I SA/Wa 2640/23

I SA/Wa 2640/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 3 listopada 2023 r. nr 060229831/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku K. S. o ponowne rozpoznanie sprawy o przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073 – dalej jako: u.ś.p.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa KRUS znak: [...] z [...] sierpnia 2023 o odmowie przyznania wnioskodawcy prawa do tego świadczenia.
Decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Skarżący K. S. w dniu [...] lipca 2023 r. zwrócił się do Placówki Terenowej KRUS w [...] z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku załączył oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa oraz pisemne oświadczenie oraz zeznania 5 świadków potwierdzające, iż od 1978 r. do 1990 r. pełnił funkcję sołtysa wsi [...] przez okres 3 kadencji. Ponadto z zaświadczenia Urzędu Gminy [...] wynika, że pełnił funkcję sołtysa od [...].07.1990 r. do [...].11.1990 r.
Organ w uzasadnieniu decyzji, przytoczył treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (u.ś.p.), który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:
1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat;
2) osiągnęła wiek:
a) w przypadku kobiet - 60 lat,
b) w przypadku mężczyzn - 65 lat.
i wskazał, że jak wynika z art. 28 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. N32, poz.191) dotychczasową organizację samorządu mieszkańców wsi, w tym sołtysów utrzymywało się, do czasu wyboru organów sołectw, nie dłużej niż do 31.12.1990 r. Podniósł, że biorąc pod uwagę, że skarżący pełnił funkcję sołtysa do dnia [...].11.1990 r. uznał, że nie pełnił funkcji sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie ma podstaw prawnych pozwalających na przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. S. (skarżący), zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż skarżący nie spełnia przesłanki przyznania świadczenia, określonej w przywołanych przepisach w sytuacji, gdy ponad wszelką wątpliwość wynika, iż skarżący pełnił funkcję sołtysa pod rządami ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym, tj. pełnił funkcję sołtysa po 27.05.1990 r. z ostrożności procesowej:
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje tylko wówczas jeżeli osoba pełniła tę funkcję pod rządami ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym, co jest sprzeczne z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, iż wszyscy są równi wobec prawa, oraz wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, oraz z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, iż nikt nie może być dyskryminowany w życiu społecznym z jakiejkolwiek przyczyny.
Wobec powyższego zwrócił się o wystąpienie na zasadzie art. 193 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa jest zgodny z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje sytuację prawną osób pełniących funkcję sołtysa w zależności od okresu w jakim pełnili funkcję sołtysa
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...] odmawiającej skarżącemu K. S. prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa.
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 2 ust. 1 i 3 u.ś.p., zgodnie z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:
1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat;
2) osiągnęła wiek:
a) w przypadku kobiet - 60 lat,
b) w przypadku mężczyzn - 65 lat.
Z powołanego art. 2 ust. 1 u.ś.p. wynika zatem, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie przede wszystkim następujących przesłanek - pełnienie funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje nie mniej niż 8 lat oraz osiągnięcie odpowiednio wieku, w przypadku skarżącego 65 lat.
Ust 3 powołanego art. 2 wskazuje ponadto, że do okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wlicza się również okres pełnienia funkcji sołtysa na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jeżeli osoba ta następnie pełniła funkcje sołtysa na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Ponadto treść art. 28 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. N32, poz.191) wskazuje, że utrzymuje się dotychczasową organizację samorządu mieszkańców wsi, w tym sołtysów, do czasu wyboru organów sołectw, nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 1990 r. (ust 1). W okresie, o którym mowa w ust. 1, do zakresu działania samorządu mieszkańców wsi należy zarząd mieniem pozostającym w dyspozycji dotychczasowych samorządów wsi i prowadzenie własnej działalności gospodarczej i społecznej oraz czynów społecznych w zakresie dotychczasowym (ust 2). W okresie, o którym mowa w ust. 1, sołtysi pełnią powierzone im na podstawie odrębnych przepisów funkcje administracyjne (ust3).
W niniejszej sprawie organ zakwestionował okres pełnienia funkcji sołtysa przez skarżącego gdyż Wójt Gminy [...] potwierdził wyłącznie okres sprawowanie tej funkcji od [...] lipca 1990 r. do [...] listopada 1990 r. , a postanowieniem z [...] października 2023 r., wydanym na skutek postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] września 2023 r., odmówił wydania zaświadczenia w części potwierdzającej okres pełnienia funkcji sołtysa przez skarżącego od 1978 r. do [...] lipca 1990 r. oraz od [...] listopada 1990 r. do 1991 r. z uwagi na brak dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącego tej funkcji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z list obecności sołtysów wynika, że skarżący figuruje na liście obecności jako sołtys wsi [...] [...] lipca 1990 i [...] listopada 1990, zaś na sesji [...] maja 1991 r. sołtysem jest wskazana inna osoba. Na rozprawie [...] marca 2024 r. skarżący oświadczył , że był sołtysem do [...] grudnia 1990 r.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, skarżący nie spełnił wymogów ustawowych do przyznania świadczenia tj. żadna z kadencji na funkcje sołtysa nie była sprawowana pod rządami ustawy z dnia 8 marca 1990 r., a okres sprawowania funkcji po tej dacie wynikał z treści art. 28 ustawy z 10 maja 1990 r., zgodnie z którym sołtysi pełnili powierzone im na podstawie odrębnych przepisów funkcje administracyjne do 31 grudnia 1990 r. tj. do zarządzenia wyborów na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. Tym samym organ zasadnie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego ponieważ nawet gdyby przyjąć, ze skarżący pełnił funkcje sołtysa od 1978 r. do 31 grudnia 1990 r. to żadna z tych kadencji nie była sprawowana na podstawie wyborów przeprowadzonych zgodnie z przepisami ustawy z 8 marca 1990 r. Takie rozumienie omawianych przepisów wynika wprost z ich językowego brzmienia, gdyż już w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 u.ś.p. określono, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków w zakresie ustalenia zarówno okresu sprawowania funkcji sołtysa określając wprost, że mają to być dwie kadencje w okresie nie krótszym niż 8 lat jak i przepisów na podstawie których funkcja ta miała być sprawowana. Ustawodawca wyraźnie przy tym wskazał, że przynajmniej jedna z kadencji powinna być na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. Tym samym, celem ustawodawcy nie było przyznanie tego świadczenia wszystkim osobom pełniącym funkcje sołtysa, a osobom, jak czytamy z uzasadnianiu projektu ustawy – "zasłużonym" ze względu na oznaczoną przez ustawodawcę długość trwania kadencji, z których przynajmniej jedna miała miejsce pod rządami ustawy z 8 marca 1990 r..
Z przyczyn wskazanych powyżej, niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., nie został również naruszony przez organ art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zakresie uzasadnienia prawnego. Postępowanie dowodowe zostało bowiem przeprowadzone prawidłowo a uzasadnienie zostało sporządzone z zachowaniem zasad należytej staranności, przywołuje właściwą podstawę prawną i zawiera jej zwięzłe wyjaśnienie w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu nie narusza prawa.
Sąd nie znalazł podstaw również do zwrócenia się do TK z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją omawianego aktu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.