I SA/Wa 2751/20

I SA/Wa 2751/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Iwona Ścieszka
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Reforma rolna
Sygn. powiązane
I OSK 1693/22 - Wyrok NSA z 2025-08-27
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi M. G., P. G. i M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] października 2020 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania A. G. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r., nr [...] stwierdzającą, że nieruchomość obejmująca aktualne działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha, położona w [...], podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z [...] lutego 2016 r. A. G. wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w m. [...], gm. [...], objęta dawnym wykazem hipotecznym nr [...], obejmująca aktualne działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r.
W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że na działkach nr [...], [...] o łącznej pow. [...] ha, położony był zespół dworsko-parkowy. Natomiast wszystkie działki o łącznej pow. [...] ha zostały wyłączone od parcelacji i nie podpadały pod działanie dekretu z 6 września 1944 r. Na rozprawie administracyjnej w dniu [...] czerwca 2016 r. wnioskodawca doprecyzował, że przedmiotem wniosku są działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej pow. [...] ha, położone w [...].
Decyzją z [...] stycznia 2017 r. Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość obejmująca aktualne działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. G..
Decyzją z [...] października 2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu zastosowania przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej ma ustalenie znaczenia terminu "nieruchomość ziemska". Minister przywołał poglądy orzecznictwa, że nieruchomość ziemska w rozumieniu dekretu o reformie rolnej to taka, która ma charakter rolniczy.
Organ wskazał, że w sprawie nie udało się odnaleźć protokołu z przejęcia majątku [...] na cele reformy rolnej. Ze znajdującej się w aktach sprawy "Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej" wynika, że w skład tego majątku wchodzą grunty o pow. [...] ha, w tym: grunty orne: [...] ha; łąki [...] ha; pastwiska [...] ha; ogrody warzywne [...] ha; sady owocowe [...] ha; pod zabudowaniami [...] ha, drogi [...] ha, stawy [...] ha.
W toku postępowania ustalono (poprzez nałożenie mapy katastralnej na mapę ewidencyjną), że aktualne działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha stanowią obszar parcel katastralnych lub ich części oznaczonych numerami pgr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które wchodziły w skład wielkiej majętności zapisanej w lwh [...] Gminy [...]. Z pozyskanych kserokopii kart [...] i [...] majętności [...] [...] wynika, że oznaczenie przedmiotowych parcel przedstawiało się następująco: nr [...] - rola, nr [...] - łąka, nr [...] - łąka, nr [...] - łąka, nr [...] - łąka, nr [...] - łąka, nr [...] - staw, nr [...] - grobla, nr [...] - staw, nr [...] - rola, nr [...] - staw, nr [...] - łąka, nr [...] - droga polna, nr [...] - w karcie podano działkę nr [...] - pastwisko z częścią za potokiem, nr [...] — droga, nr [...] - łąka, nr [...] — rola. W ocenie Ministra, również część parceli nr [...] (rola) oraz części parceli nr [...] (parcela budowlana) wchodzi w skład złożonego w sprawie wniosku. Na części parceli nr [...] znajdowały się budynki gospodarcze.
Minister podniósł, że w sprawie niewątpliwie spełniono przesłankę normy obszarowej określoną w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Łączna powierzchnia majątku przekraczała bowiem [...] ha, również użytki rolne przekraczały obszar [...] ha.
Organ przywołał następnie § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r., zgodnie z którym za użytki rolne uważa się grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe. W tej sytuacji, w ocenie organu, parcele nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiły użytki rolne. Natomiast parcele nr [...] i [...] stanowiły drogi. Umożliwiały więc komunikację pomiędzy poszczególnymi częściami majątku. Odnośnie parcel stanowiących stawy (parcele nr [...], [...] i [...]) Minister stwierdził, że wraz z groblą (parcela nr [...]) stanowiły zwarty kompleks, otoczony gruntami o charakterze rolnym.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy wskazał, że przejęciu w trybie dekretu z 6 września 1944 r. podlegały, oprócz użytków rolnych, także grunty stanowiące np. nieużytki, rowy, stawy, drogi, place. Wobec powyższego Minister uznał, że objęte wnioskiem nieruchomości miały w dniu wejścia w życie dekretu charakter rolny i mogły być wykorzystane do realizacji celów reformy rolnej. Na wnioskowanym obszarze (część parceli nr [...]) znajdowały się zabudowania: obory, mieszkania zarządcy, lodownia, stodoła. Były to zatem budynki gospodarcze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego, wykorzystywane do hodowli zwierząt jak przechowywania płodów rolnych i maszyn rolniczych. Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że budynki związane z produkcją rolną podpadały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Minister dodał, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby badania związku funkcjonalnego. Pojęcie to wykształcone w praktyce orzeczniczej odnosi się do sytuacji, gdy wniosek o wydanie decyzji, o której mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. dotyczy części znacjonalizowanej nieruchomości o charakterze nierolniczym. Wobec tego należałoby ustalić czy mienie to pozostawało w funkcjonalnej łączności z nieruchomością rolniczą. Zatem wykazanie bądź nie "związku funkcjonalnego" nie ma żadnego znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Organ odwoławczy częściowo podzielił zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przez Wojewodę przepisów postępowania. Zdaniem Ministra, Wojewoda nie zachował bowiem należytej staranności przy ustalaniu jakie parcele odpowiadają aktualnym numerom działek, które wskazane zostały we wniosku. Ponadto, nie odniósł się w żadnej sposób do tego jaki charakter miały objęte wnioskiem działki podając jedynie, że " Były wykorzystywane na działalność rolniczą z uwagi na charakter budynków zlokalizowanych na tym terenie (obora, stodoła, budynki gospodarcze, mieszkanie zarządcy)". Wojewoda nie zauważył jednak, że ww. budynki położone były jedynie na części dawnej parceli nr [...]. Ponadto, w ocenie Ministra, organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (akta sprawy zostały uzupełnione w postępowaniu odwoławczym). Uchybienia te nie mogły jednak, w ocenie organu odwoławczego, prowadzić do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Jeżeli bowiem w wyniku rozpoznania sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji to zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Minister nie podzielił również zarzutów braku spełnienia celów reformy rolnej. Wskazał, że przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy dana nieruchomość w chwili jej przejęcia na cele reformy rolnej nadawała się do wykorzystania w działalności rolniczej, a nie dowodzenie czy w rzeczywistości została zgodnie z tymi celami wykorzystana w późniejszym okresie. Chodzi o to, czy grunt potencjalnie nadawał się na cele rolne niezależnie, czy istotnie zostały tam osiągnięte cele reformy rolnej lub ważne cele publiczne. Ocena, czy wnioskowane działki podpadały pod dekret dotyczy ich przydatności rolnej na dzień [...] września 1944 r., a nie stanu późniejszego.
Za niezasadny uznał również organ odwoławczy zarzut, że "Wojewoda pominął wnioski i twierdzenia Strony, aktualne w świetle powszechnie obowiązujących poglądów doktryny jak i orzecznictwa sądowego, zgodnie z którymi zabudowania dworskie wraz z parkami w ogóle nie powinny być przedmiotem jakiejkolwiek parcelacji". Jak słusznie bowiem zauważył Wojewoda, budynek dworu zlokalizowany był na parcelach odpowiadających działce nr [...], która nie jest objęta niniejszym postępowaniem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyli M. G., P. G. i M. G. zarzucając tej decyzji naruszenie:
1) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w konsekwencji niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co w konsekwencji miałoby istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu;
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy wadliwej decyzji Wojewody [...], w sytuacji gdy była ona obarczona wadami natury zarówno procesowej jak i materialnej;
4) art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nieruchomość obejmująca działki numer [...], [...], [...], [...] i [...] podpadała pod działanie tego przepisu, podczas gdy nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki, w szczególności kryterium celu reformy rolnej.
Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przyznanie kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organy nie wyjaśniły i nie ustaliły tego, że niewątpliwie przedmiotowa nieruchomość została przejęta na własność Skarbu Państwa w związku z bezprawnymi działaniami względem właścicieli majątku [...]. Przejęcie tej nieruchomości w 1945 r. w świetle obowiązujących przepisów traktować można jako niebyłe. Było ono bowiem w całej rozciągłości niezgodne z prawem.
Ponadto, zdaniem skarżących, nietrafne jest stanowisko organów, że przedmiotowa nieruchomość miała charakter nieruchomości rolnej. Zebrana w trakcie postępowania dokumentacja, a także przedstawione na rozprawie administracyjnej w dniu [...] czerwca 2016 r. twierdzenia pełnomocnika w sposób jednoznaczny potwierdzają bowiem, że część zespołu dworsko - parkowego stanowiła nieruchomość o charakterze mieszkaniowo - rekreacyjnym. W tym zakresie skarżący powołali się na tezy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2014 r., gdzie stwierdzono, że nieruchomość zabudowana pałacem w przedmiotowej sprawie nie stanowiła nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym, jak również nie pozostawała w nierozerwalnym związku funkcjonalnym z rolniczą częścią majątku ziemskiego.
Ponadto, skarżący zarzucili naruszenie art. 7 k.p.a. W ich ocenie, organy zaniechały nie tylko prawidłowego zebrania, ale również rozważenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także nie dokonały w sposób całościowy jego rozpatrzenia. Sprawa rozpatrzona została w sposób ogólny, bez dogłębnego zbadania jej meriti. Organy w całości pominęły wnioski i twierdzenia strony, które zgodne są z przywołanym w skardze orzecznictwem, a także poglądami doktryny. Zabudowania dworskie wraz z parkami w ogóle nie powinny być przedmiotem jakiejkolwiek parcelacji. Nieruchomości te nie były konieczne do realizacji celów reformy rolnej, która polegała na uwłaszczeniu tzw. gruntem dworskim małorolnych chłopów. Na poparcie powyższego skarżący wskazali uchwałę NSA sygn. I OPS 2/06, wyrok NSA I OSK 532/07, I OSK 823/07, z których wprost wynika, że zespoły dworsko - parkowe nie podpadały pod cele reformy rolnej. Przepisy dekretu jednoznacznie odnosiły się jedynie do nieruchomości określonych w dekrecie, które określono w sposób pełny, zaś ich katalog jest zamknięty. Nie można zatem wszystkich nieruchomości wchodzących w skład danego majątku traktować jako nieruchomości o charakterze rolniczym stanowiących funkcjonalną i gospodarczą całość bez wyjaśnienia faktycznego ich charakteru.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze.
W piśmie procesowym z [...] września 2021 r. skarżący podtrzymali zarzuty i wnioski zawarte w skardze przedstawiając dodatkową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowił art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.), zwanego dalej "dekretem" lub "dekretem o reformie rolnej". Zgodnie z powołanym przepisem, na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego - jeżeli ich rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie na własność Skarbu Państwa i przewłaszczenie ich następowało z mocy samego prawa, z chwilą wejścia w życie tego dekretu, tj. 13 września 1944 r.
Użyte w powołanym przepisie pojęcie "nieruchomość ziemska’’ doczekało się bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym powszechnie zaakceptowano wykładnię tego pojęcia dokonaną w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/89, zgodnie z którą poprzez określenie nieruchomości przymiotnikiem "ziemskie" ustawodawca miał na względzie te obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy. Analizując przepisy dekretu, jak też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 15, poz. 51, dalej jako "rozporządzenie z 1 marca 1945 r."), Trybunał trafnie wywiódł, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji rolniczej, zwierzęcej lub sadowniczej. Z kolei w uzasadnieniu uchwały z 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06, Naczelny Sąd Administracyjny słusznie stwierdził, że dla pełnej rekonstrukcji normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 dekretu o reformie rolnej należy brać pod uwagę również, zgodnie z zawartym tam odesłaniem, przepis "art. 1, część druga". Już z tzw. wprowadzenia do art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko "nieruchomości ziemskie", których charakter, czy też przydatność, odpowiadają celom wskazanym w "art. 1, część druga" tego dekretu.
Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd w całości podzielił ocenę organów, że objęty wnioskiem A. G. teren dotyczący nieruchomości oznaczonej jako obecne działki nr [...], [...], [...], [...], [...] położone w [...] miał w dniu 1 września 1939 r. charakter rolny i mógł być wykorzystany na cele reformy rolnej.
Zebrany materiał dowodowy potwierdza, że przedmiotowa nieruchomość przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu (zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] października 1946 r., nr [...]). Z akt sprawy wynika również, że objęte wnioskiem działki stanowią obszar parcel katastralnych lub ich części oznaczonych numerami pgr: [...],[...],[...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które wchodziły w skład majętności zapisanej w Iwh [...] Gminy [...]. Powyższe parcele stanowiły rolę, łąkę, staw, groblę, drogę polną, pastwisko z częścią za potokiem oraz części parceli budowlanej zabudowanej budynkami gospodarczymi, co potwierdzają pozyskane w toku postępowania odwoławczego kserokopie kart [...] i [...] majętności [...] [...].
Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, powołując się na § 4 rozporządzenia z 1 marca 1945 r., że powyższe parcele stanowiące użytki rolne (parcele nr [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), drogi umożliwiające komunikację między poszczególnymi częściami majątku (parcele nr [...], [...]), stawy (nr [...], [...], [...]) oraz groblę (parcela nr [...]) - posiadały w dniu 1 września 1939 r. charakter rolny i mogły być wykorzystane do celów reformy rolnej. Sąd w tym zakresie w całości podziela argumentację organu odwoławczego zawartą w zaskarżonej decyzji. Analiza zebranego materiału dowodowego potwierdza również ocenę organu odwoławczego, że znajdujące się na części parceli nr [...] zabudowania w postaci obór, mieszkania zarządcy, lodowni, stodoły stanowiły budynki gospodarcze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego, wykorzystywane do hodowli zwierząt jak i przechowywania płodów rolnych i maszyn rolniczych.
Przy tym, wbrew twierdzeniu skarżących, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było potrzeby badania tzw. związku funkcjonalnego, co prawidłowo dostrzegł organ odwoławczy. Wyjaśnić trzeba, że wykształcone w praktyce orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego (uchwała z 19 września 1990 r., W 3/89, opublik. OTK 1990/1/26) pojęcie związku funkcjonalnego odnosi się do sytuacji, gdy wniosek o wydanie decyzji, o której mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. dotyczy części znacjonalizowanej nieruchomości o charakterze nierolniczym. W takim przypadku należy ustalić czy mienie to pozostawało w funkcjonalnej łączności z nieruchomością rolniczą. Jednakże, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wykazanie bądź nie wykazanie "związku funkcjonalnego" nie ma żadnego znaczenia. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, rozważania te mogłyby bowiem zostać poczynione jedynie w odniesieniu do zespołu dworsko - parkowego, który nie został jednak objęty niniejszym postępowaniem, a co do którego wydano już decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 1998 r., nr [...]. W tej sytuacji za chybioną uznać trzeba zawartą w skardze i piśmie procesowym z [...] września 2021 r. argumentację dotyczącą nieprawidłowej wykładni pojęcia "nieruchomości ziemskiej" i pojęcia "związku funkcjonalnego".
Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących braku spełnienia w niniejszej sprawie kryterium celu reformy rolnej. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było ustalenie, czy dana nieruchomość w chwili jej przejęcia na cele reformy rolnej nadawała się do wykorzystania w działalności rolniczej. Postępowanie to nie obejmowało natomiast badania, czy w rzeczywistości w późniejszym okresie nieruchomość ta została zgodnie z tymi celami wykorzystana.
Niezasadne okazały się również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez niepodjęcie przez organy czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Analiza zebranej w sprawie dokumentacji tych zarzutów nie potwierdza. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy (w tym "Ewidencja nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej" oraz kserokopie kart [...] i [...] majętności [...] [...]) w sposób wyczerpujący ilustruje bowiem stan faktyczny istniejący na spornym gruncie w dacie 1 września 1939 r. Jeżeli skarżący chcieli wykazać, że ustalenia organu co do przeznaczenia aktualnych działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] są wadliwe to powinni mieć na uwadze, że w postępowaniu administracyjnym regułą jest gromadzenie dowodów przez organ administracji. Nie oznacza to jednak, że strony postępowania są zwolnione ze współdziałania z organem w zakresie zgłaszania wniosków dowodowych i przedstawiania własnej argumentacji. Obowiązek strony współdziałania z organem orzekającym w sprawie wynika wprost z powołanego również w skardze art. 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oczywistym jest, że powyższego nie można odczytywać w ten sposób, że prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie organ administracji jest zwolniony z obowiązku podejmowania działań w celu wszechstronnego i dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Wprowadzona bowiem ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) zmiana art. 7 k.p.a., poprzez dodanie słów "na wniosek stron", nie może oczywiście stanowić podstawy do wykładni, która przerzuca obowiązek ustalenia stanu faktycznego w oparciu o czynności dowodowe wnioskowane przez stronę (strony) postępowania. Wprowadzona zmiana ma znaczenie prawne przez podwyższenie do rangi zasady ogólnej udziału strony w ustaleniu stanu faktycznego. Rzecz jednak w tym, że w niniejszej sprawie w toku całego postępowania administracyjnego skarżący nie zgłaszali żadnych dowodów dotyczących przeznaczenia spornych działek nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Swoje zarzuty opierali zaś wyłącznie na twierdzeniu, że zespół dworsko – parkowy nie podpadał pod działanie przepisów dekretu, co jednak, jak już wskazano wyżej, nie było przedmiotem niniejszej sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony (pisma Sądu z [...] lipca i [...] sierpnia 2021 r.), umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów w sprawie.