I SA/Wa 2671/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o uznaniu świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu. Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe gromadzenie i ocenę materiału dowodowego. Skarżący M. E. domagał się uchylenia decyzji, argumentując, że sprawował stałą i prawidłową opiekę nad córką K. E. w okresie od marca 2020 r. do lutego 2022 r., mimo trudności w kontaktach z dzieckiem i ustanowienia dla niej opiekuna prawnego. Organy obu instancji uznały świadczenie za nienależnie pobrane, opierając się na pouczeniu zawartym w decyzji przyznającej świadczenie i na sprzecznych ustaleniach faktycznych dotyczących sprawowania opieki. Sąd podkreślił, że kluczowe dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane jest nie tylko obiektywne wystąpienie okoliczności wykluczających prawo do świadczenia, ale także subiektywny element świadomości strony o braku tego prawa. W ocenie Sądu, organy nie wykazały w sposób wystarczający tego subiektywnego elementu, zwłaszcza w kontekście sprzecznych oświadczeń M. E. i opiekuna prawnego córki oraz utrudnień w kontaktach z dzieckiem. Sąd wskazał na konieczność zapoznania się z aktami spraw sądowych dotyczących opieki nad córką, które mogłyby pomóc w jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu odwoławczego na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'nienależnie pobranego świadczenia' w kontekście świadczeń rodzinnych, wymogi proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym świadczeń, znaczenie elementu subiektywnego (świadomości) przy ocenie nienależnego pobrania.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z opieką nad dzieckiem po śmierci matki, ustanowieniem opiekuna prawnego i utrudnieniami w kontaktach. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne zostało nienależnie pobrane, jeśli skarżący twierdzi, że sprawował opiekę nad córką, mimo ustanowienia dla niej opiekuna prawnego i utrudnień w kontaktach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie nie zostało nienależnie pobrane w sposób jednoznaczny, ponieważ organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, aby udowodnić subiektywny element świadomości skarżącego o braku prawa do świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego dotyczącego sprawowania opieki nad córką przez skarżącego, zwłaszcza w obliczu sprzecznych oświadczeń i utrudnień w kontaktach. Brak wystarczających dowodów na świadomość skarżącego o braku prawa do świadczenia.
Czy organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie o nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), co miało wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie przeprowadziły wszechstronnej oceny materiału dowodowego, nie zapoznały się z aktami spraw sądowych dotyczących opieki nad dzieckiem, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawidłowe zastosowanie przepisów.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 2b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.ś.r. art. 32
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego. • Organy nie wykazały subiektywnego elementu świadomości skarżącego o braku prawa do świadczenia. • Sprzeczne oświadczenia stron i utrudnienia w kontaktach z dzieckiem wymagały głębszego wyjaśnienia.
Godne uwagi sformułowania
na pojęcie "świadczenia nienależnie pobranego" składa się nie tylko element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania ale także - co ma znaczenie w sprawie - element subiektywny, czyli szczególny stan świadomości (woli) osoby pobierającej takie świadczenie rodzinne. • pouczeniem, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., jest tylko takie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, że ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia rodzinnego
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący sprawozdawca
Anna Falkiewicz-Kluj
sędzia
Monika Sawa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nienależnie pobranego świadczenia' w kontekście świadczeń rodzinnych, wymogi proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym świadczeń, znaczenie elementu subiektywnego (świadomości) przy ocenie nienależnego pobrania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z opieką nad dzieckiem po śmierci matki, ustanowieniem opiekuna prawnego i utrudnieniami w kontaktach. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe organów administracji i jak trudne może być udowodnienie 'nienależnego pobrania' świadczenia, gdy istnieją wątpliwości co do faktycznego sprawowania opieki.
“Czy opiekun prawny dziecka może pozbawić ojca prawa do świadczenia pielęgnacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.