I SA/Wa 2761/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
alimentyfundusz alimentacyjnyświadczenia nienależnie pobraneprzedawnieniepostępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjna WSAprawo administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych nie uległy przedawnieniu.

Skarżąca Z. K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia tych należności, w szczególności momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy, uznając, że należności nie uległy przedawnieniu, ponieważ przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych, a nowy bieg terminu przedawnienia należy liczyć od 1 kwietnia 2016 r., zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 23 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia tych należności, kwestionując sposób liczenia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu. Organy egzekucyjne i administracyjne uznały, że należności nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia należy liczyć od 1 kwietnia 2016 r., daty wejścia w życie zmienionego art. 23 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który wprowadził regulację wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, wskazując, że przed tą datą brak było przepisów regulujących wznowienie biegu terminu przedawnienia. Ponadto, sąd stwierdził, że czynności egzekucyjne, takie jak zajęcie rachunku bankowego i nadpłaty podatku, dokonane po 1 kwietnia 2016 r., skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia. W związku z tym, sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego i oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Należności te nie uległy przedawnieniu, a bieg terminu przedawnienia należy liczyć od 1 kwietnia 2016 r., gdyż dopiero od tej daty obowiązujące przepisy przewidywały wznowienie biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w brzmieniu obowiązującym do 1 kwietnia 2016 r., przerwanie biegu przedawnienia nie skutkowało jego wznowieniem. Dopiero zmiana wprowadzona od 1 kwietnia 2016 r. uregulowała kwestię wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu, a brak przepisów przejściowych oznaczał, że nowy bieg terminu należy liczyć od tej daty. Ponadto, czynności egzekucyjne podjęte po tej dacie skutecznie przerwały bieg przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.o.u.a. art. 23 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna. Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty lub zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu odroczenia, rozłożenia na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego. Zmiana art. 23 ust. 3 od 1 kwietnia 2016 r. wprowadziła regulację wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu, a brak przepisów przejściowych oznaczał, że nowy bieg terminu należy liczyć od tej daty.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 10

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić m.in. w przypadku, gdy egzekucja stała się niecelowa z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-9.

u.p.e.a. art. 33

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, podnoszone przez skarżącą.

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący przedawnienia należności w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 80 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący doręczenia tytułu wykonawczego.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w trybie zastępczym.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa i podejmowania czynności procesowych.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pisemności i doręczania pism.

k.p.a. art. 10 § § 1, 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 12 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i sprawności postępowania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych, w szczególności momentu wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym dotyczące braku doręczenia tytułu wykonawczego, braku możliwości czynnego udziału strony, błędnego ustalenia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Bieg przedawnienia przerywa: odroczenie terminu płatności należności, rozłożenie spłaty należności na raty, zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony, przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenie terminu płatności należności, rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony.

Skład orzekający

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Łukasz Trochym

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych, w szczególności wpływu zmian przepisów i czynności egzekucyjnych na bieg terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących przedawnienia bez przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia należności alimentacyjnych, co jest istotne dla wielu osób. Interpretacja przepisów prawnych jest kluczowa dla zrozumienia rozstrzygnięcia.

Kiedy przedawniają się długi alimentacyjne? Kluczowa interpretacja przepisów o przerwaniu biegu terminu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2761/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/
Joanna Skiba
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OZ 330/22 - Postanowienie NSA z 2022-08-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 808
art. 23  ust. 3
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 28 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 18 września 2020 r. nr 1401-IEE3.711.2.115.2020.DR w przedmiocie odmowy umorzenia postepowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z 18 września 2020 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia Z. K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 19 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezydent m. st. Warszawy decyzją z 4 marca 2013 r. nr [...] orzekł o nienależnie pobranym przez Z. K. świadczeniu z funduszu alimentacyjnego wypłaconym w okresie od 1 kwietnia 2011 r. do 31 maja 2011 r. w łącznej wysokości 500,00 zł oraz w okresie od 1 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r. w łącznej wysokości 750,00 zł. Jednocześnie strona została zobowiązana do zwrotu ww. świadczenia w łącznej wysokości 1250,00 zł oraz ustawowych odsetek naliczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty należności. Powyższa decyzja została doręczona stronie w trybie art. 44 k.p.a.
W związku z brakiem spłaty należności, wierzyciel – Prezydent m.st. Warszawy upomnieniem z 14 września 2013 r. nr [...] wezwał zobowiązaną do uregulowania należności w łącznej wysokości 1604,29 zł. Upomnienie zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a.
Następnie 14 listopada 2013 r. wystawione zostały tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...], skierowane następnie do Biura Podatków i Egzekucji Urzędu [...].
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 10 grudnia 2015 r. nr [...] oraz postanowieniem z 5 stycznia 2016 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne wobec ww. tytułów, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Prezydent m.st. Warszawy 7 grudnia 2016 r. ponownie wystawił tytuł wykonawczy nr [...] oraz skierował sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego do Urzędu Skarbowego W..
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego stosownymi zawiadomieniami podjął próbę zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej oraz zajęcia nadpłaty podatku.
Z. K. pismami z 3 i 11 lipca 2018 r. oraz z 27 i 30 sierpnia 2018 r. wniosła o umorzenie postępowania oraz uchylenie czynności zajęcia rachunku bankowego, które zostały zakwalifikowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. jako wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożone w trybie art. 59 §1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej.
Pismem z 12 września 2018 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela - Prezydenta m.st. Warszawy o wyrażenie stanowiska w kwestii wymagalności zaległości objętych tytułem wykonawczym z 7 grudnia 2016 r.
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 14 listopada 2018 r. nr [...] wydanym trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymanym w mocy postanowieniem SKO w [...] z 8 października 2019 r. nr [...], uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia z uwagi na wystąpienie zdarzeń powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z 19 lutego 2020 r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 7 grudnia 2016 r. powtarzając argumentację zawartą w postanowieniu Prezydent m.st. Warszawy.
Z. K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. rozpoznając sprawę wskazał, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, iż umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie.
Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne i fakultatywne. W pierwszym przypadku, wystąpienie wskazanych w ustawie okoliczności nakłada na organ egzekucyjny obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego. W drugim zaś przypadku, zaistnienie przesłanki ustawowej jedynie uprawnia organ prowadzący postępowanie do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, lecz żadnego obowiązku w tym zakresie nie narzuca.
Przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienia art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast fakultatywny tryb umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidziany jest w art. 59 § 2 przywołanej ustawy.
Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie Z. K. wskazała, że organ egzekucyjny nie wykazał, że bieg terminu przedawnienia należności z tytułu wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego osobie uprawnionej za ww. miesiące 2011 r. został przerwany, a tym samym należności uległy przedawnieniu.
Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228), w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 2016 r., należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna. Przy czym bieg przedawnienia przerywa: odroczenie terminu płatności należności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej osoba obowiązana do zwrotu należnie pobranych świadczeń została powiadomiona (ust. 3 ww. przepisu).
Natomiast od dnia 1 kwietnia 2016 r. art. 23 ust. 3 ww. ustawy otrzymał brzmienie: Bieg przedawnienia przerywa:
1. odroczenie terminu płatności należności,
2. rozłożenie spłaty należności na raty,
3. zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony, przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenie terminu płatności należności, rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony. Przy czym ust. 2 ww. przepisu nie zmienił brzmienia.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. prawidłowe jest stanowisko organu egzekucyjnego, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia ww. należności należy liczyć od 1 kwietnia 2016 r., tj. od dnia wejścia w życie zmienionego art. 23 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organ zaznaczył, że w trakcie istnienia należności z tytułu nienależenie pobranych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego doszło do zmiany art. 23 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), która zmieniła art. 23 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie zawierała przepisów przejściowych regulujących ww. kwestię. Natomiast art. 23 ust. 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 2016 r. nie przewidywał wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu. Dopiero w wyniku zmiany art. 23 ust. 3 ww. ustawy, która weszła w życiem z dniem 1 kwietnia 2016 r., powyższe zagadnienie zostało uregulowane. Ponadto zgodnie z art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który wszedł w życie z dniem 1 października 2008 r., w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Jednakże również k.p.a. nie zawiera ogólnych regulacji dotyczących wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu.
Skoro ustawodawca w art. 23 ust. 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 1 kwietnia 2016 r. nie uregulował kwestii wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu, w tym również poprzez odesłanie do przepisów kpa i dopiero z dniem 1 kwietnia 2016 r. zagadnienie to zostało uregulowane, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, zatem bieg terminu przedawnienia ww. należności należy liczyć od dnia 1 kwietnia 2016 r., tj. od dnia wejścia w zmienionego art. 23 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podniósł ponadto, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu przedmiotowych składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. W przedmiotowej sprawie wierzyciel upomnieniem z 14 września 2013 r. wezwał zobowiązaną do uregulowania należności w łącznej wysokości 1604,29 zł. Upomnienie zostało doręczone stronie w trybie art. 44 k.p.a. Z uwagi na brak przepisów przejściowych odnośnie wznowienia biegu terminu przedawnienia po uprzednim jego przerwaniu, za prawidłową należy uznać datę 1 kwietnia 2016 r. jako datę wznowienia biegu terminu przedawnienia. Ponowne przerwanie tego terminu nastąpiło w związku z dokonaniem przez Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem z 30 maja 2018 r. czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego prowadzonego na rzecz zobowiązanej w [...] S.A., o której Z. K. została powiadomiona 22 czerwca 2018 r. (w trybie art. 44 k.p.a.). Kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia ww. należności nastąpiło w związku z dokonaniem 20 lipca 2018 r. zawiadomieniem nr [...] zajęcia nadpłaty podatku u Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanej 13 sierpnia 2018 r.
Mając na uwadze powyższe organ uznał, że należności z tytułu wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego osobie uprawnionej za ww. miesiące 2011 r. nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne.
Z. K. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
- art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 23 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
- art. 23 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. poprzez przyjęcie, że bieg przedawnienia należy liczyć od 1 kwietnia 2016 r., a nie od 2013 r.,
- art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że bieg przedawnienia należy liczyć od 1 kwietnia 2016 r., a nie od 2013 r.
- art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez przyjęcie, że przed datą 1 kwietnia 2016 r. przerwanie biegu terminu przedawnienia nie skutkowało rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia na nowo, a w konsekwencji, że dopiero od 1 kwietnia 2016 r. po zawarciu w treści ww. przepisu treści: przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenia terminu płatności należności, rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony.", możliwym jest uznanie od kiedy termin przedawnienia rozpoczyna bieg na nowo i tą datą we wszystkich przypadkach przerwania biegu przedawnienia przed 1 kwietnia 2016 r. będzie zawsze data 1 kwietnia 2016 r.,
- art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- art. 59 § 1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- rażące naruszenie art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem doręczenia tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzono czynność,
- art. 6 k.p.a.,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zaniechanie podjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego,
- art. 7a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie istniejących (wyłącznie po stronie organów) wątpliwości interpretacyjnych co do treści normy prawnej w zakresie skutków przerwania biegu terminu przedawnienia oraz sposobu i daty początkowej liczenia terminu przedawnienia na nowo,
- art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez podejmowanie czynności bez podstawy prawnej, a jednocześnie w oparciu o niedoręczony nigdy tytuł wykonawczy, a nadto wielokrotne omyłki i niedokładności oraz podejmowanie próby zbagatelizowania uchybień poprzez pozostawienie pism bez rozpoznania lub oddalenie skarg, co z oczywistych względów nie może budzić zaufania uczestników do władzy publicznej,
- art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zaniechanie doręczenia na jakimkolwiek etapie postępowania tytułu wykonawczego, pomimo wielokrotnego kierowania do organu egzekucyjnego pism w toku postępowania, z których treści w sposób jednoznaczny wynikają wątpliwości odnośnie okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie rzekomego obowiązku, będącego przedmiotem postępowania,
- art. 10 § 1, 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak umożliwienia aktywnego udziału wobec braku doręczenia tytułu wykonawczego, np. złożenia zarzutów na podstawie art. 33 ww. ustawy oraz poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się przed wydanie rozstrzygnięcia,
- art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zaniechanie niezwłocznego umorzenia egzekucji administracyjnej w przedmiotowej sprawie,
- art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z załączonych przy skardze dokumentów, w celu wykazania, że zarówno w niniejszej sprawie, jak i w tożsamej co do stanu faktycznego i prawnego sprawie dotyczącej syna skarżącej, dochodzone należności uległy przedawnieniu.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uwzględnienie złożonych żądań w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. o ostateczne umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie, o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z 19 lutego 2020 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Z. K. na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta m.st. Warszawy z 7 grudnia 2016 r. nr [...], którego podstawą wystawienia była decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 4 marca 2013 r. nr [...] orzekająca o nienależnie pobranym przez Z. K. świadczeniu z funduszu alimentacyjnego wypłaconym w okresie od 1 kwietnia 2011 r. do 31 maja 2011 r. w łącznej wysokości 500,00 zł oraz w okresie od 1 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r. w łącznej wysokości 750,00 zł.
Istota sporu dotyczy zaistnienia przesłanek określonych w art. 59 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem należności.
Organy obu instancji rozpoznające przedmiotową sprawę uznały, że świadczenia wypłacone Z. K. z funduszu alimentacyjnego, uznane za świadczenia nienależnie pobrane, objęte tytułem wykonawczym z 7 grudnia 2016 r. nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne, a tym samym brak jest podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem organów bieg terminu przedawnienia ww. należności należy liczyć od dnia 1 kwietnia 2016 r., tj. od dnia wejście w życie zmienionego art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.
Zauważyć trzeba, że stosownie do treści art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 2016 r., należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna. W myśl art. 23 ust. 3 ww. ustawy bieg przedawnienia przerywa: odroczenie terminu płatności należności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej osoba obowiązana do zwrotu należnie pobranych świadczeń została powiadomiona.
Z powołanego przepisu (w brzmieniu obowiązującym do 1 kwietnia 2016 r.) wynikało zatem, że przerwanie biegu przedawnienia należności następowało w przypadku wykonania jednej z czynności wymienionych w art. 23 ust. 3 ustawy.
W dniu 1 kwietnia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), która zmieniła ww. art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2016 r. bieg przedawnienia przerywa:
1. odroczenie terminu płatności należności,
2. rozłożenie spłaty należności na raty,
3. zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony, przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenie terminu płatności należności, rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony.
Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie zawierała przepisów przejściowych regulujących ww. kwestię. Natomiast art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 2016 r. nie przewidywał wznowienia biegu terminu przedawnienia po jego przerwaniu. Regulacja taka została wprowadzona w wyniku zmiany ww. art. 23 ust. 3 dokonanej ustawą z dnia 11 lutego 2016 r.
Zgodzić się zatem trzeba z twierdzeniami organów, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia należności orzeczonych na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należy liczyć od 1 kwietnia 2016 r.
Zauważyć należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stosowne organy egzekucyjne podejmowały działania mające na celu wyegzekwowanie od skarżącej przedmiotowych należności. Jak wynika z akt sprawy upomnieniem z 14 września 2013 r., doręczonym skarżącej w trybie art. 44 k.p.a., Prezydent m.st. Warszawy wezwał Z. K. do uregulowania należności. Następnie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 14 listopada 2013 r. zostało umorzone. Prezydent m.st. Warszawy 7 grudnia 2016 r. ponownie wystawił stosowny tytuł wykonawczy, który skierowany został do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Organ egzekucyjny 12 lipca 2017 r. podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego strony, o czym skarżąca została zawiadomiona 29 lipca 2017 r. Następnej czynności egzekucyjnej dokonano zawiadomieniem z 30 maja 2018 r. poprzez zajęcie rachunku bankowego w [...] S.A., o której Z. K. została powiadomiona 22 czerwca 2018 r. (w trybie art. 44 k.p.a.). Z kolei 20 lipca 2018 r. dokonano zajęcia nadpłaty podatku u Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Stosowne zawiadomienie zostało doręczone skarżącej 13 sierpnia 2018 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca została powiadomiona o dokonaniu zajęcia wierzytelności przed upływem 3-letniego okresu przedawnienia. Tym samym nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło przedawnienie należności.
Słusznie zatem organy orzekające uznały, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Tym samym wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji są zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotowa sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów k.p.a. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonym w kodeksie. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI