I SA/WA 2681/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody o komunalizacji nieruchomości, uznając, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z uchybieniem terminu.
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody z 1995 r. o komunalizacji nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Miasta B. i Dyrektora Urzędu Statystycznego, uznając, że decyzja Wojewody z 1995 r. została wydana w wyniku wznowienia postępowania, które zostało wszczęte z rażącym naruszeniem miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. W związku z tym, decyzja merytoryczna wydana po wznowieniu była dotknięta wadą nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skarg Miasta B. i Dyrektora Urzędu Statystycznego na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. Decyzja Wojewody z 1995 r. została wydana w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 1991 r. w przedmiocie komunalizacji nieruchomości. Sąd uznał skargi za niezasadne, podkreślając, że kluczową wadą decyzji Wojewody z 1995 r. było wydanie jej w wyniku wznowienia postępowania, które zostało wszczęte z rażącym naruszeniem art. 148 k.p.a. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez Wojewódzki Urząd [...] we wrześniu 1992 r., podczas gdy urząd ten dowiedział się o decyzji komunalizacyjnej już w czerwcu 1991 r. z korespondencji z Urzędem Miasta. Miesięczny termin do złożenia wniosku upłynął w lipcu 1991 r. W związku z tym, Wojewoda powinien był umorzyć postępowanie wznowieniowe, a nie przystępować do merytorycznego rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji merytorycznej w takiej sytuacji skutkowało wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podzielił również stanowisko Ministra, że Zarząd Powiatu w [...] miał przymiot strony uprawnionej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1995 r., ze względu na wynikające z art. 11 ustawy komunalizacyjnej uprawnienia dla organów państwowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania, które zostało wszczęte z rażącym naruszeniem art. 148 k.p.a. (miesięcznego terminu), jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ administracji ma obowiązek z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jeśli termin jest uchybiony, organ powinien umorzyć postępowanie, a nie przystępować do merytorycznego rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji merytorycznej w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 11 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do terenowych organów administracji stopnia podstawowego, które służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, było wyłączone spod komunalizacji.
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Określa zasady nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości.
Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu po rozpoznaniu sprawy.
k.p.a. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - rażące naruszenie prawa.
Pomocnicze
Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Połączenie spraw do wspólnego rozpoznania.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1-8
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 149 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie o wznowieniu postępowania.
k.p.a. art. 149 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Cel właściwego postępowania po wznowieniu.
k.p.a. art. 149 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego przez organ.
k.p.a. art. 10 § § 1 - 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie stron postępowania.
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania, które zostało wszczęte z naruszeniem terminu, jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nieruchomość służyła wykonywaniu zadań publicznych przez organy administracji rządowej, co wyłączało ją spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej przez utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody. Organ wznowieniowy był zobowiązany badać kwestię dochowania terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zaskarżona decyzja narusza art. 7, 77, 80 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja narusza art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Zaskarżona decyzja narusza art. 28 k.p.a. przez uznanie, że Zarządowi Powiatu przysługuje przymiot strony. Zaskarżona decyzja narusza art. 136 k.p.a. przez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Zaskarżona decyzja narusza art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej przez uznanie, że decyzja Wojewody objęła mienie wyłączone spod komunalizacji.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania, w sytuacji gdy winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do terenowych organów administracji stopnia podstawowego, które jednocześnie służyło wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, nie stało się mieniem komunalnym. Z art. 11 ustawy komunalizacyjnej wynikają określone uprawnienia (interes prawny), nie tylko dla Skarbu Państwa, ale także dla wymienionych w tym przepisie organów państwowych.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący
Jolanta Dargas
sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego, zasady wznowienia postępowania administracyjnego oraz skutki naruszenia terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z komunalizacją mienia w okresie transformacji ustrojowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia komunalizacji mienia państwowego i błędów proceduralnych, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie terminów w postępowaniu administracyjnym.
“Nieważność decyzji komunalizacyjnej przez lata: jak błąd proceduralny zaważył na losach nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2681/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Pirogowicz Jolanta Dargas /sprawozdawca/ Mariola Kowalska. /przewodniczący/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 33/22 - Wyrok NSA z 2025-02-26 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skarg Miasta B. i Dyrektora Urzędu Statystycznego w [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi. Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia1995 r., nr [...] Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1991 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej obrębie m. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], [...],[...],[...], Rep. Hip. [...], [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Następnie w wyniku wznowienia postępowania Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 1995 r. - w pkt [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 1991 r., potwierdzającą nabycie z mocy prawa na rzecz Gminy Miasta [...] zabudowanej nieruchomość położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] i [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] w miejscowym Sądzie Rejonowym, - w pkt [...] przekazał z mocy prawa na rzecz Gminy Miasta [...] zabudowane działki nr: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha, uregulowane w księdze wieczystej nr [...], - w pkt [...] odmówił uwzględnienia wniosku o komunalizację zabudowanej działki nr [...] (błędne oznaczenie działki powinno być [...]) o pow. [...] ha, stanowiącej siedzibę Wojewódzkiego Urzędu [...] w [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 r. wystąpił Zarząd Powiatu w [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] grudnia 2018 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 r. Uzasadnił, że decyzja Wojewody objęła mienie wyłączone spod komunalizacji, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją wystąpiło Miasto [...], Zarząd Powiatu w [...] oraz Urząd [...] w [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2019 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. Minister uzasadnił, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. prawidłowo wskazano, że w myśl art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) z zakresu komunalizacji wyłączono mienie ogólnonarodowe, należące do terenowych organów administracji stopnia podstawowego, które jednocześnie służyło wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje, iż nieruchomość położna w [...] przy ul. [...], stanowiąca działki nr [...] i nr [...], uregulowana była w KW nr [...], gdzie jako właściciel figurował Skarb Państwa, na podstawie wniosku z [...] lutego 1960 r., nr [...] i umowy zamiany z [...] grudnia 1959 r. Przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem, w którym w dniu 27 maja 1990 r. znajdował się szereg instytucji w tym: Urząd Miasta [...], Urząd Gminy [...], Urząd Skarbowy, a także Prokuratura Rejonowa, Biuro [...]. Dodatkowo zgromadzona dokumentacja dowodzi, iż w 1995 r. działka nr [...] uległa podziałowi na działki: nr [...], nr [...], nr [...], a następnie w 2002 r. działka nr [...] została podzielona na działki od [...] do [...], nr [...] i nr [...] natomiast działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...]. Na działce nr [...] znajduje się budynek biurowy, w którym swoją siedzibę ma obecnie Urząd Miasta [...], Urząd Skarbowy i Starostwo Powiatowe w [...]. Organ wskazał na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z 1 lutego 1994 r., sygn. akt W. 12/92 (Dz.U. Nr 18 poz. 69), zgodnie z którą mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i organów administracji państwowej stopnia podstawowego, określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r., nie stało się mieniem komunalnym, jeżeli zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy składniki tego mienia w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. 27 maja 1990 r., służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości kierowników urzędów rejonowych, wymienionych w art. 36 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej oraz wart. 5 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, chyba że z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych składniki te przestały służyć wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości rejonowych organów rządowej administracji ogólnej. Ponadto wskazano, że 27 maja 1990 r. nie były jeszcze określone siedziby i zasięg terytorialny urzędów rejonowych, jednakże były określone już ich kompetencje i zadania. Kompetencje i zadania rejonowych organów rządowej administracji ogólnej istniały i były wykonywane. Realizowano je wykorzystując składniki majątkowe, które uprzednio należały do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. W rezultacie Minister stwierdził, że mienie służące wykonywaniu zadań, które zostały ustawowo przywiązane do kompetencji rejonowych organów administracji rządowej, chociaż organy te jeszcze nie funkcjonowały., nie uległo w dniu tym komunalizacji. Spełnione więc zostały przesłanki zawarte art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, obligujące do wyłączenia części przedmiotowego mienia z komunalizacji. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że na przedmiotowej nieruchomości znajdowała się siedziba Urzędu Miasta [...], Urzędu Gminy [...], Urzędu Skarbowego, a także Prokuratury Rejonowej. Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość, zabudowana budynkiem, w którym siedzibę miały ww. organy, służyła w części wykonywaniu zadań publicznych należących do organów wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, zatem nie podlegała w całości komunalizacji, na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy. W związku z powyższym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. objęła mienie wyłączone spod komunalizacji i z tej przyczyny rażąco narusza prawo. Minister podkreślił, że Zarząd Powiatu w [...] posiada przymiot strony, albowiem z art. 11 ustawy komunalizacyjnej wynikają określone uprawnienia (interes prawny), nie tylko dla Skarbu Państwa, ale także dla wymienionych w tym przepisie organów państwowych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ wskazał, że nie znajduje on uzasadnienia. Akta sprawy zostały udostępnione pracownikom Urzędu Miasta [...] [...] kwietnia 2018 r., a strony otrzymywały pisma informujące o terminie załatwienia sprawy. Strony były zatem świadome gromadzonego materiału dowodowego i sama ewentualność braku zapewnienia dodatkowego czasu na złożenie końcowego oświadczenia, jakkolwiek mogąca jawić się jako uchybienie, nie miała jednak istotnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że dowód z przesłuchania ma posiłkowy charakter i nie może zanegować tego, co zostało stwierdzone dokumentem urzędowym. W niniejszej zaś sprawie zebrane dowody w sposób bezsporny dowodzą, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. objęte zostało mienie wyłączone spod komunalizacji. Ponadto Minister podniósł, że z akt zgromadzonych w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1995 r., nie wynika aby organ wojewódzki badał kwestię dochowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Natomiast dowodzi ona, że Urząd [...] w [...] wiedzę o decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 1991 r. miał co najmniej od [...] czerwca 1991 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania został złożony [...] września 1991 r. Uchybienie jednomiesięcznemu terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania stanowi zaś bezwzględną przeszkodę dla dokonania merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Wojewoda [...] wznawiając zatem postępowanie i wydając kontrolowaną decyzję w sposób rażący naruszył przepis art. 148 k.p.a. Ze skargą na powyższe orzeczenie wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Dyrektor Urzędu [...] w [...], zarzucając jej w szczególności naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa., w związku z art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez utrzymanie w całości w mocy decyzji stwierdzającej w całości nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 r; 2) art 145 § 1 pkt 5 kpa w związku z art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez przyjęcie, iż organ wznowieniowy był zobowiązany badać kwestię dochowania terminu złożenia przez Urząd [...] w [...] wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 r. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący uzasadnił, że w jego ocenie zaskarżona decyzja ewentualnie może stwierdzać nieważność decyzji wznowieniowej jedynie w części (z wyłączeniem pkt [...]), gdyż zgodnie z nim już odmówiono wniosku o komunalizację zabudowanej działki nr [...], stanowiącej siedzibę Urzędu [...] w [...]. Z kolejną skargą na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu wystąpiło Miasto [...], zaskarżając ją w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciło: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art 156 § 1 kpa, poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 r., mimo braku ku temu podstaw; b) art. 7 w zw. z art. 77 § I i art. 80 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności błędną ocenę materiału dowodowego przez uznanie, iż istnieją podstawy do wydania zaskarżonej decyzji; c) art. 10 § 1 - 3 w zw. z art. 81 kpa - przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przeprowadzenia dalszych wniosków dowodowych; d) art. 28 kpa - poprzez uznanie, że Zarządowi Powiatu w [...] przysługuje przymiot strony, a tym samym przysługiwało uprawnienie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 r., w sytuacji gdy przymiot strony powinien jedynie przysługiwać Miastu [...] i Skarbowi Państwa; e) art. 136 kpa, poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym dopuszczenia dowodów zgłoszonych dotychczas w pismach procesowych składanych do Ministra przez skarżącego, a w szczególności, poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka osób zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez uznanie, że decyzja Wojewody [...] objęła mienie wyłączone spod komunalizacji, podczas gdy zgromadzony w aktach sprawy zakończonej wydaniem decyzji materiał dowodowy wskazuje, że na nieruchomości połażonej w [...] przy ul. [...] znajdowała się siedziba Gminy Miasta [...] i Urzędu Miasta [...], a Gmina Miasto [...] od momentu przekazania, tj. od [...] czerwca 1981 r. administrowała budynkiem, ponosiła koszty związane z nieruchomością i budynkiem, a nadto budynek i jego pomieszczenia były zajęte przez Urząd w związku z wykonywaniem zadań publicznych, mających na celu zaspokojenie potrzeb mieszkańców Gminy Miasto [...]. Mając na uwadze powyższe Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej. Odpowiadając na skargi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w decyzji. Postanowieniem z [...] lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2778/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zainicjowane powyższymi skargami oraz postanowił prowadzić je pod sygnaturą I SA/Wa 2681/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargi za niezasadne. Kontroli Sądu poddana została decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu, którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. wydaną w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. w przedmiocie komunalizacji. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1995 r.- badana w postępowaniu nieważnościowym, została podjęta w ramach jednego z postępowań nadzwyczajnych służących weryfikacji decyzji ostatecznych, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Stanowi ono wyjątek od uregulowanej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Przesłanki wznowienia postępowania określone zostały przez ustawodawcę enumeratywnie w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem uruchomienia rozważanego postępowania jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie stosownego wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Jeśli organ stwierdzi, że termin do wznowienia postępowania nie został zachowany bądź też podmiot żądający wznowienia postępowania nie wskazał ustawowych przesłanek wznowienia wówczas, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., powinien odmówić wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku zobligowany jest podjąć postanowienie o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a. Otwiera ono drogę do tak zwanego "właściwego postępowania", którego celem jest przeprowadzenie przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Ten etap postępowania wznowieniowego co do zasady powinien zakończyć się wydaniem jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego, nie zamyka ostatecznie kwestii oceny zachowania terminu do wznowienia postępowania. Organ także po wznowieniu postępowania, ma obowiązek z urzędu weryfikować, czy termin określony w art. 148 k.p.a. został zachowany, ponieważ tylko podanie wniesione z zachowaniem terminu należy uznać za dopuszczalne. Jeżeli organ po wznowieniu postępowania dostrzeże jednak, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 k.p.a., wówczas powinien takie postępowanie umorzyć. Przystąpienie do merytorycznego rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, na podstawie art. 151 k.p.a., dotknięte jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. Tryb wznowienia reguluje art. 148 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Z powyższego wynika, że strona, która dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania powinna w terminie miesiąca od tego dnia złożyć stosowny wniosek. Miesięczny termin jest terminem ustawowym (materialnym), którego uchybienie nie podlega przywróceniu. W związku z tym ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. został złożony przez Wojewódzki Urząd [...] w [...] w dniu [...] września 1992r. (data wniosku to [...] września 1992 r.). Z treści wniosku w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wnioskodawca o wydaniu decyzji komunalizacyjnej dowiedział się z pisma Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] czerwca 1991 r., z którym była prowadzona korespondencja w tej kwestii, w związku z okolicznością, że na gruncie będącym przedmiotem komunalizacji posadowiony jest budynek stanowiący siedzibę Wojewódzkiego Urzędu [...] od [...] listopada 1977 r. Jednocześnie wnioskodawca podniósł, że Wojewódzki Urząd [...] nie biorąc udziału w żadnym stadium postępowania administracyjnego, nie mógł wnieść zastrzeżeń ani odwołania w odpowiednim terminie. W przypadku podstawy wznowienia jaką jest pominięcie strony w postępowaniu, istotne jest przy składaniu wniosku, zachowanie terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem sądów administracyjnych zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy). Nie musi ona natomiast zapoznać się z treścią decyzji. Wystarczające jest by strona powzięła informację, że decyzja została wydana. Jak wynika z akt sprawy pismem z [...] czerwca 1991 r. , które wpłynęło do Wojewódzkiego Urzędu [...] w [...] w dniu [...] czerwca 1991 r. Urząd Miasta [...] poinformował o wydaniu kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej ze wskazaniem organu, który ją wydał, daty i numeru, jak również o objęciu nią budynku zajmowanego przez Wojewódzki Urząd [...]. Ponownie pismem z [...] lipca 1991 r. Burmistrz Miasta [...] poinformował Urząd [...] o wydaniu decyzji Wojewody [...]. W związku z powyższym termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od [...] czerwca 1991 r., co oznacza, że termin ten upłynął [...] lipca 1991 r. , a zatem wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu ([...] września 1992 r.). Doszło zatem w niniejszej sprawie, jak zasadnie wskazał Minister do rażącego naruszenia art. 148 k.p.a., gdyż Wojewoda [...] po wznowieniu postępowania wydał decyzję merytoryczną, w sytuacji gdy winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Jak wskazano bowiem wyżej przystąpienie do merytorycznego rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, na podstawie art. 151 k.p.a., dotknięte jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji zbędne było dokonanie przez Ministra merytorycznej oceny decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. Uchybienie to jednak pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Zasadniczym bowiem powodem stwierdzenia nieważności tej decyzji było wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 148 k.p.a. W konsekwencji także badanie przez Sąd prawidłowości decyzji wydanej po wznowieniu postępowania jest zbędne. Należy jednak podzielić stanowisko Ministra, że Zarząd Powiatu w [...] był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. Jak bowiem zasadnie wskazał organ nadzoru z art. 11 ustawy komunalizacyjnej wynikają określone uprawnienia (interes prawny), nie tylko dla Skarbu Państwa, ale także dla wymienionych w tym przepisie organów państwowych. Zasadniczo stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, jednakże inny podmiot może być uznany za stronę tego postępowania, jeżeli wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji, który przekreślałby tytuł własności Skarbu Państwa lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn wskazanych w art. 11 ustawy z 10 maja 1990 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. wskazać należy, że powyższe uchybienie w realiach niniejszej sprawy pozostaje bez wpływu na jej wynik. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI