I SA/Wa 2657/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie poinformował Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rażącej przewlekłości postępowania w sprawie odszkodowania za bezprawne przejęcie przedsiębiorstwa, mimo umorzenia skargi z powodu utraty właściwości organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za bezprawne przejęcie przedsiębiorstwa w 1951 r. Mimo że decyzja o umorzeniu była zgodna z prawem ze względu na uchylenie przepisów umożliwiających dochodzenie odszkodowania przed organami administracji, Sąd uznał, że 19-letnie postępowanie administracyjne, w którym organ nie podjął żadnych czynności, charakteryzowało się rażącą przewlekłością. W związku z tym, Sąd postanowił poinformować Ministra o stwierdzonych uchybieniach.
Sprawa dotyczyła skargi S. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2014 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za bezprawne przejęcie przedsiębiorstwa J. P. w 1951 r. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] listopada 1995 r., po tym jak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 września 1995 r. (sygn. akt IV SA 2072/93) oddalił jej wcześniejszą skargę na decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z 1993 r. stwierdzającą naruszenie prawa przy ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem. NSA wskazał wówczas, że decyzja ta otwiera drogę do wystąpienia z wnioskiem odszkodowawczym. Zaskarżona decyzja Ministra z 2014 r. umorzyła postępowanie, ponieważ z dniem 1 września 2004 r. uchylono art. 160 k.p.a., który stanowił podstawę do ustalania odszkodowań w postępowaniu administracyjnym. Przyjęto, że sprawy wszczęte i niezakończone przed tą datą podlegają umorzeniu. Sąd uznał tę wykładnię za prawidłową i oddalił skargę. Niemniej jednak, Sąd stwierdził rażącą przewlekłość postępowania administracyjnego, które trwało 19 lat, a organ nie podjął w tym czasie żadnych istotnych czynności poza przekazaniem sprawy według właściwości. Sąd uznał, że takie działanie Ministra stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady szybkości, i postanowił poinformować o tym Ministra na podstawie art. 155 § 1 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie zostało wszczęte i nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, która uchyliła właściwe przepisy, a sprawa utraciła charakter sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania była zgodna z prawem, ponieważ art. 160 k.p.a. został uchylony, a sprawy odszkodowawcze wszczęte przed tą datą, które nie zostały zakończone, podlegają umorzeniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 155 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do poinformowania organu o stwierdzonych uchybieniach w toku postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 160
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis uchylony, który stanowił podstawę do ustalania odszkodowań w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 2
Przepis nowelizujący, który uchylił art. 160 k.p.a.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
rażąca przewlekłość istotne uchybienia w toku postępowania następcza niedopuszczalność drogi administracyjnej
Skład orzekający
Tomasz Szmydt
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego i konsekwencji uchylenia przepisów materialnych lub proceduralnych w toku postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia art. 160 k.p.a. i spraw odszkodowawczych wszczętych przed tą datą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe postępowanie administracyjne może prowadzić do absurdalnych sytuacji, gdzie organ działa po utracie właściwości, a sąd musi interweniować, choćby tylko poprzez zwrócenie uwagi na przewlekłość.
“19 lat czekania na odszkodowanie i decyzja o umorzeniu. Sąd zwraca uwagę na rażącą przewlekłość organu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2657/14 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2014-11-28 Data wpływu 2014-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Tomasz Szmydt /przewodniczący/ Anna Wesołowska Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6292 Przymusowy zarząd państwowy Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Wystąpiono z sygnalizacją o poinformowaniu właściwych organów lub ich organów zwierzchnich o uchybieniach w toku postępowania administracyjnego Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 155 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: poinformować Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o istotnych uchybieniach w prowadzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania w postaci rażącej przewlekłości. Uzasadnienie W sprawie o sygnaturze akt I SA/WA 2657/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał skargę S. P. (dalej jako skarżąca) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ/Minister) z dnia [...] lipca 2014r. [...] utrzymującą w mocy decyzję tegoż Ministra z dnia [...] maja 2014r. [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za bezprawne przejęcie w 1951r. przedsiębiorstwa J. P. Z akt sprawy administracyjnej wynika, iż na wniosek skarżącej decyzją nr [...] z dnia [...] września 1993r Minister Przemysłu i Handlu stwierdził, że zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości znak: [...] z dnia [...] lutego 1951 r., ustanawiające przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem [...], własność J. P. w [...] (stanowiące następnie podstawę do przejęcia w 1958r. ww przedsiębiorstwa na własność Państwa) zostało wydane z naruszeniem prawa. Wyrokiem z dnia 12 września 1995r., sygn. akt IV SA 2072/93 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. P. na w/w decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] września 1993r. wskazując w uzasadnieniu, że ww decyzja z 1993r. otwiera skarżącej drogę do wystąpienia w tej kwestii ze stosownym wnioskiem odszkodowawczym. Powołując się na ww wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskiem z dnia [...] listopada 1995r. S. P. wystąpiła do ówczesnego Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o "przyznanie odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę z tytułu bezprawnego przejęcia Przedsiębiorstwa J. P.". Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją Ministra z dnia [...] lipca 2014r. postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] listopada 1995r. zostało umorzone z uwagi na uchylenie z dniem 1 września 2004 r. przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2004 r. Nr 162 poz. 1692) art. 160 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst pierwotny: Dz. U. 1960 r. Nr 30 poz. 168, tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej - kpa). W myśl przyjętej wykładni wykluczającej zastosowanie art. 5 ww ustawy nowelizującej z dnia 17 czerwca 2004 r. w odniesieniu do uchylonego art. 160 § 4 i 5 kpa uznaje się, że sprawy odszkodowań wszczęte i niezakończone przez organy administracji przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają umorzeniu. Co do zasady zatem zaskarżona do tut. Sądu decyzja z dnia [...] lipca 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra o umorzeniu postępowania odpowiada prawu. Skutkowało to oddaleniem skargi S. P. Pomimo to, Sąd doszedł do przekonania, iż stwierdzone w toku rozpoznawania skargi uchybienia w działaniu organu dają podstawę do poinformowania o nich Ministra w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 270, dalej – ppsa). Sąd stwierdził mianowicie, że w toku trwającego przez 19 (dziewiętnaście) lat postępowania administracyjnego (poza dwukrotnym przekazaniem w 1995r. sprawy według właściwości) organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącej. Powyższa bezczynność i przewlekłość postępowania w ocenie Sądu ma kwalifikowany charakter, bowiem, jak już wskazano, z dniem 1 września 2004 r. organy administracji przestały być właściwe w sprawach dotyczących ustalenia odszkodowania za rzeczywistą szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Umorzenie w 2014r. jako bezprzedmiotowego postępowania "odszkodowawczego" zainicjowanego jeszcze w 1995r. nastąpiło zatem po upływie 10 (dziesięciu) lat od daty, kiedy sprawa (wskutek tzw. następczej niedopuszczalności drogi administracyjnej) utraciła charakter sprawy administracyjnej i została powierzona przez ustawodawcę sądom powszechnym. W ocenie Sądu takie działanie Ministra stanowi o rażącym naruszeniu art. 35 kpa oraz wyrażonych w art. 6, 8 kpa i w art. 12 § 1 kpa podstawowych zasad postępowania administracyjnego (tj. zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady szybkości postępowania). Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI