I SA/WA 2723/20

I SA/Wa 2723/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Sawa
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1924/21 - Wyrok NSA z 2023-09-13
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2407
art. 2, 4, 16 ust. 1, 4 i 5
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Falkiewicz – Kluj WSA Monika Sawa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku dyferencyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2020 r., nr [...] Minister Rodziny i Polityki Społecznej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 2 pkt 15, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2, 13a ust. 1 oraz art. 16 ust. 4 i 5 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, z późn. zm.); art. 7 ust. 2 oraz art. 10 ustawy z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 924); art. 1 lit. i oraz lit. z, art. 67 oraz art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn. zm.), a także art. 60 ust. 2 i 3 i art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., z późn. zm.) oraz na podstawie § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 25 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1177), po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego na dziecko A. M. w okresie od [...] lipca 2019 r. do [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że [...] sierpnia 2019 r. J. M. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: A. M., ur. [...] października 2002 r. oraz L. W. na okres świadczeniowy 2019/2021. W treści wniosku wskazała, że ojciec A. M. - L. M. prowadzi, od 2003 r., własną działalność gospodarczą na terytorium [...], natomiast ojciec dziecka L. W. przebywa na terenie Polski. W oświadczeniu z [...] grudnia 2019 r. wnioskodawczyni wskazała, że od [...] lipca 2019 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku.
Decyzją z [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda [...] odmówił ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego na dziecko A. M. w okresie od [...] lipca 2019 r. do [...] maja 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że porównanie kwoty świadczeń przewidzianych w [...] z kwotą należną według ustawodawstwa polskiego wskazuje, że wysokość zasiłku rodzinnego przewidzianego w [...] na A. M. w okresie od [...] lipca 2019 r. jest wyższa od kwoty świadczenia wychowawczego przysługującego zgodnie z ustawodawstwem polskim, tj. [...] zł. W związku z tym w Polsce, jako państwie zobowiązanym do wypłaty świadczeń w drugiej kolejności nie przysługuje wnioskodawczyni świadczenie w wysokości dodatku dyferencyjnego. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła J. M., wnosząc o przyznanie należnego świadczenia wychowawczego na syna A. M.. W treści odwołania zarzuciła naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 12 § 1 i 2 kpa.
Rozpoznając sprawę Minister Rodziny i Polityki Społecznej wskazał, że organ I instancji wydając decyzję działał na podstawie przepisów przywołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia - rozporządzeń 883/2004 oraz 987/2009 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do [...] maja 2021 r. Ponadto, na podstawie art. 10 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od [...] lipca 2019 r., o ile prawo do świadczenia wychowawczego w okresie, na który jest ustalane, nie jest przyznane.
Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 16 ust. 4 i 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w przypadku, gdy wojewoda ustali, że osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego.
Zgodnie z art. 2 pkt 15 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie nr 883/2004 oraz rozporządzenie nr 987/2009, które zawierają normy kolizyjne pozwalające uniknąć sytuacji, w której członkowie rodziny uprawnieni do świadczeń rodzinnych przebywający na terenie różnych państw Unii Europejskiej będą pobierać świadczenia i w jednym i w drugim państwie zgodnie z kryteriami ustawowymi przepisów prawnych tych państw.
Minister wskazał, że zgodnie z art. 67 rozporządzenia nr 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Oznacza to, że przepisy o koordynacji świadczeń rodzinnych mają zastosowanie (według uregulowań ww. rozporządzeń) już ze względu na sam fakt zamieszkiwania członka rodziny w drugim Państwie Członkowskim.
Jak wskazuje art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004, w przypadkach w których na podstawie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów w pierwszej kolejności prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na postawie miejsca zamieszkania.
W sytuacji świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do kryteriów dodatkowych. W przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek takim dodatkowym kryterium jest zgodnie miejsce zamieszkania dzieci. Działania te wynikają z zakazu kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym, przewidzianego w art. 10 rozporządzenia nr 883/2004. Zgodnie z przepisami unijnymi wnioskodawca nie ma możliwości wyboru kraju właściwego do wypłaty świadczeń.
Zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnienia świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na fakt, że ojciec dziecka – L. M., prowadzi własną działalność gospodarczą na terenie [...]. W związku z tym, że ojciec dziecka prowadzi własną działalność gospodarczą na terenie [...], a wnioskodawczyni jest osobą nieaktywną zawodowo na terytorium Polski, to w okresie do [...] lipca 2019 r. państwem właściwym na zasadzie pierwszeństwa, zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004, jest [...]. Dlatego w myśl art. 68 ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 3 lit. a tego rozporządzenia, w Polsce, jako państwie właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych, lecz nie na zasadzie pierwszeństwa, mógłby przysługiwać wnioskodawczyni dodatek dyferencyjny, w przypadku gdyby wysokość świadczenia wychowawczego przysługującego w Polsce byłaby wyższa od odpowiedniego świadczenia przysługującego w [...].
W ocenie Ministra organ I instancji prawidłowo wskazał, powołując się na informację zawarte w tabelach porównawczych MISSOC (Mutual Information System on Social Protection), które stanowią podstawowe źródło informacji o wysokości przysługujących w państwach UE, EOG oraz Szwajcarii świadczeń rodzinnych, że wysokość [...] świadczenia rodzinnego wynosi [...] [...] na każde dziecko, co stanowi równowartość odpowiednio [...] zł stosując kurs wymiany opublikowany dla miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym następuje porównanie świadczeń, tj. odpowiednio na [...] czerwca 2019 r. (zgodnie z przelicznikiem kursów średnich walut Europejskiego Banku Centralnego). Kurs [...] w stosunku do [...] wynosił [...] czerwca 2019 r. [...] [...] = [...] [...]. Przelicznik złotego do [...] na [...] czerwca 2019 r. wynosił [...] [...] = [...] zł. Zgodnie bowiem z decyzją Komisji [...] z [...] października 2009 r. dotyczącą daty, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany, o którym mowa w art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 kurs wymiany oznacza "w przypadku, gdy zgodnie z krajowymi przepisami, dla celów ustalenia wysokości świadczenia instytucja bierze pod uwagę jedną kwotę - kurs wymiany opublikowany dla pierwszego dnia miesiąca bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym przepis musi być zastosowany".
Na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] października 2020 r. skargę wniosła J. M.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, w szczególności poprzez nieustalenie czy w przedmiotowej sprawie faktycznie zastosowanie mają przepisy o koordynacji świadczeń rodzinnych. Zarzuciła prowadzenie postępowania przewlekle i opieszale z naruszeniem art. 35 §1 i § 3 kpa oraz naruszenie art. 10 § 1 i art. 73 § 1 kpa, w szczególności poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o wgląd do akt sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania. Zarzuty rozwinęła w uzasadnieniu skargi, wskazując m.in., że od 2016 r. jest rozwiedziona z L. M., z którym nie utrzymuje kontaktu. Dodała, że syn A. mieszka ze skarżącą i jej partnerem. Wyjaśniła, że dane dotyczące zatrudnienia i miejsca pobytu byłego męża uzyskała od niego telefonicznie i nie jest w stanie ich zweryfikować. Zarzuciła, że organy nie wyjaśniły, czy były mąż faktycznie prowadzi działalność gospodarczą oraz nie wystąpiły do właściwych instytucji w zakresie świadczeń rodzinnych na terenie [...] o udzielenie informacji koniecznych w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W przypadku nieuwzględnienia przyjętej przez organ w zaskarżonej decyzji wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej organ wniósł o przedstawienie przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 7 czerwca 2017 r.) o następującej treści: "Czy art. 67 rozporządzenia 883/2004 czytany łącznie z art. 1 lit. i akapit trzeci oraz art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie w sytuacji, gdy jeden z rodziców dziecka, na którego przyznawane są świadczenia rodzinne zamieszkuje wraz z tym dzieckiem w jednym państwie członkowskim (Państwo członkowskie A), w którym ubiega się o świadczenia rodzinne, podczas gdy drugi z rodziców tego dziecka, który według prawa krajowego państwa członkowskiego A nie jest uznawany za członka rodziny pierwszego rodzica, lecz może być uprawniony do świadczeń rodzinnych na dziecko, zamieszkuje i pracuje w innym państwie członkowskim (państwie członkowskim B)". W konsekwencji tego pytania organ wniósł o zawieszenie postępowania, stosownie do art. 124 § 1 pkt 5 ppsa.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z [...] stycznia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym skarżąca i pełnomocnik organu zostali powiadomieni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek głównie z innych przyczyn niż w niej wskazano.
|Rozpoznając niniejszą sprawę organy uznały, że skoro ojciec dziecka skarżącej mieszka i pracuje w [...], to wskazując na treść art. 16 |
|ust. 4 i 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, przyjęły że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji |
|systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy w przypadku, gdy osoba, o której mowa w art. 4|
|ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy|
|o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. Z kolei w przypadku|
|przebywania osoby |
|o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami|
|Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają |
|zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy w przypadkach, o |
|których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia |
|społecznego. W przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji |
|systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 (ust. 5). |
|W niniejszej sprawie organy przyjęły, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. |
|Podstawą tak dokonanej oceny było ustalenie, że ojciec A. M. – L. M. jest członkiem rodziny skarżącej. W konsekwencji przyjmując, |
|że ojciec dziecka pracuje i mieszka w [...] organy uznały, że na dzień złożenia przez skarżącą wniosku oraz na dzień orzekania członek |
|rodziny skarżącej przebywał w kraju, w którym znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. |
|Powołując przepisy art. 67, art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie |
|koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wskazano, że w sprawie, na zasadzie pierwszeństwa, będą mieć zastosowanie przepisy |
|prawa [...] i wobec tego pierwszeństwo do wypłaty świadczeń istnieje na terenie [...]. |
|W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest chybione. Organy błędnie przyjęły, że ojciec dziecka skarżącej jest członkiem jej rodziny w |
|rozumieniu przepisu art 1 lit. i) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. Zgodnie z |
|jego treścią członek rodziny oznacza, m.in. każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa|
|domowego przez ustawodawstwo na mocy którego przyznawane są świadczenia. Rozporządzenie odsyła zatem przede wszystkim do ustawodawstwa |
|krajowego. Ustawą z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z |
|2019 r. poz. 924) został uchylony art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który zawierał definicję rodziny. |
|Wynikające z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pojęcie rodziny służyło kwestiom "finansowym" wynikającym z |
|ustawy, np. dochód członka rodziny (art. 2 pkt 2 ustawy) dochód rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy) ustalenie dochodu rodziny (art. 7 |
|ustawy). W związku z tym wraz ze zniesieniem z dniem 1 lipca 2019 r. kryteriów dochodowych uprawniających do otrzymywania świadczenia |
|wychowawczego, uchylono przepis zawierający definicję rodziny - art. 2 pkt 16. W ustawie pozostawiono natomiast sformułowania |
|dotyczące członków rodziny na potrzeby realizacji przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w kontekście świadczenia |
|wychowawczego. |
|Z uwagi na brak w treści ustawy definicji rodziny zasadne jest posłużenie się identyczną treścią tego pojęcia w ustawie o |
|świadczeniach rodzinnych - art. 3 pkt 16 tej ustawy. |
|Dla odkodowania norm prawnych na tle ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, posługujących się nadal pojęciem rodziny, aktualne |
|pozostają orzeczenia dotyczące rodziny oraz członka rodziny, wydane na podstawie nieobowiązującego już art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy |
|państwa w wychowywaniu dzieci, jak również na tle identycznej treści art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. |
|Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez rodzinę rozumie się odpowiednio następujących członków rodziny: |
|małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a |
|także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą |
|niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w |
|ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2017 r. poz. 2092 oraz z 2019 r. poz. 1818); |
|do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a |
|także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. |
|Z kolei definicję "osoby samotnie wychowującej dziecko" zawiera art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą |
|rozumie się: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, |
|chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. |
|Skoro skarżąca jest osobą rozwiedzioną i wychowuje syna samodzielnie, bez udziału jego ojca, to nie można zasadnie twierdzić, że |
|ojciec dziecka jest członkiem jej rodziny. Skarżąca nie może bowiem jednocześnie pozostawać osobą samotnie wychowującą dziecko i osobą|
|pozostającą w rodzinie z ojcem tego dziecka. |
|Rodzinę tworzą aktualni, a nie byli małżonkowie, a także rodzice dziecka pozostający w nieformalnym związku (nadal mogą to być |
|rozwiedzeni małżonkowie), pod warunkiem wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, w ramach którego wychowują wspólne (dziecko, czy |
|dzieci). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Skarżąca w odwołaniu podnosiła, że od 2016 r. jest rozwiedziona z ojcem jej|
|syna A. i wychowuje go sama. Zamieszkuje wraz z synem i partnerem. |
|Zwrócić uwagę również należy, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w|
|tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych - art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jeżeli zatem|
|ojciec dziecka, niebędący mężem matki, nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka, nie wykonuje nad nim opieki, trudno uznać, że będzie on |
|uprawniony do ww. świadczenia wychowawczego. Zważyć należy, że beneficjentem świadczenia wychowawczego jest rodzic dziecka |
|zamieszkujący wspólnie z dzieckiem, sprawujący nad nim faktyczną opiekę. Dziecko powinno pozostawać na utrzymaniu uprawnionego do |
|świadczeń rodzica, zaś otrzymane świadczenia muszą być przeznaczone na to dziecko, bowiem taki jest ich cel. Nie należy zatem do |
|rodziny swojego dziecka rodzic, jeżeli nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z taką sytuacją mamy do czynienia z |
|reguły w sytuacji, gdy po rozwodzie małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a dziecko (dzieci) pozostaje (pozostają) |
|pod pieczą jednego z nich. |
|Jak wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 1 lit. i pkt 1i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, co do definicji |
|pojęcia "członek rodziny" regulacje unijne odsyłają do prawa krajowego. Ponadto art. 67 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że osoba jest|
|uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków |
|rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Z |
|przepisu tego wynika zatem, że przebywający na terytorium innego państwa członkowskiego obywatel własnego państwa członkowskiego może |
|być uprawniony do świadczeń rodzinnych (do których zgodnie z szeroką definicją z art. 1 lit. z) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego|
|i Rady (WE) nr 883/2004 należy zaliczyć także świadczenie wychowawcze) na terytorium tego pierwszego państwa tylko pod warunkiem, że na|
|terytorium własnego państwa jest on uznawany za członka rodziny beneficjentów świadczeń. Dodatkowej wskazówki interpretacyjnej |
|dostarcza art. 68a rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy świadczenia rodzinne nie są wykorzystywane przez osobę, |
|której powinny zostać udzielone na utrzymanie członków rodziny, właściwa instytucja wywiązuje się ze swoich prawnych obowiązków poprzez|
|udzielenie tych świadczeń osobie fizycznej lub prawnej, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny, na wniosek i za pośrednictwem |
|agencji instytucji w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, lub instytucji wyznaczonej lub organu powołanego w tym |
|celu przez właściwą władzę w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania. Istotnym zatem warunkiem udzielenia świadczeń |
|rodzinnych jest faktyczne i realne utrzymywanie członków rodziny przez osobę, której świadczenia mają zostać udzielone. (patrz wyrok |
|WSA w Rzeszowie: z 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 606/19, z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1196/20, WSA w |
|Warszawie z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 430/20). |
|W niniejszej sprawie organy ograniczyły się do ustalenia, że ojciec biologiczny dziecka przebywa w [...], jako negatywnej przesłanki |
|przyznania wnioskowanego świadczenia. |
|Ponadto w świetle zaprezentowanej wyżej wykładni pojęcia "członka rodziny" nieprawidłowe jest stanowisko organów, które przyjęły, iż do|
|zaliczenia danej osoby do rodziny wystarcza stwierdzenie, że jest ona rodzicem biologicznym dziecka, na które przyznane zostało |
|świadczenie rodzinne. |
|Z przyczyn wyżej omówionych niezasadne było skierowanie pytania prawnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. |
|Uznać należy, że w niniejszej sprawie organy wadliwie zastosowały przepis art. 16 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu |
|dzieci. Podkreślić jeszcze raz należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, ojciec dziecka nie stanowi rodziny ze skarżącą i ich |
|wspólnym dzieckiem. Skarżąca miała więc prawo do wystąpienia o świadczenie wychowawcze do polskiej instytucji, zaś organy orzekające w|
|sprawie nie dokonując wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego naruszyły wskazywane w skardze przepisy art. 7, art. 77 § 1 i |
|art. 80 kpa. |
|Odnośnie zarzutu dotyczącego bezczynności i przewlekłości postępowania w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku wskazać należy, że zarzut |
|ten nie może być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, która dotyczy kontroli decyzji. Skarżącej przysługiwało, po wyczerpaniu |
|środków zaskarżenia (ponaglenia złożonego do właściwego organu w zależności od tego, któremu organowi zarzucała bezczynność lub |
|przewlekłe postępowanie), złożenie skargi do sądu na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, czego skarżąca do daty |
|wydania zaskarżonej decyzji nie uczyniła. |
|Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, orzekł jak w sentencji |
|wyroku. |
|Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. |