I SA/Wa 2817/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, uznając, że skierowanie wcześniejszej decyzji do osoby zmarłej nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza że spadkobierca był świadomy postępowania i nie kwestionował decyzji.
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rozwoju i Technologii, argumentując, że kluczowa decyzja z 2017 roku została skierowana do osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że spadkobierca zmarłej osoby był świadomy decyzji i nie kwestionował jej, a wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych utrzymujące te decyzje w mocy pozostały prawomocne. WSA przychylił się do stanowiska Ministra, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi E. R. i P. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 października 2022 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 2017 r. Skarżący podnosili, że decyzja z 2017 r. została skierowana do osoby zmarłej (R. S.), co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Minister Rozwoju i Technologii, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznał, że choć skierowanie decyzji do osoby zmarłej jest wadą, to w tym konkretnym przypadku nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. Wskazał, że decyzja z 2017 r. została odebrana przez męża zmarłej, R. S., który nabył prawa do nieruchomości i był faktyczną stroną postępowania. R. S. nie kwestionował tej decyzji ani w kolejnych postępowaniach, ani w skardze do WSA. Ponadto, organ podkreślił, że kwestionowane decyzje były już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych obu instancji, a wydane wyroki oddalające skargi pozostają w mocy, co oznacza, że decyzje te są zgodne z prawem, dopóki wyroki te nie zostaną wzruszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko Ministra. Sąd wyjaśnił, że postępowanie nadzorcze ma charakter kontrolny i ocenia legalność decyzji pod kątem wadliwości z art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślono, że 'rażące naruszenie prawa' wymaga oczywistości, charakteru naruszonego przepisu oraz skutków, które są nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy, gdzie spadkobierca był świadomy decyzji i nie kwestionował jej, a wcześniejsze wyroki sądowe potwierdziły legalność decyzji, skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli spadkobierca był świadomy decyzji, miał możliwość jej kwestionowania i nie kwestionował jej w kolejnych postępowaniach, a wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych utrzymujące decyzję w mocy pozostały prawomocne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena rażącego naruszenia prawa wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego. W tej sprawie, mimo skierowania decyzji do zmarłej, decyzję odebrał jej spadkobierca, który był świadomy jej treści i nie kwestionował jej przez lata. Ponadto, wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych potwierdziły legalność decyzji, a te wyroki pozostają w mocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady równości wobec prawa i prowadzenia postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady praworządności.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § par. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.
k.c. art. 8 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia zdolności prawnej przez osobę fizyczną.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy zasady równości wobec prawa.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli spadkobierca był świadomy decyzji i nie kwestionował jej. Prawomocne wyroki sądów administracyjnych oddalające skargę na decyzję wykluczają możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji w postępowaniu nadzorczym bez wzruszenia wyroków.
Odrzucone argumenty
Decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 2017 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż skierowano ją do osoby zmarłej. Naruszenie zasady równości wobec prawa i odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w identycznym stanie faktycznym i prawnym. Brak wyjaśnienia przez organ, czy sądy administracyjne miały wiedzę o śmierci uczestnika postępowania oraz pominięcie okoliczności odbioru przesyłki przez osobę niebędącą adresatem.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy ewentualne naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia, wymaga odniesienia się do konkretnego stanu faktycznego. Nie można, bez wzruszenia oddalającego skargę wyroku, dowodzić, że objęte nim decyzje są obciążone wadą nieważności, gdyż oddalenie skargi jest wyrazem dokonanej przez sąd oceny stanowiącej o zgodności tych decyzji z prawem.
Skład orzekający
Gabriela Nowak
przewodniczący
Monika Sawa
sprawozdawca
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście skierowania decyzji do osoby zmarłej oraz znaczenie prawomocnych wyroków sądowych dla postępowania nadzorczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie spadkobierca był świadomy decyzji i nie kwestionował jej przez długi czas.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej historii administracyjnej nieruchomości i interpretacji przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Decyzja administracyjna dla zmarłego? Sąd wyjaśnia, kiedy to nie jest rażące naruszenie prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2817/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-09-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Gabriela Nowak /przewodniczący/ Mateusz Rogala Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant referent stażysta Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi E. R., P. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 października 2022 r. nr DO3.7611.78.2021.RR w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z 14 października 2022 nr DO3.7611.78.2021.RR Minister Rozwoju i Technologii (Minister, organ) po rozpatrzeniu wniosku W. F. o ponowne rozstrzygnięcie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 maja 2022 r., nr DO3.7611.78.2021.OC, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r,. nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS, stwierdzającej nieważność decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 15 grudnia 1997 r., nr 05.GG.III.053K-R-1638/92, dotyczącej nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] oraz skargi E. R. i P. G. na ww. decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 maja 2022 r. nr DO3.7611.78.2021.OC, która zgodnie z art. 54a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) podlegała rozpoznaniu jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w ustawowym terminie. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr 05.GG.III.053K-R-1638/92 z dnia 15 grudnia 1997 r., po rozpatrzeniu wniosku A. R., A. W. i H. G., w pkt 1) odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie nr GT-15T/12/53 z dnia 27 kwietnia 1953 r. odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...] w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej według obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Naczelną Radę Odbudowy m.st. Warszawy w dniu 31 lipca 1948 r. tereny działek budowlanych przeznaczonych na urządzenie wspólnego ogrodu do użytku mieszkańców bloku budowlanego oraz w pkt 2) stwierdził, że ww. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie nr GT-15T/12/53 z dnia 27 kwietnia 1953 r. w określonej w aktach notarialnych części dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych nr , 5, 7, 8, 10, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20 w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających tym lokalom w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jego nieważność. Po rozpatrzeniu wniosku W. F., który na mocy umowy sprzedaży nabył część praw i roszczeń do dawnej nieruchomości ozn. nr hip. [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS stwierdził nieważność decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 15 grudnia 1997 r. nr O5.GG.III.053K-R-1638/92. Po rozpatrzeniu wniosków W. F. i P. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS, Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r. nr DO3.6611.13.2018.AB utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1494/18 oddalił skargi P. G., W. F. i E. R. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29.06.2018 r. nr DO3.6611.13.2018.AB. Skargi kasacyjne E. R., P. G. i W. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1494/18 zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 października 2021 r. sygn. akt I OSK 1525/20. W dniu 27 października 2021 r. do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpłynął wniosek E. R., a następnie w dniu 26 listopada 2021 r. także wniosek P. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r. nr DO3.6611.13.2018.AB i utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS, stwierdzającej nieważność ww. decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 15 grudnia 1997 r. nr O5.GG.III.053K-R-1638/92. W złożonych wnioskach podniesiono, że decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS została skierowana do zmarłej R. S., zaś decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29.06.2018 r. nr DO3.6611.13.2018.AB utrzymała w mocy decyzję skierowaną do osoby zmarłej. Decyzją z dnia 17 maja 2022 r., nr DO3.7611.78.2021.OC, Minister Rozwoju i Technologii odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS stwierdzającej nieważność decyzji Prezesa. Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 15 grudnia 1997 r. nr O5.GG.III.053K-R1638/92 dotyczącej nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr V hip. [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r. nr DO3.6611.13.2018.AB. W dniu 1 czerwca 2022 r., w terminie przewidzianym w k.p.a., do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpłynął wniosek W. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z dnia 17 maja 2022 r., nr DO3.7611.78.2021 .OC. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi zwykły środek odwoławczy od decyzji organów naczelnych, w tym od decyzji ministra. Złożenie ww. wniosku obliguje organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego i prawnego. W rozważanym przypadku przedmiotem ponownego rozpoznania jest wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanej na wstępie decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 maja 2022 r.. nr DO3.7611.78.2021.OC. Rozpatrując sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a. należy zbadać, czy Minister Rozwoju i Technologii, orzekając jako organ nadzoru, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, a także czy dokonał W dniu 22 czerwca 2022 r. do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wpłynęła skarga E. R. i P. G. reprezentowanych przez adw. A. H. na ww. decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 maja 2022 r. nr DO3.7611.78.2021 .OC, jednak w związku z faktem, że wcześniej inna strona postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ww. skarga podlega rozpoznaniu jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w ustawowym terminie zgodnie z art. 54a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329). Po rozpatrzeniu wniosku oraz zbadaniu całości akt sprawy, Minister wyjaśnił na wstępie cel wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odwołując się do treści art. 127 § 3 kpa wskazując, że należy zbadać, czy Minister Rozwoju i Technologii, orzekając jako organ nadzoru, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, a także czy dokonał prawidłowej oceny tego materiału, co jednak nie zwalnia organu ponownie rozpatrującego sprawę od dokonania własnych ustaleń w tej samej sprawie. Minister wskazał, że analizując w niniejszej sprawie wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. wydania decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r,. nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS z rażącym naruszeniem prawa, należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne toczy się w stosunku do strony, o której prawach organ może w tym postępowaniu orzekać. Jeżeli stroną postępowania jest osoba fizyczna, o jej prawach i obowiązkach można orzec tylko wówczas, gdy ma ona zdolność prawną. Osoba fizyczna nabywa zdolność prawną wraz z urodzeniem (art. 8 § 1 k.c.). Natomiast z chwilą śmierci zdolność prawna osoby fizycznej wygasa. Oznacza to, że nie można orzec wobec osoby zmarłej o jej prawach i obowiązkach w postępowaniu administracyjnym. Tym samym charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa wraz z jej śmiercią, a więc nie tylko nie można wszcząć ani wydać w stosunku do niej decyzji, ale także nie może ona - z powodu braku możliwości fizycznego doręczenia takiej decyzji - wywołać odpowiednich skutków prawnych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1959/06; z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1429/08; z dnia 29.06.2010 r., sygn. akt II OSK 1071/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie jednak z przywołanym w uzasadnieniu skarżonej decyzji z dnia 17 maja 2022 r. stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2180/16, "w orzecznictwie sądów administracyjnych zasadniczo przyjmuje się, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie oznacza to jednak, że można a priori przyjąć, iż okoliczność ta w każdym przypadku determinowała będzie stwierdzenie kwalifikowanej wady decyzji. Ocena, czy ewentualne naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia, wymaga odniesienia się do konkretnego stanu faktycznego. Należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności związane ze skierowaniem decyzji do osoby zmarłej, a nie ograniczyć się jedynie do prostego stwierdzenia, że taki fakt miał miejsce.". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że pomimo skierowania decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS m.in. do zmarłej w dniu [...] lipca 2017 r. R. S., decyzja ta została odebrana przez męża zmarłej, R. S., na co zwrócono również uwagę w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Mając na uwadze, że R. S. nabył, na podstawie umowy o dział spadku po R. S. sporządzonej w formie aktu notarialnego przez notariusz J. K. notariusza w Warszawie, w dniu 20 września 2017 r., rep. A nr [...], cały przysługujący zmarłej udział w wysokości 1/6 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr 17 przy ul. [...] w Warszawie wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej i wszelkimi prawami z nim związanymi, był on w dniu 28 grudnia 2017 r., tj. w dniu wydania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji, faktyczną stroną prowadzonego przed tym organem postępowania nadzorczego. Organ uznał, że R. S. wiedział o decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. i miał możliwość zapoznania się z jej treścią. Nie kwestionował jej jednak ani w toku postępowania z wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonego decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r., nr DO3.6611.13.2018.AB, ani w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 grudnia 2017 r. oraz z dnia 29 czerwca 2018 r, zakończonego decyzją z dnia 17 maja 2022 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ stwierdził, że Minister Rozwoju i Technologii zasadnie uznał, że skierowanie decyzji z dnia 28 grudnia 2017 r. do zmarłej R. S. nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, w konsekwencji czego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r,. nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS. Jednocześnie odnosząc się do twierdzeń skarżących E. R. i P. G., jakoby to skierowanie decyzji z dnia 28 grudnia 2017 r. do zmarłej R. S. powinno, analogicznie jak w przypadku skierowania decyzji z dnia 15 grudnia 1997 r. skierowanej do zmarłego A. W., skutkować stwierdzeniem nieważności ww. decyzji wskazał, że okoliczności skierowania decyzji do osoby zmarłej w powyższych przypadkach były różne. Decyzja z dnia 15 grudnia 1997 r. nie została doręczona żadnemu ze spadkobierców zmarłego, a decyzja z dnia 29 czerwca 2018 r. tego uchybienia nie zawiera. Ponadto trafnie wskazano, że kwestionowane decyzje z dnia 28 grudnia 2017 r. oraz z dnia 29 czerwca 2018 r. były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wydane przez te sądy wyroki z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1494/18, oraz z dnia 15 października 2021 r. sygn. akt I OSK 1525/20 pozostają w mocy. Organ podniósł, że zgodnie z przywołanym w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt OSK 739/04, "nie można, bez wzruszenia oddalającego skargę wyroku, dowodzić, że objęte nim decyzje są obciążone wadą nieważności, gdyż oddalenie skargi jest wyrazem dokonanej przez sąd oceny stanowiącej o zgodności tych decyzji z prawem.". Minister uznał, że słusznie stwierdzono, że nawet gdyby istniały podstawy do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r. nr DO3.6611.13.2018.AB oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. nr DO3.6611.464.2016.JS, to powyższe decyzje, nie mogłyby zostać uchylone bez wcześniejszego uchylenia ww. wyroków. Tymczasem, jak wskazano, wyroki te pozostają w mocy. Organ podniósł, że w toku prowadzonego postępowania w trybie nadzoru nie stwierdzono również, aby kwestionowana decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r., nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymana nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS, obarczone były innymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności. Odnosząc się z kolei do twierdzeń skarżących E. R. i P. G. jakoby to skutki gospodarcze i społeczne skarżonej decyzji były nie do zaakceptowania z uwagi na brak możliwości do uzyskania decyzji analogicznej do decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 15 grudnia 1997 r., a w konsekwencji zamknięcie możliwości realizacji słusznych roszczeń dekretowych z uwagi na wejście w życie nowelizacji k.p.a. z dnia 11 sierpnia 2021 r. Minister wskazał, że zarzut ten odnosi się w istocie nie do skutków skarżonej decyzji, ale do skutków ww. nowelizacji k.p.a. i stanowi z nią polemikę. Mając na względzie poczynione dotychczas ustalenia, Minister stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 maja 2022 r., nr DO3.7611.78.2021.OC, jest prawidłowa - organ nadzoru w sposób właściwy dokonał oceny decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r,. nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS. W następstwie powtórnej analizy sprawy nie stwierdzono, aby istniały nowe okoliczności stanowiące przesłankę do zmiany rozstrzygnięcia wydanego przez Ministra Rozwoju i Technologii. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z nią przypadki zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych muszą wynikać wprost z k.p.a. lub z przepisów szczególnych, do których k.p.a. odsyła. Poczynione w toku przedmiotowego postępowania ustalenia, wzmocnione ww. zasadą trwałości decyzji administracyjnych, nie pozwalają , zdaniem Ministra, stwierdzić, aby decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r,. nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymana nią w mocy decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS obarczone były jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji nadzorczej i stwierdzenia nieważności ww. decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r,. nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. R. i P. G. (skarżący) zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. wobec odmowy stwierdzenia nieważności w sytuacji, gdy decyzja Ministra Infrastruktury Budownictwa z 28 grudnia 2017 r. (DO3.6611.464.2016.JS) została bezspornie wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż została ona skierowana do osoby zmarłej – R. S. (poz. 20 rozdzielnika decyzji) i pominął skutki, jakie wywołała ww. decyzja w postaci zakwestionowania obowiązującego przez ponad 20 lat orzeczenia Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast; 2. art. 8 par. 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wobec naruszenia zasady równości wobec prawa oraz odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym w sytuacji, gdy w tej sprawie sądy administracyjne obu instancji jednoznacznie odniosły się do identycznej kwestii stwierdzając nieważność decyzji (I SA/Wa 1494/18 i I OSK 1525/20); 3. art. 7 w zw. z 77 par. 1 kpa, art. 6, art. 8 kpa, art.80 kpa i art. 107 par. 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia czy sądy administracyjne rozpoznające skargi na nieważność decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z 29 czerwca 2018 r. (DO3.6611.113.2018.AB) oraz decyzji Ministra Infrastruktury Budownictwa z 28 grudnia 2017 r. (DO3.6611.464.201Ó.JS) miały wiedzę o śmierci jednego z licznych uczestników (wskazanie konkretnych dowodów), a także pominął okoliczność, że R. S. odebrał przesyłkę nie adresowaną do niego, które to naruszenia procedury miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją z 17 maja 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego, rzetelnego rozpoznania przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 156 – 158 k.p.a. choć podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, to różni się przedmiotem. Prowadząc postępowanie zwykłe organ zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy jest ona obarczona materialnoprawnymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Ma więc ono charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym, w aspekcie jej zgodności z obowiązującymi w dacie jej podejmowania przepisami prawa. Istotą zatem tego postępowania jest ocena, czy w świetle stanu faktycznego ustalonego przez organ w postępowaniu zwykłym, mógł on na gruncie obowiązujących wówczas przepisów prawa podjąć rozstrzygnięcie o treści określonej decyzji. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zachodzi jedynie wówczas, gdy naruszenie prawa ma charakter oczywistego naruszenia bezpośrednio godzącego w rozstrzygnięcie decyzji, co wyraża się w oczywistej sprzeczności treści tej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). Podkreślić przy tym należy że decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Sąd podziela także przywołane przez organy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2180/16, w którym Sad ten wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zasadniczo przyjmuje się, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie oznacza to jednak, że można a priori przyjąć, iż okoliczność ta w każdym przypadku determinowała będzie stwierdzenie kwalifikowanej wady decyzji. Ocena, czy ewentualne naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia, wymaga odniesienia się do konkretnego stanu faktycznego. Należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności związane ze skierowaniem decyzji do osoby zmarłej, a nie ograniczyć się jedynie do prostego stwierdzenia, że taki fakt miał miejsce. W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, że decyzja będąca przedmiotem oceny w trybie nadzwyczajnym – z 29 czerwca 2018 r., nr DO3.6611.13.2018.AB, została wysłana do zmarłej w dniu [...] lipca 2017 r. R. S. Decyzja ta jednak nie została zwrócona do organu lecz została odebrana przez męża zmarłej, R. S. Z akt sprawy wynika także, że R. S. nabył, na podstawie umowy o dział spadku po R. S. sporządzonej w formie aktu notarialnego przez notariusz J. K. notariusza w Warszawie, w dniu 20 września 2017 r., rep. A nr [...], cały przysługujący zmarłej udział w wysokości 1/6 części we współwłasności nieruchomości .stanowiącej lokal mieszkalny nr 17 przy ul. [...] w Warszawie wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej i wszelkimi prawami z nim związanymi. Jego prawo zostało ujawnione także w treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. W dniu 28 grudnia 2017 r., tj. w dniu wydania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji, faktyczną stroną prowadzonego przed tym organem postępowania nadzorczego był R. S. i do niego została skierowana ta decyzja. Wiedział zatem o jej treści, miał możliwość zapoznania się z jej treścią i był stroną postępowania gdyż wstąpił w prawa i obowiązki R. S. R. S. nie kwestionował jej jednak ani w toku postępowania z wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonego decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r., nr DO3.6611.13.2018.AB, ani w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 grudnia 2017 r. oraz z dnia 29 czerwca 2018 r, zakończonego decyzją z dnia 17 maja 2022 r. Organ zasadnie zatem uznał, że skierowanie decyzji z dnia 28 grudnia 2017 r. do zmarłej R. S. nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa i prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 czerwca 2018 r,. nr DO3.6611.13.2018.AB, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 grudnia 2017 r., nr DO3.6611.464.2016.JS. J. Sąd zwraca także uwagę, podzielając stanowisko organów, że kwestionowane decyzje z dnia 28 grudnia 2017 r. oraz z dnia 29 czerwca 2018 r. były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wydane przez te sądy wyroki z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1494/18, oraz z dnia 15 października 2021 r. sygn. akt I OSK 1525/20 pozostają w mocy. Uczestnikiem postępowania sądowego był R. S. Sąd podziela wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt OSK 739/04, stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, że nie można, bez wzruszenia oddalającego skargę wyroku, dowodzić, że objęte nim decyzje są obciążone wadą nieważności, gdyż oddalenie skargi jest wyrazem dokonanej przez sąd oceny stanowiącej o zgodności tych decyzji z prawem. Prawidłowa jest konstatacja organu, że decyzje te, nie mogłyby zostać uchylone bez wcześniejszego uchylenia ww. wyroków np. na skutek wniosku o wznowienie postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI