Orzeczenie · 2023-03-15

I SA/WA 2701/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-03-15
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomości warszawskiedekret Bierutaodszkodowaniegospodarka nieruchomościamiutrata władaniabudownictwo jednorodzinneSkarb PaństwaWojewoda MazowieckiWSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 września 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 21 czerwca 2022 r. o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...], stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], pochodzącą z hip. [...]. Nieruchomość ta została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, przechodząc na własność gminy, a następnie Skarbu Państwa. Skarżąca wniosła o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stosuje się do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organy administracji uznały, że choć nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, to właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958 r., co potwierdzają dokumenty wskazujące na przejęcie terenu pod budowę bursy Ministerstwa Spraw Zagranicznych w latach 1952-1954. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, uznając, że materiał dowodowy potwierdza utratę faktycznej możliwości władania nieruchomością przed wskazaną datą, co uniemożliwia przyznanie odszkodowania. Sąd podkreślił, że przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n. muszą być spełnione łącznie, a w tym przypadku jedna z nich nie została spełniona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście nieruchomości warszawskich objętych dekretem Bieruta, zwłaszcza w zakresie ustalania utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości warszawskich przejętych na podstawie dekretu Bieruta i późniejszego przeznaczenia ich pod inwestycje państwowe.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spełnione zostały przesłanki do przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską przejętą na podstawie dekretu Bieruta, w szczególności czy poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r., co uniemożliwia przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że materiał dowodowy, w tym dokumenty dotyczące budowy bursy Ministerstwa Spraw Zagranicznych w latach 1952-1954, jednoznacznie wskazuje na utratę faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzednich właścicieli przed 5 kwietnia 1958 r. Budowa wielkogabarytowej instytucji państwowej na terenie nieruchomości i jej późniejsze użytkowanie wykluczało możliwość korzystania z niej przez dawnych właścicieli.

Jak należy interpretować przesłankę "pozbawienia faktycznej możliwości władania" nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. w kontekście przeznaczenia nieruchomości pod inwestycję państwową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pozbawienie faktycznej możliwości władania następuje, gdy nieruchomość jest zajęta pod inwestycję państwową, nawet jeśli nie jest ogrodzona, a jej teren stanowi zaplecze budowy lub jest wykorzystywany przez instytucję państwową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przeznaczenie nieruchomości pod budowę wielkogabarytowego budynku instytucji państwowej i objęcie jej terenu zaświadczeniem lokalizacyjnym, a następnie realizacja inwestycji, wyklucza możliwość władania nią przez poprzednich właścicieli. Nawet jeśli teren nie był ogrodzony, a parking urządzono później, to skala inwestycji i jej charakter uniemożliwiały korzystanie z nieruchomości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską.

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 215 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Pomocnicze

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 1

Przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m.st. Warszawy.

Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej art. 32 § ust. 2

Nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 89 § ust. 1

Prawo do odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości wygasło z dniem 1 sierpnia 1985 r.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie faktów.

k.p.a. art. 107 § ust. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § § 1

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Orzekanie przez sąd administracyjny.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzednich właścicieli przed 5 kwietnia 1958 r. z uwagi na przeznaczenie terenu pod budowę bursy Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Odrzucone argumenty

Spełnienie przesłanki faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na logice i doświadczeniu życiowym zamiast na dowodach.

Godne uwagi sformułowania

"dom jednorodzinny" należy rozumieć w znaczeniu, jakie mu nadawano przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. • brak wymienienia w ogólnym planie zabudowania m.st. Warszawy z dnia 11 sierpnia 1931 r., budownictwa jednorodzinnego nie wyklucza samo przez się możliwości zabudowy danego obszaru budownictwem jednorodzinnym • teren przedmiotowej nieruchomości objęty był inwestycją budowy bursy Ministerstwa Spraw Zagranicznych. • nie można rozpatrywać kwestii zajętości działki pod inwestycję po obrysie budynku. • teren, na którym powstał budynek instytucji państwowej wraz z przestrzenią przed budynkiem mógł być wykorzystywany przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości.

Skład orzekający

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

sprawozdawca

Bożena Marciniak

przewodniczący

Monika Sawa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście nieruchomości warszawskich objętych dekretem Bieruta, zwłaszcza w zakresie ustalania utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości warszawskich przejętych na podstawie dekretu Bieruta i późniejszego przeznaczenia ich pod inwestycje państwowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznego przejęcia nieruchomości w Warszawie i trudności w uzyskaniu odszkodowania po latach, co może być interesujące ze względu na kontekst historyczny i prawny związany z dekretami warszawskimi.

Czy po latach można odzyskać odszkodowanie za grunt przejęty dekretem Bieruta? Sąd rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst