I SA/Wa 2712/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw J. K. od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 października 2022 r. Decyzją tą Minister uchylił w całości decyzję Wojewody Mazowieckiego z 4 maja 2020 r., uzupełnioną postanowieniem z 14 maja 2020 r., która stwierdzała, że część nieruchomości dawnego majątku [...] i folwarku [...] podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 1944 r. o reformie rolnej, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Minister uzasadnił swoje rozstrzygnięcie istotnymi wadami postępowania przed Wojewodą, w tym naruszeniem art. 111 § 1 k.p.a. poprzez uzupełnienie decyzji o elementy inne niż rozstrzygnięcie czy pouczenie, a także niewystarczającym postępowaniem wyjaśniającym w zakresie ustalenia przedmiotu sprawy, obszaru nieruchomości, charakteru działek (rolne/nierolne) oraz związku funkcjonalnego między nimi. Minister wskazał na konieczność przeprowadzenia kwerend archiwalnych, przesłuchania świadków oraz precyzyjnego ustalenia granic i charakteru nieruchomości. J. K. złożył sprzeciw, zarzucając m.in. brak określenia terminu zakończenia sprawy. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw, uznając, że decyzja Ministra była zasadna. Sąd podzielił stanowisko Ministra, że postępowanie przed Wojewodą zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem przepisów KPA, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd podkreślił, że uzupełnienie decyzji o uzasadnienie było niedopuszczalne, a Wojewoda nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego, co uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uzupełniania decyzji administracyjnych (art. 111 k.p.a.) oraz wymogów rzetelnego postępowania wyjaśniającego w sprawach administracyjnych.
Dotyczy specyfiki spraw z zakresu reformy rolnej i stosowania przepisów KPA w kontekście decyzji sprzed lat.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uzupełnienie decyzji administracyjnej o jej uzasadnienie, dokonane na podstawie art. 111 § 1 i 1b k.p.a., stanowi istotną wadę postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzupełnienie decyzji o jej uzasadnienie jest niedopuszczalne i stanowi istotną wadę postępowania, która uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Art. 111 § 1 k.p.a. enumeratywnie wymienia elementy decyzji, które mogą być uzupełnione (rozstrzygnięcie, pouczenie o środkach prawnych). Uzasadnienie nie należy do tych elementów, a jego uzupełnienie wykracza poza dopuszczalny zakres rektyfikacji decyzji.
Czy organ pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej reformy rolnej, w szczególności w zakresie ustalenia przedmiotu sprawy, obszaru nieruchomości, charakteru działek oraz związku funkcjonalnego między nimi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji nie przeprowadził rzetelnego postępowania wyjaśniającego, co stanowi istotne naruszenie przepisów KPA.
Uzasadnienie
Organ pierwszej instancji nie podjął wystarczających działań w celu wyjaśnienia kluczowych kwestii, takich jak precyzyjne określenie przedmiotu wniosku, obszaru i charakteru nieruchomości, a także związku funkcjonalnego między częściami majątku. Zaniechano poszukiwania dokumentów archiwalnych i rozważenia dowodów z przesłuchania świadków.
Czy sąd administracyjny może dokonać merytorycznej oceny sprawy, gdy organ pierwszej instancji dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenia przepisów postępowania są na tyle istotne, że sprawa nie została wyjaśniona, sąd administracyjny nie może dokonać merytorycznej oceny, lecz powinien podzielić stanowisko organu odwoławczego o konieczności uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji organu odwoławczego.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 111 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Uzupełnienie decyzji jest dopuszczalne tylko co do rozstrzygnięcia lub pouczenia o środkach prawnych, nie dotyczy uzasadnienia.
k.p.a. art. 111 § 1b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
dekret PKWN art. 2 § 1
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu art. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Wojewody Mazowieckiego została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania (art. 111 § 1 i 1b k.p.a., art. 7, 8, 9, 77, 107 § 3, 80 k.p.a.), w szczególności poprzez niedopuszczalne uzupełnienie uzasadnienia decyzji oraz niewyczerpujące postępowanie wyjaśniające. • Naruszenia te były na tyle istotne, że uniemożliwiły merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji i uzasadniały wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca możliwości zakończenia sprawy na podstawie analizy dekretu PKWN i uchwały TK nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności decyzji kasacyjnej Ministra, która była uzasadniona wadami postępowania przed Wojewodą.
Godne uwagi sformułowania
uzupełnienie decyzji co do samego jej uzasadnienia jest wykluczone • postanowienie z 14 maja 2020 r. wykracza poza zamknięty katalog ustawowych elementów podlegających uzupełnieniu • organ pierwszej instancji nie przeprowadził w sposób rzetelny postępowania wyjaśniającego • ciężar wyjaśnienia sprawy organ pierwszej instancji przerzucił na stronę, pozostając zupełnie biernym w tym zakresie
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania decyzji administracyjnych (art. 111 k.p.a.) oraz wymogów rzetelnego postępowania wyjaśniającego w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw z zakresu reformy rolnej i stosowania przepisów KPA w kontekście decyzji sprzed lat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po długim czasie. Jest to pouczające dla prawników procesowych.
“Wady proceduralne w postępowaniu administracyjnym: jak błąd w uzasadnieniu decyzji może ją unieważnić?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.