, itp.).

u.p.s. art. 80 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Obowiązki w zakresie zapewnienia dzieciom opieki i wychowania oraz zaspokajania potrzeb bytowych i rozwojowych spoczywają na placówce opiekuńczo-wychowawczej, w której dzieci zostały umieszczone.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dzieci skarżącej zostały umieszczone w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie na mocy postanowienia sądu, co zgodnie z ustawą wyklucza przyznanie zasiłku rodzinnego. Okresowe przebywanie dzieci w domu rodzinnym w dni wolne od nauki nie zmienia faktu umieszczenia ich w instytucji całodobowej. Prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego jest akcesoryjne wobec prawa do zasiłku podstawowego.

Odrzucone argumenty

Dzieci skarżącej przebywają w domu rodzinnym w weekendy, święta i wakacje. Trudna sytuacja materialna rodziny uzasadnia przyznanie zasiłku.

Godne uwagi sformułowania

przepisy regulujące przyznanie świadczeń rodzinnych nie dają organowi, orzekającemu w tych sprawach, możliwości uznaniowego podejścia do sprawy. dla zaistnienia zawartych w nim przesłanek ważne jest samo zapewnienie przez konkretną placówkę całodobowego utrzymania a nie jest istotne, czy dana osoba w rzeczywistości w pełni tę możliwość wykorzystuje.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lenart

sędzia

Maria Tarnowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku rodzinnego dla dzieci umieszczonych w placówkach całodobowych, nawet jeśli okresowo przebywają w domu rodzinnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej na mocy postanowienia sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa socjalnego i opieki nad dzieckiem, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, bez elementów zaskoczenia czy szerszego znaczenia społecznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 285/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Maria Tarnowska
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie : WSA Elżbieta Lenart WSA Maria Tarnowska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 285/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. - działającego w imieniu Wójta Gminy M. - z dnia [...] października 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczeń w formie zasiłków rodzinnych oraz dodatków do tych zasiłków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i na pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem w innej miejscowości, w której znajduje się szkoła.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne:
Wspomnianą decyzją z dnia [...] października 2006 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił A. O. przyznania zasiłku rodzinnego wraz z w/w dodatkami na dzieci A. i A. O. podnosząc, że ponieważ dzieci wnioskodawczyni przebywają w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, w obecnym okresie zasiłkowym (od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r.) zasiłek ten nie może być przyznany.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. O. podnosiła, że dzieci jej przebywają w domu trzy dni w tygodniu (piątek, sobota, niedziela) a także przez wszystkie święta, ferie i wakacje. Twierdziła też, że rodzina jej składa się z 4 osób a utrzymują się jedynie z renty chorobowej w wysokości 520,00 zł miesięcznie, co wystarcza jedynie na bieżące wydatki i skromne wyżywienie. Zaznaczyła ponadto, że jej syn A. O. przyjeżdża w każdy piątek wieczorem, a odjeżdża w poniedziałek wieczorem i w tym okresie jest na jej wyżywieniu. Do odwołania załączyła: skierowanie Oświaty Powiatowej w O. z dnia [...] listopada 2006 r. określające warunki pobytu dziecka w Ośrodku oraz kopię opinii R. w S. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie dotyczącej małoletnich A. i A. O.
W uzupełnieniu odwołania A. O. wskazała, że jej renta nie wystarcza na ubrania i buty oraz na przejazdy autobusowe. Twierdziła również, że daje dzieciom pieniądze na słodycze i napoje; jej mąż nigdzie nie pracuje, nadużywa alkoholu skutkiem czego dzieci znajdują się Ośrodku Szkolno - Wychowawczym.
Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że - zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139,
poz. 992 ze zm.) - zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. W myśl zaś art. 7 pkt 2 cytowanej ustawy jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie zasiłek ten nie przysługuje. Instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie jest natomiast w świetle art. 3 pkt 7 ustawy: "dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkoła wojskowa lub inna szkoła zapewniająca nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.
Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ podniósł, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2001 r., dzieci A. O. tj. A. O. i A. O. zostały umieszczone na koszt Skarbu Państwa w placówce opiekuńczo-wychowawczej w D. nr [...] w O..
Odnosząc się natomiast do treści odwołania i dołączonych doń dokumentów Kolegium zauważyło, iż choć A. O. istotnie nominalnie jedynie była nadal wychowanką grupy internatowej D. nr [...] w O. a faktycznie przebywała od poniedziałku do piątku w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii "[...]" w J. (co potwierdzało zaświadczenie tego Ośrodka z dnia [...] września 2006 r.), a A. O. - choć również nadal tylko nominalnie był wychowankiem D. nr [...] w O., w tygodniu natomiast przebywał faktycznie w internacie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O., gdzie uczęszczał do I klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej w tym Ośrodku, to jednak okoliczność ta pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Fakt, że dzieci, które uczęszczały do szkół z internatem, w dni wolne od nauki, korzystając z przepustki przebywały w domu rodzinnym, nie miało znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż obowiązki w zakresie zapewnienia dzieciom całodobowej ciągłej lub okresowej opieki i wychowania oraz zaspokajania ich niezbędnych potrzeb bytowych i rozwojowych - zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) - nadal spoczywały na placówce opiekuńczo-wychowawczej, w której dzieci zostały umieszczone w/w postanowieniem Sądu.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wniosła A. O. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtórzyła w zasadzie argumentację podniesioną w odwołaniu i domagała się przyznania jej zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, ponieważ dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, prowadziło to do oddalenia skargi.
Niekwestionując istotnie trudnej sytuacji materialnej rodziny A. O. należy podnieść, że przepisy regulujące przyznanie świadczeń rodzinnych nie dają organowi, orzekającemu w tych sprawach, możliwości uznaniowego podejścia do sprawy.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustawa ta określa warunki nabywania prawa do tego rodzaju świadczeń oraz zasady ich przyznawania i wypłacania.
Ponieważ w myśl art. 7 pkt 2 w/w ustawy, na który to przepis powołały się organy, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja naruszała prawo.
Podkreślenia wymaga, że istotny w tej sprawie była okoliczność, iż dzieci skarżącej - na podstawie postanowienia Sądu rodzinnego - zostały umieszczone na koszt Skarbu Państwa w tego rodzaju placówce. Okoliczność, że korzystając z przepustek, przez: wakacje, ferie, soboty i niedziele a nawet i w niektóre, inne dni tygodnia dzieci przebywają w domu, nie zmienia faktu, iż nadal są one osobami umieszczonymi w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, w rozumieniu
art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Interpretując powyższy przepis trzeba bowiem mieć na uwadze, że dla zaistnienia zawartych w nim przesłanek ważne jest samo zapewnienie przez konkretną placówkę całodobowego utrzymania a nie jest istotne, czy dana osoba w rzeczywistości w pełni tę możliwość wykorzystuje.
Ponieważ prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od posiadania prawa do samego zasiłku, w sytuacji gdy skarżąca nie posiadała prawa do samego świadczenia podstawowego, nie mogła także uzyskać prawa do jego dodatku.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI