I SA/Wa 2665/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, uznając, że nie udowodniono spełnienia przesłanek do nabycia z mocy prawa prawa własności gruntu kolejowego.
Spółka [...] S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa własności gruntu kolejowego oraz prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca argumentowała, że nieruchomość była we władaniu spółki i stanowiła infrastrukturę kolejową. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie kluczowych przesłanek z art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, tj. istnienia czynnej linii kolejowej i władania gruntem w krytycznym dniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności gruntu oraz przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu. Podstawą prawną był art. 37a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który przewidywał nabycie tych praw, jeśli grunt wchodził w skład linii kolejowych, pozostawał we władaniu [...] S.A. w dniu 28 lutego 2003 r. i nie stanowił własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub [...] S.A. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że przedłożyła dowody na władanie nieruchomością. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie udowodniła kluczowych przesłanek. W szczególności, dokumentacja przedstawiona przez spółkę (m.in. wypisy z rejestru gruntów, oświadczenie) została sporządzona według stanu na 2019 r., a nie na krytyczny dzień 28 lutego 2003 r. Sąd podkreślił, że oświadczenie spółki nie mogło stanowić samodzielnego dowodu, a organ I instancji dwukrotnie wzywał spółkę do uzupełnienia materiału dowodowego, czego spółka nie uczyniła. Sąd uznał, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a materiał dowodowy wystarczająco zebrany i rozpatrzony, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 PPSA.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie, że grunt w dniu 28 lutego 2003 r. był częścią czynnej linii kolejowej i pozostawał we władaniu spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedstawione przez spółkę dokumenty (m.in. wypisy z rejestru gruntów, oświadczenie) zostały sporządzone według stanu na 2019 r., a nie na krytyczny dzień 28 lutego 2003 r. Oświadczenie spółki nie mogło stanowić samodzielnego dowodu, a spółka nie odpowiedziała na wezwania organu do uzupełnienia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.r.p.p. art. 37a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Przepis ten określa przesłanki nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności gruntów kolejowych oraz przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego tych gruntów i własności znajdujących się na nich naniesień, pod warunkiem, że grunt wchodził w skład linii kolejowych, pozostawał we władaniu [...] S.A. w dniu 28 lutego 2003 r. i nie stanowił własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub [...] S.A.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.k. art. 4 § pkt 2
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Definicja "linii kolejowej" obowiązująca w dniu 28 lutego 2003 r.
ustawa COVID-19 art. 25 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów przedstawionych przez spółkę [...] S.A. na potwierdzenie spełnienia przesłanek z art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP (istnienie czynnej linii kolejowej, władanie gruntem w krytycznym dniu). Niewystarczająca moc dowodowa oświadczenia spółki [...] S.A. bez poparcia innymi dokumentami. Niespełnienie przez spółkę obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego pomimo wezwań organu I instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organ I instancji art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i dowolną ocenę. Naruszenie przez organ II instancji art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP poprzez błędne przyjęcie braku przesłanek do nabycia praw. Naruszenie przez organ II instancji art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną decyzja organu wojewódzkiego ma charakter jedynie deklaratoryjny Oświadczenia beneficjentów uwłaszczenia nie mogą stanowić samodzielnego dowodu w sprawie instytucja oświadczenia z art. 75 § 2 kpa zasadniczo nie jest przeznaczona do dokonywania ustaleń w zakresie okoliczności, które są sporne między stronami postępowania administracyjnego ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa również na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne Nie można w takim przypadkach zakładać, że przy bierności strony (a taka wystąpiła w rozpatrywanej sprawie) cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym już przez organy administracji spoczywa na tych organach.
Skład orzekający
Iwona Kosińska
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Lenart
sędzia
Przemysław Żmich
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że w sprawach o uwłaszczenie gruntów kolejowych na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a oświadczenia spółki bez poparcia innymi dowodami są niewystarczające. Podkreślenie roli organu w wezwaniu do uzupełnienia dowodów i konsekwencji bierności strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów kolejowych na podstawie przepisów przejściowych ustawy o komercjalizacji PKP. Interpretacja dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem gruntów kolejowych, które ma znaczenie dla spółek kolejowych i Skarbu Państwa. Pokazuje praktyczne problemy dowodowe w postępowaniu administracyjnym.
“Czy spółka PKP udowodniła prawo do gruntu? Sąd wskazuje na kluczowe braki dowodowe.”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wa 2665/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Lenart Iwona Kosińska /przewodniczący sprawozdawca/ Przemysław Żmich Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 125/22 - Wyrok NSA z 2023-03-23 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 75 par. 2, 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2018 poz 1311 art. 37a Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu oraz odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności oddala skargę. Uzasadnienie Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. prawa własności gruntu położonego w gminie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, KW nr [...] oraz nabycia z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda, na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1311), decyzją z dnia [...] października 2019 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. prawa własności przedmiotowego gruntu oraz nabycia z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu wraz z prawem własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, spółka [...] S.A. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. poprzez nieuwzględnienie, że nieruchomość znajdowała się we władaniu [...] S.A. Ponadto naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny oraz błędne przyjęcie, że [...] S.A. nie przedłożyła w niniejszym postępowaniu dowodów pozwalających stwierdzić, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w jej władaniu. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i wyjaśnił, że przepis ten ma na celu uporządkowanie stosunków własnościowych gruntów będących częścią składową linii kolejowych w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Minister przywołał treść art. 4 pkt 4 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu 28 lutego 2003 r. (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.). Minister wskazał, że art. 37a określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności gruntu stanowiącego element linii kolejowej na rzecz Skarbu Państwa i jednoczesne ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na rzecz [...] S.A. wraz z własnością urządzeń infrastruktury kolejowej. Dla spełnienia przesłanek wynikających z powołanego przepisu wystarczy stwierdzenie, że na gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa, a [...] S.A. miała przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz że nieruchomość w tym dniu nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że w dziale II tej księgi jako właściciel działki nr [...] ujawniona została A. B. na podstawie prawomocnych postanowień Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku wydanych w latach 1978-1983 oraz prawomocnego postanowienia Sądu o zgodnym dziale spadku z 1984 r. Aktualnie prawo własności przedmiotowej nieruchomości ujawnione jest w księdze wieczystej na rzecz W. G. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 2009 r. Wobec powyższego Minister stwierdził, że Wojewoda w decyzji z dnia [...] października 2019 r. zasadnie wskazał, że w dniu [...] lutego 2003 r. przedmiotowy grunt stanowił własność osób fizycznych, a nie własność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy [...] S.A. Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości Ministra Rozwoju i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą. Odnosząc się do pozostałych przesłanek zastosowania art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r., czyli zajętości danej nieruchomości pod czynną linię kolejową oraz pozostawania we władaniu [...] S.A., organ II instancji stwierdził, że ze znajdujących się w aktach niniejszej sprawy dokumentów nie wynika, żeby działka nr [...] zajęta była pod czynną linię kolejową oraz pozostawała we władaniu [...] S.A. Do wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu wnioskodawca załączył m.in. wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] lutego 2019 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...] lutego 2019 r., wydruk z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz wypis z ewidencji środków trwałych znajdujących się na działce nr [...]. Jednakże dokumentacja ta nie dowodzi istnienia na przedmiotowej nieruchomości linii kolejowej oraz pozostawania gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A. Dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2019 r. oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia [...] lutego 2019 r. wskazuje jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako teren kolejowy. Ponadto ww. dokumenty opracowane zostały według stanu istniejącego w dniu ich podpisania, a nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. Natomiast z mapy ewidencyjnej z dnia [...] lutego 2019 r. nie wynika dokładny przebieg linii kolejowej przez działkę nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r. Dodatkowo Minister podkreślił, że ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy wypisu z ewidencji środków trwałych znajdujących się na działce nr [...] nie wynika, czy opisane w nim środki trwałe, tj. rów odwadniający oraz skarpa i podtorze, zostały zbudowane przed dniem [...] lutego 2003 r. oraz czy stanowią część czynnej linii kolejowej. Niewykazanie przez wnioskodawcę, że przedmiotowy grunt wchodził w dniu [...] lutego 2003 r. w skład czynnej linii kolejowej, nie pozwala także na stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w ww. dacie we władaniu [...] S.A. Do wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. załączono również oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] S.A. w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym wskazano, że przedmiotowy grunt oznaczony jako działka nr [...] był w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...]. W ocenie Ministra powyższe oświadczenie nie może stanowić wyłącznego dowodu potwierdzającego spełnienie przesłanki władania publicznoprawnego, gdyż nie zostało poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi, że przedmiotowy grunt pozostawał w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...]. Oświadczenia beneficjentów uwłaszczenia nie mogą stanowić samodzielnego dowodu w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy charakteryzują się dużym poziomem ogólności. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 kpa organ odwoławczy stwierdził, że nie sposób przyjąć, by organ I instancji dopuścił się naruszenia obowiązków wynikających z przytoczonych wyżej przepisów. Minister podkreślił, że wobec wskazanych powyżej braków w materiale dowodowym Wojewoda pismami z dnia [...] maja 2019 r. oraz z dnia [...] lipca 2019 r. wezwał wnioskodawcę do nadesłania wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej według stanu na dzień [...] lutego 2003 r., wypisu z ewidencji środków trwałych zlokalizowanych na działce nr [...] sporządzonego według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. wraz ze wskazaniem daty budowy środków trwałych oraz wskazaniem, czy linia kolejowa [...] jest linią kolejową czynną. Ponadto w ww. pismach organ wojewódzki wezwał [...] S.A. do ustosunkowania się do informacji udzielonych przez strony postępowania, z których wynika, że na przedmiotowej nieruchomości brak jest infrastruktury kolejowej oraz że przedmiotowa działka miała być zajęta pod budowę drugiego toru kolejowego linii kolejowej [...], jednakże tor ten nigdy nie powstał. Oba pisma pozostały bez odpowiedzi [...] S.A. W ocenie organu odwoławczego żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie potwierdził, aby na przedmiotowym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, a [...] S A. w tej dacie miały tę nieruchomość we władaniu. Zatem brak było podstaw do stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. prawa własności przedmiotowego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] oraz nabycia z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie, na podstawie art. 37a ust. 1 i 2 ww. ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Na decyzję Ministra Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka [...] S.A. W uzasadnieniu skargi zarzuciła Ministrowi naruszenie przepisów: I - prawa procesowego, czyli: - art. 75 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że [...] S.A. nie przedłożyła w niniejszym postępowaniu dowodów pozwalających stwierdzić, że [...] S.A. było posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. oraz przez błędne uznanie, że oświadczenie osób reprezentujących wnioskodawcę nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt był w posiadaniu [...] S.A. w tej dacie, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, tj. poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, że: sporna nieruchomość nie pozostawała w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] S.A., nieistotny jest fakt znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości naniesień w postaci rowu odwadniającego, skarpy, podtorza, które jednoznacznie potwierdzają ich przeznaczenie jako infrastruktury kolejowej linii [...], co w pełni koresponduje z oznaczeniem działki nr [...] w rejestrze gruntów jako terenu kolejowego, data powstania linii kolejowej [...] nie jest faktem powszechnie znanym i w związku z tym okoliczność ta wymaga dodatkowego dowodzenia, - art. 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. II – prawa materialnego, czyli art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 6 kpa poprzez mylne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa własności przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez [...] S.A. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 292 ze zm.) oraz art. 4 pkt 2 obowiązującej w dniu 28 lutego 2003 r. ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 37a ust.1 i 2 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...] SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] SA stają się z dniem [...] czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 tego przepisu. Do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] SA przysługuje z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach. Ustawa ta nie zawiera własnej definicji pojęcia "linia kolejowa". W tym zatem zakresie odwołać się należy do art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.) w wersji obowiązującej w dniu [...] lutego 2003 r. Z treści tego przepisu wynika, że określenie "linia kolejowa" oznacza tory kolejowe wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego, wraz z zajętymi pod nie gruntami. Przepis art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" określa trzy przesłanki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. prawa własności gruntów, a przez [...] SA prawa użytkowania wieczystego tych gruntów i własności znajdujących się na nim naniesień. Są to: - zagospodarowanie w dniu [...] lutego 2003 r. gruntu infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową, - władanie gruntem w tej dacie przez [...] SA oraz - nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] SA prawa własności do tego gruntu. Podkreślić należy, że skutkiem wejścia w życie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" było przejście z mocy prawa na własność Państwa (i w użytkowanie wieczyste skarżącej Spółki) własności opisanych w tym przepisie gruntów niestanowiących własności Skarbowi Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub [ ...]SA. Oznacza to, że decyzja organu wojewódzkiego ma charakter jedynie deklaratoryjny. Potwierdza ona zaistnienie w dniu [...] czerwca 2003 r. przesłanek określonych w powołanym przepisie. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uznały, że nie zostały łącznie spełnione przesłanki wynikające z art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i odmówiły stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. prawa własności spornego gruntu (działki nr 137/1) oraz nabycia z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu wraz z prawem własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie. W ocenie organów żaden z przedstawionych przez wnioskującą Spółkę w sprawie dowodów nie potwierdził, aby na przedmiotowym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. usytuowana była czynna linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, a [...] w tej dacie miały nieruchomość we władaniu. Sąd orzekający, po dokonaniu analizy akt administracyjnych i uzasadnień zapadłych orzeczeń, podzielił to stanowisko organów. Do złożonego wniosku skarżąca Spółka załączyła jedynie wypis i wyrys z rejestru gruntów sporządzone odpowiednio według stanu na dzień [...] i [...] lutego 2019 r., wydruk z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2019 r., wypis z ewidencji środków trwałych znajdujących się na działce nr [...] (bez daty) oraz oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania [...] S.A. w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Pismo to zawiera oświadczenie, że przedmiotowy grunt był w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...]. Analiza treści tych dokumentów faktycznie nie dowodzi, że na dzień [...] lutego 2003 r. na działce nr [...] znajdowała się linia kolejowej oraz że w tej dacie pozostawała ona we władaniu skarżącej Spółki. Jedyną, niesporną zresztą okolicznością, którą można potwierdzić na podstawie zapisów księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, jest fakt, że w dniu [...] lutego 2003 r. działka nr [...] była własnością osoby fizycznej. Wszystkie pozostałe dokumenty, jak prawidłowo ustalił organ II instancji, opracowane zostały według stanu istniejącego w 2019 r., a nie według stanu istniejącego na nieruchomości w dniu [...] lutego 2003 r. W tej sytuacji nie mogą one być uznane za dowody, że na przedmiotowym gruncie w dniu [...] lutego 2003 r. znajdowała się linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, a Polskie Koleje Państwowe w tej dacie władały tą nieruchomością. Także takim dowodem nie może być samodzielnie znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie. Oświadczenie to nie odwołuje się do wiedzy osób pod nim podpisanych. Nie zawiera żadnego wyjaśnienia, na podstawie jakich własnych ustaleń lub dokumentów osoby, które złożyły to oświadczenie, powzięły informacje, o których zaświadczają, i w jakich okolicznościach posiadły wiedzę o wskazanych w nim faktach. W ocenie Sądu moc dowodowa tego pisma, przy braku jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających fakt władania w dniu [...] lutego 2003 r. działką nr [...] przez skarżącą Spółkę, jest niewystarczająca, aby uznać ten fakt za udowodniony. Nadto, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 13/13, instytucja oświadczenia z art. 75 § 2 kpa zasadniczo nie jest przeznaczona do dokonywania ustaleń w zakresie okoliczności, które są sporne między stronami postępowania administracyjnego (jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). W żadnym zaś razie oświadczenie takie nie może korzystać z pierwszeństwa przy ustalaniu stanu faktycznego. Oświadczenie o jakim mowa w art. 75 § 2 kpa może być w postępowaniu administracyjnym traktowane jako dowód, jednakże musi on podlegać ocenie z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz sprzecznych interesów stron postępowania. Podkreślić przy tym należy, że omawiana regulacja wynikająca z powołanego art. 37a ma charakter wywłaszczeniowy. W takiej sytuacji należy ze szczególną starannością udokumentować spełnienie przesłanek wynikających z art. 37a. Organy orzekające w tego typu sprawach muszą natomiast zachować pełen obiektywizm i profesjonalizm i nie mogą pozytywnie orzekać jedynie na podstawie jednego dokumentu, czyli oświadczenia, które zostało sporządzone przez wnioskującą Spółkę. Podkreślić należy, że jak wynika z akt sprawy, organ I instancji dwukrotnie (pismami z dnia [...] maja 2019 r. oraz z dnia [...] lipca 2019 r.) wzywał skarżącą Spółkę do nadesłania wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej według stanu na dzień [...] lutego 2003 r., wypisu z ewidencji środków trwałych zlokalizowanych na działce nr [...] sporządzonego według stanu na dzień [...] lutego 2003 r. wraz ze wskazaniem daty budowy środków trwałych oraz wskazaniem, czy linia kolejowa [...] jest linią kolejową czynną. Dodatkowo w pismach tych organ wezwał do ustosunkowania się wnioskodawcy do informacji udzielonych przez strony postępowania, z których wynika, że na przedmiotowej nieruchomości brak jest infrastruktury kolejowej oraz że przedmiotowa działka miała być zajęta pod budowę drugiego toru kolejowego linii kolejowej [...] , jednakże tor ten nigdy nie powstał. Niestety pisma te pozostały bez odpowiedzi [...] S.A. W ocenie Sądu, ponieważ decyzja organu wojewódzkiego ma charakter deklaratoryjny i potwierdza ona zaistnienie przesłanek określonych w powołanym wyżej art. 37a, to przede wszystkim na stronie wnioskującej ciąży obowiązek udowodnienia wystąpienia na dzień [...] lutego 2003 r. wszystkich przesłanek wynikających z tego przepisu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1830/11, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania wyjaśniającego ma on zatem obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Jest to bowiem warunek prawidłowego, a więc zgodnego z istniejącym stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami prawa, rozstrzygnięcia sprawy. Na organach prowadzących postępowanie spoczywa zatem obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązek przeprowadzenia niezbędnych dowodów (z urzędu lub powołanych przez stronę). Wskazane obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa również na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. W sytuacji, kiedy ciężar dowodu spoczywa także na stronie postępowania, obowiązek organu administracji może ograniczać się do wezwania jej, aby przedstawiła w stosownym terminie dowody na okoliczność, która warunkuje korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z przepisów nakładających na organy wspomniane powinności nie da się bowiem wyprowadzić wniosku, że organy zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona sama, mimo wezwania, takich środków nie przedstawiła. Nie można w takim przypadkach zakładać, że przy bierności strony (a taka wystąpiła w rozpatrywanej sprawie) cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym już przez organy administracji spoczywa na tych organach. Podsumowując, Sąd stanął na stanowisku, że z analizy sprawy wynika, że obecnie kontrolowane postępowanie zakończone decyzją Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (w tym i powołanych w skardze przepisów). Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany i rozpatrzony. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa Minister przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę