I SA/Wa 271/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-07-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocyustanowienie adwokatakoszty sądowesytuacja materialnadochodymająteksąd administracyjnypostanowienie

WSA odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że strona posiada wystarczające dochody i majątek na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd, analizując dochody i majątek strony, uznał, że nie zachodzi sytuacja uzasadniająca przyznanie pomocy prawnej w tej formie, gdyż strona jest w stanie ponieść koszty ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sprawa pierwotnie dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie przekazania wniosku o pomoc finansową związaną ze stratami powodziowymi. Sąd oddalił pierwotną skargę wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r. Następnie wpłynął wniosek o prawo pomocy. Po wezwaniu do sprecyzowania, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednak skarżący złożył sprzeciw. Sąd, rozpoznając wniosek ponownie, stwierdził, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, ponieważ sprawa dotyczy pomocy społecznej. Analizując wniosek o ustanowienie adwokata, Sąd wziął pod uwagę dochody rodziny (emerytura, wynagrodzenie, zasiłek) w łącznej wysokości [...] zł oraz posiadany majątek (nieruchomości). Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w związku z czym odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, a ustanowienie adwokata jest jednym z elementów prawa pomocy w zakresie częściowym. Zwolnienie z kosztów sądowych z mocy prawa nie wyklucza możliwości ubiegania się o ustanowienie adwokata.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 239 § pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych z mocy samego prawa.

PPSA art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.

Pomocnicze

PPSA art. 243 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane stronie przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

PPSA art. 245 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) lub częściowym (tylko zwolnienie od opłat lub tylko ustanowienie adwokata).

PPSA art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Sąd zwraca uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach prawa stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Skarżący może zatem zadysponować posiadanymi środkami pieniężnymi w taki sposób, aby uzyskać środki na wynajęcie fachowego pełnomocnika, a wskazane okoliczności nie pozwalają uznać wnioskodawcy za osobę, która znajduje się w stanie ubóstwa...

Skład orzekający

Elżbieta Lenart

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zwłaszcza w kontekście posiadanych dochodów i majątku oraz zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji osób fizycznych ubiegających się o prawo pomocy w sądzie administracyjnym. Ocena sytuacji materialnej jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną strony na podstawie dochodów i majątku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 271/11 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-07-29
Data wpływu
2011-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 271/11 oddalił skargę A. G. wniesioną na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], wydane w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o udzielenie pomocy finansowej w związku ze stratami powstałymi w wyniku powodzi.
W dniu 13 czerwca 2011 r. (data prezentaty) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
W oświadczeniu tym A. G. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i córką. Posiada majątek w postaci [...], nieruchomość [...]. Skarżący ujawnił, że źródłem utrzymania rodziny jest dochód w łącznej wysokości [...]zł, na który składa się: emerytura skarżącego w wysokości [...]zł, dochód uzyskiwany przez żonę w wysokości [...]zł, oraz dochody dzieci - [...]zł oraz [...]zł.
Następnie na skutek wezwania Sądu z dnia 17 czerwca 2011 r. o sprecyzowanie, w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy, czy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie adwokata, czy też w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata, sprecyzował, że zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Powyższy wniosek rozpoznany został, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 271/11, odmawiającym przyznania A. G. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, które zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 lipca 2011 r.
W dniu 21 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
W złożonym sprzeciwie przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że powiadomił Ministra Sprawiedliwości o zaistniałych faktach oraz nieprzestrzeganiu przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 powołanej ustawy warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś takiej osobie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy).
Natomiast stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Zatem w niniejszej sprawie, gdzie przedmiotem skargi A. G. jest właśnie sprawa z zakresu pomocy społecznej, skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów z mocy samego prawa.
W związku z powyższym wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu jedynie w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu A. G. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i córką. Posiada majątek w postaci: [...], nieruchomości [...] m2. Skarżący ujawnił, że źródłem utrzymania rodziny jest dochód, na który składa się: emerytura skarżącego w wysokości [...] zł, dochód uzyskiwany przez żonę w wysokości [...]zł, oraz dochody dzieci [...]zł i [...]zł.
Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych, a także nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Sąd zwraca uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach prawa stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] zł – jak sam wskazał we wniosku. Ponadto skarżący posiada także znaczny majątek, tj. [...].
W tej sytuacji Sąd uznał, że wnioskodawca może ponieść koszty ustanowienia adwokata. Uzyskuje on bowiem wraz z żoną i dziećmi wysoki łączny dochód, na który składają emerytura, płaca i zasiłek dla bezrobotnych, a ponadto jest właścicielem domu, mieszkania.
Skarżący może zatem zadysponować posiadanymi środkami pieniężnymi w taki sposób, aby uzyskać środki na wynajęcie fachowego pełnomocnika, a wskazane okoliczności nie pozwalają uznać wnioskodawcy za osobę, która znajduje się w stanie ubóstwa, której grozi ryzyko poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu - w razie poniesienia ww. wydatku w związku z toczącym się postępowaniem sądowym (246 § 1 pkt 2 ppsa).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI