I SA/Wa 278/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa WAM uchylającą decyzję ostateczną w przedmiocie zwolnienia kwatery wojskowej, uznając, że późniejsze zmiany przepisów i okoliczności faktyczne nie pozwalają na wzruszenie prawomocnej decyzji.
Skarżący E.L. domagał się uchylenia decyzji nakazującej zwolnienie kwatery wojskowej, powołując się na zmiany przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz fakt posiadania tylko jednego mieszkania. Organy WAM i WSA uznały, że decyzja ostateczna z 1999 r. musiała być oceniana według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania. WSA podkreślił, że późniejsze zmiany przepisów nie są podstawą do uchylenia prawomocnej decyzji, a także że skarżący nabył prawa związane z decyzją, co wyklucza zastosowanie art. 154 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 1999 r. nakazującej zwolnienie kwatery stałej. Skarżący argumentował, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zostały zmienione (uchylono ust. 4 i 5 art. 41), a także że jego żona podarowała córce mieszkanie w P., przez co małżonkowie posiadali tylko jedną kwaterę stałą w S. Sąd administracyjny uznał, że legalność decyzji administracyjnej musi być badana przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Późniejsza zmiana przepisów nie jest podstawą do odmiennej oceny prawnej tej decyzji ani do uznania, że interes społeczny przemawia za jej uchyleniem. Sąd podkreślił zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). Ponadto, WSA podzielił stanowisko organów, że nie można zastosować art. 154 k.p.a. do uchylenia decyzji ostatecznej, ponieważ skarżący nabył prawa związane z tą decyzją, a pojęcie 'nabycia praw' należy rozumieć szeroko. Sąd stwierdził, że sytuacja życiowa skarżącego, choć ciężka, nie została wywołana kwestionowaną decyzją, a świadome działanie osób najbliższych doprowadziło do utraty lokalu mieszkalnego w P. po wydaniu decyzji z 1999 r. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsza zmiana przepisów nie jest podstawą do odmiennej oceny prawnej decyzji wydanej według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Uzasadnienie
Legalność decyzji administracyjnej musi być badana przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.) przemawia za niewzruszalnością orzeczeń ostatecznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa.
Pomocnicze
u.z.S.Z. art. 41 § ust. 4 i 5
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych
Przepisy te, obowiązujące w dacie wydania decyzji, zobowiązywały do zwolnienia lokalu, jeśli żołnierz i jego małżonek posiadali odrębne lokale w garnizonie.
u.z.S.Z. art. 42 § ust. 1
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych
Stanowił podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu zajmowanej przez żołnierza kwatery w sytuacji posiadania przez małżonka odrębnego lokalu.
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala na uchylenie decyzji ostatecznej, ale tylko w sytuacji, gdy żadna ze stron nie nabyła z niej prawa, a za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd uznał, że skarżący nabył prawa z decyzji.
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
PPSA art. 3 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych, które badają legalność decyzji administracyjnych.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Sąd interpretuje to prawo szeroko, jako obowiązujący system prawny obejmujący uprawnienia i obowiązki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Legalność decyzji administracyjnej ocenia się według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania. Późniejsza zmiana przepisów nie jest podstawą do uchylenia decyzji ostatecznej. Zastosowanie art. 154 k.p.a. jest wykluczone, gdy strona nabyła prawa z decyzji ostatecznej. Posiadanie przez małżonka żołnierza odrębnego lokalu mieszkalnego w garnizonie stanowiło podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu kwatery wojskowej zgodnie z przepisami obowiązującymi w 1999 r.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego o zmianie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych jako podstawie do uchylenia decyzji. Argument skarżącego o posiadaniu tylko jednego mieszkania (po darowaniu córce mieszkania w P.) jako podstawie do uchylenia decyzji. Argument skarżącego o słusznym interesie strony w kontekście art. 154 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Organ administracji rozstrzygając sprawę obowiązany jest uwzględnić stan istniejący w dacie wydania decyzji. Legalność decyzji administracyjnej musi być badana przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Zasada trwałości decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 kpa, przemawia za niewzruszalnością orzeczeń ostatecznych organów administracji publicznej. Nabycie praw użyte w art. 154 kpa rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne kształtuje sytuację strony, na podstawie której nabywa ona prawa.
Skład orzekający
Krystyna Kleiber
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Banasiewicz
sędzia
Jerzy Siegień
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trwałości decyzji administracyjnych, stosowania art. 154 k.p.a. oraz oceny legalności decyzji według stanu prawnego z daty jej wydania, szczególnie w kontekście spraw mieszkaniowych związanych z wojskiem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej z okresu obowiązywania konkretnych przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Interpretacja art. 154 k.p.a. jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady prawa administracyjnego, takie jak trwałość decyzji i ocena legalności według stanu z daty wydania, co jest istotne dla praktyków. Choć fakty nie są niezwykłe, prezentuje typowy konflikt między potrzebą dostosowania się do zmieniających się okoliczności a zasadą pewności prawa.
“Czy zmiana prawa może uchylić starą decyzję? Sąd wyjaśnia, kiedy decyzja administracyjna jest ostateczna.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 278/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-03-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jerzy Siegień Joanna Banasiewicz Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych Skarżony organ Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Wa 278/04 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej po rozpatrzeniu odwołania E. L., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] października 2003 r. Decyzją tą Dyrektor Oddziału Rejonowego odmówił w trybie art. 154 § 1 kpa uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. z dnia [...] października 1999 r. w przedmiocie zwolnienia przez E. L. osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w S. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyjaśnił. Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w R. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 1999 roku zobowiązał E. L. do zwolnienia osobnej kwatery stałej przy ul. [...] w S. Podstawą do wydania decyzji był fakt, iż żona wojskowego zajmowała lokal mieszkalny w P. przy ul. [...] na podstawie umowy najmu i była tam zameldowana na pobyt stały. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L., decyzją z dnia [...] października 1999 roku. Zgodnie z art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (jedn. tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 368, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji , jeżeli żołnierz zawodowy i jego małżonek posiadają odrębne lokale mieszkalne w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę i za jeden z tych lokali uiszcza czynsz regulowany, są zobowiązani przekazać ten lokal do dyspozycji właściciela. W stosunku do osób będących emerytami lub rencistami wojskowymi przepis ten stosuje się niezależnie od miejscowości, w której posiadają lokal. Stanowisko organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podzielił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2001 r. oddalił skargę E. L. na decyzje Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z [...] października 1999 r. w przedmiocie zwolnienia kwatery (sygn. akt II S.A./Lu 1228/99) uznając, iż decyzje organów WAM były zgodne z prawem. W dniu [...] lutego 2003 r. E. L. wystąpił do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w R. z wnioskiem o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego w L. z dnia [...] października 1999 r. w przedmiocie zwolnienia kwatery, w trybie art. 154 kpa, argumentując go wystąpieniem nowych okoliczności. Należały do nich podarowanie córce, po wykupieniu, mieszkania w P., a więc posiadanie przez małżonków tylko jednego mieszkania – kwatery stałej w S. oraz zmiana przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Przepisy ustępów 4 i 5 art. 41 zostały uchylone. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. uznał, że okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia. W odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału w K. E. L. podniósł, że obowiązujące obecnie przepisy cytowanej ustawy nie zobowiązują osoby uprawnionej do zwolnienia kwatery w przypadku posiadania przez współmałżonka odrębnego lokalu mieszkalnego. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził. Organ administracji rozstrzygając sprawę obowiązany jest uwzględnić stan istniejący w dacie wydania decyzji. Niepodważalny jest fakt, iż dnia [...] września 1999 r. E. L. zajmował osobną kwaterę stałą w S., za którą uiszczał czynsz regulowany, natomiast żona była najemcą lokalu mieszkalnego w P., za który również uiszczała czynsz regulowany. W tej sytuacji organ był zobowiązany wydać na podstawie art. 42 ust. 1 cytowanej ustawy decyzję o zwolnieniu zajmowanej przez żołnierza kwatery. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt wykupienia przez żonę lokalu i darowanie go córce, jak również zmiana w przedmiotowym zakresie przepisów cytowanej ustawy. Również pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostałe zarzuty podniesione przez E. L. w odwołaniu. Dla rozstrzygnięcia sprawy — co podkreślił również Naczelny Sąd Administracyjny - ma znaczenie stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Ponadto stwierdził, iż nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku E. L. w trybie art. 154 kpa, ponieważ przepis ten pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej w sytuacji, że żadna ze stron nie nabyła z niej prawa. Decyzja, o uchylenie której, wnosił E. L. dotyczy zwolnienia osobnej kwatery stałej, nakłada więc obowiązek zwolnienia tej kwatery. Decyzja, która ustanawia obowiązki jest decyzją tworzącą prawa. "Nabycie praw" użyte w art. 154 kpa rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne kształtuje sytuację strony, na podstawie której nabywa ona prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r. IV SA 3205/2001 Monitor Prawny 2003/14 str. 627). E. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. W skardze, analogicznie do odwołania, podniósł sprawę uchylenia w obowiązującej ustawie przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji, nakazującej zwolnienie kwatery jak też okoliczność faktyczną – brak innego mieszkania poza kwaterą stałą w S. Wyjaśnił, że organy Agencji nie wyjaśniły w dostateczny sposób istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne badają legalność decyzji organów administracji publicznej poprzez ich zgodność z przepisami procesowymi jak też przepisami stanowiącymi podstawę materialną rozstrzygnięcia. Sąd oceniając decyzje Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i poprzedzającej ją, Dyrektora Oddziału tej Agencji w K. nie stwierdził, aby decyzje naruszyły przepisy. Natomiast zarzuty skargi nie są zasadne i z tego też względu skargę oddalono. Niesporne jest, że decyzja ostateczna nakazywała skarżącemu zwolnienie kwatery stałej. Decyzja ta była przedmiotem badania przez Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie, co oznacza, że z całą pewnością nie zawierała błędów prawnych skoro skarga na tę decyzję przez Sąd została oddalona. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2003 r. E. L. zwrócił się o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa, przepis ten wskazał we wniosku. Postępowanie administracyjne, prawidłowo wszczęte, mogło ograniczyć się więc tylko do badania okoliczności, mających miejsce po dacie wydania decyzji ostatecznej pod warunkiem, że żadna ze stron nie nabyła prawa, a za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. uznała, że wskazane przez wnioskodawcę okoliczności nie stanowiły o słusznym interesie strony natomiast Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, iż nie wystąpiła niezbędna przesłanka do zastosowania przepisu – brak praw nabytych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił poglądy wyrażone w decyzjach. Legalność decyzji administracyjnej musi być badana przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Późniejsza zmiana przepisów nie jest podstawą do odmiennej oceny prawnej tej decyzji jak też uznania, że interes społeczny przemawia za jej uchyleniem. Wręcz przeciwnie zasada trwałości decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 kpa, przemawia za niewzruszalnością orzeczeń ostatecznych organów administracji publicznej. Nie wystąpił też w tej sprawie przypadek słusznego interesu strony – skoro świadomym działaniem osób najbliższych dla skarżącego, już po decyzji z 1999 roku został on pozbawiony lokalu mieszkalnego, funkcjonującego dla małżonków L. poza kwaterą stałą. Sytuacja życiowa jest dla niego niewątpliwie ciężka, ale nie została wywołana kwestionowaną decyzją. Zasadnie więc oceniły ją organy obu instancji. Wreszcie – kwestia prawna czy skarżący decyzją z dnia [...] października nabył czy też nie stosowne prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżone przez E. L. rozstrzygnięcia wywołały skutki prawne, a w zależności od towarzyszących im okoliczności mogły dawać uprawnienia lub też obowiązki. Użyte w przepisie określenie – "nabycie prawa" – ma niewątpliwie znaczenie szersze aniżeli "nabycie uprawnienia" czyli prawa o pozytywnym skutku materialnym. Przepis artykułu 32 ust. 1 Konstytucji stanowi "wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". W tym znaczeniu prawo to obowiązujący system prawny, obejmujący wszystkich obywateli. To zespół uprawnień i obowiązków oraz gwarancje ich respektowania. Z tego względu zasadnie odmówiono skarżącemu uchylenia decyzji z dnia [...] października 1999 r., bowiem okoliczności sprawy nie pozwalały na zastosowanie do niej dyspozycji art. 154 kpa i z tego też względu Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI