I SA/Wa 2638/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-02-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie administracyjnezwrot podaniawłaściwość sądusąd administracyjnysąd powszechnyprawo cywilnenajem lokaluMinister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zwrocie podania, uznając, że sprawa dotyczy stosunków cywilnoprawnych i należy do właściwości sądów powszechnych.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zwrocie jego podania dotyczącego żądania rekompensaty pieniężnej za krzywdę oraz nieuzasadnione opłaty związane z mieszkaniem zakładowym. Minister uznał, że sprawa dotyczy stosunków cywilnoprawnych (najem lokalu) i powinna być rozpatrywana przez sąd powszechny, dlatego zwrócił podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpatrywania spraw cywilnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. D. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2022 r., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o zwrocie podania skarżącego. Podanie z 23 lipca 2022 r. dotyczyło żądania rekompensaty pieniężnej za krzywdę wyrządzoną przez funkcjonariuszy publicznych oraz nieuzasadnionych opłat za mieszkanie zakładowe, a także braku możliwości jego wykupu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił podanie, uznając, że dotyczy ono stosunków cywilnoprawnych wynikających z umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej między skarżącym a Instytutem [...] w R. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, naruszenie praw podstawowych i art. 58 k.c. Wniósł o uznanie postanowienia za nieważne, zobowiązanie organu do przyznania kompensaty, wymierzenie grzywny i zasądzenie kosztów. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżone postanowienie, uznał, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Sąd podkreślił, że sprawy dotyczące stosunku najmu lokalu mieszkalnego należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych. Ponieważ umowa najmu została zawarta między skarżącym a Instytutem, a następnie wypowiedziana, a skarżący podejmował próby wykupu mieszkania, sprawy te mają charakter cywilnoprawny. W związku z tym, Minister prawidłowo zwrócił podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., ponieważ nie był właściwy do rozpatrzenia tej sprawy. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrzenia takich roszczeń, ponieważ należą one do zakresu prawa cywilnego i właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sprawy dotyczące stosunku najmu lokalu mieszkalnego, w tym kwestie opłat i możliwości wykupu, są uregulowane w Kodeksie cywilnym i należą do właściwości sądów powszechnych. Organ administracji, do którego wniesiono takie podanie, powinien je zwrócić na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 66 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ, do którego podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, zwraca je wnoszącemu w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 58

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

u.i.b. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy stosunków cywilnoprawnych (najem lokalu, możliwość wykupu), które należą do właściwości sądów powszechnych. Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpatrzenia tego typu spraw i prawidłowo zwrócił podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące rażącego naruszenia prawa, naruszenia praw podstawowych i art. 58 k.c. nie zostały uwzględnione, ponieważ sprawa nie leży w kognicji sądu administracyjnego. Żądania skarżącego dotyczące przyznania kompensaty pieniężnej, wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Organ, aby mógł zastosować art. 66 § 3 k.p.a. i zwrócić podanie wnioskodawcy, musi stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych bądź sprawą, do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych.

Skład orzekający

Przemysław Żmich

przewodniczący

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

członek

Marta Kołtun-Kulik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że sprawy cywilne, w tym dotyczące najmu lokali i ich wykupu, nie należą do właściwości sądów administracyjnych, a organy administracji powinny zwracać takie podania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku zwrotu podania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale zasada właściwości jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest typowym przykładem sporu o właściwość między sądem administracyjnym a powszechnym, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2638/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OZ 37/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-09
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2022 r. nr DIW.kn.053.1.2022 w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 14 października 2022 r., nr DIW.kn.053.1.2022, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ") po rozpatrzeniu wniosku W. D. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie 28 września 2021 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu pisma.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 23 lipca 2022 r. W. D. wniósł do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismo dotyczące żądania "rekompensaty pieniężnej w wysokości [...] zł za wyrządzoną krzywdę przez funkcjonariuszy publicznych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz dyrektora Instytutu [...] w R., którzy działając w złej wierze, uniemożliwili wykupienie wnioskodawcy mieszkania zakładowego, znajdującego się w B. przy [...], [...]." Ponadto, ww. piśmie wnioskodawca wskazał, że zostały naliczane nieuzasadnione opłaty za ogrzewanie budynku, wywóz nieczystości stałych, za wodę zimną i ścieki.
Powołanym na wstępie postanowieniem z 28 września 2022 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił wnioskodawcy pismo z 23 lipca 2022 r.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, skarżący podniósł, że "nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy. Czynność taka nie jest objęta zakazem prawnym, ale zostaje podjęta dla osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Nieważna jest także czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. W piśmiennictwie zasady współżycia społecznego przedstawia się jako powszechnie obowiązujące reguły postępowania nawiązujące do rozsądku, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Jako czynność prawną sprzeczną z zasadami współżycia społecznego w orzecznictwie sądowym uznaje się czynność prawną rażąco krzywdzącą jedną ze stron. Z uwagi na powyższe, skarżący wniósł o podjęcie stosownych czynności prawnych w celu ochrony praworządności, ochrony praw człowieka i obywatela."
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Minister stwierdził, że podstawę prawną kwestionowanego aktu stanowi art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo gdy z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu
Organ wyjaśnił, że w dniu 1 lipca 2009 r. Instytut [...] w R. zawarł z W. D. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...], w B.. Tak więc, pomiędzy ww. podmiotami został nawiązany stosunek cywilnoprawny, na podstawie którego stronami ww. umowy najmu stali się W. D. oraz Instytut [...] w R., reprezentowany zgodnie z art. 24 ust 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych przez dyrektora Instytutu.
Wobec powyższego Minister stwierdził, że przedmiotem podania z 23 lipca 2022 r., są roszczenia wnioskodawcy wynikające ze stosunku prawnego łączącego W. D. z Instytutem. Zawarte w ww. piśmie żądania wnioskodawcy dotyczą więc zdarzeń cywilnoprawnych polegających na błędnie, zdaniem wnioskodawcy, naliczanych opłatach za ogrzewanie budynku, wywóz nieczystości stałych, za wodę zimną i ścieki, oraz na braku możliwości wykupu przez wnioskodawcę zajmowanego mieszkania położonego w B. przy ul. [...].
Tym samym, w ocenie Ministra, sprawa objęta podaniem z 23 lipca 2022 r. jest sprawą w rozumieniu art. 1 kodeksu cywilnego, a zatem sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, do której stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie wniósł W. N..
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa w zakresie gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa. Wskazał, że ww. postanowienie jest obarczone wadą prawną, narusza skarżącego prawa podstawowe oraz art. 58 Kodeksu cywilnego.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1) uznanie, że postanowienie organu w niniejszej sprawie jest wydane z rażącym naruszeniem prawa i narusza godność człowieka, ma cechy i znamiona korporacyjnej solidarności środowiska oraz nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalającej na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołującej dotkliwe skutki społeczne i indywidualne;
2) uznanie, że rażącym naruszeniem prawa jest decyzja Kierownika Oddziału [...] B. z 31 marca 2009 r., znak: [...] (wypowiedzenie umowy najmu);
3) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującym prawem, tj.: przyznanie kompensaty pieniężnej zgodnie z wnioskiem,
4) wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a);
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania;
6) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a ).
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał przedstawił argumenty na poparcie zarzutów skargi, podkreślając że odmawiając skarżącemu zgody na wykupienie mieszkania zakładowego, Kierownik Oddziału [...] w B. naruszył prawo.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 października 2022 r., przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż ww. postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności.
Podstawę prawną postanowienia Ministra z 28 września 2022 r. utrzymanego w mocy postanowieniem tego organu z 14 października 2022 r., stanowi art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym "Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie."
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym: "Organ, aby mógł zastosować art. 66 § 3 k.p.a. i zwrócić podanie wnioskodawcy, musi stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych bądź sprawą, do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych" (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1466/10).
W tym miejscu wskazać należy, że sprawy dotyczące stosunku najmu, sprzedaży nieruchomości, zostały uregulowane w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Jak zostało wyjaśnione w sprawie i co wynika z materiału dokumentacyjnego, w dniu 1 lipca 2009 r. Instytut [...] w R. zawarł z W.D. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w B., którą następnie wypowiedział 31 marca 2009 r., załączając nową umowę obowiązującą od 1 lipca 2009 r. z wyższymi stawkami czynszu. Skarżący wielokrotnie podejmował próby wykupu tego mieszkania (co wynika z pisma [...] z 7 lutego 2018 r.), zakończone negatywnie - wobec braku zgody Instytutu.
Skoro więc zakres przedmiotowy wyżej wskazanych spraw (umowy z zakresu prawa cywilnego) należy do właściwości sądów powszechnych, to nie są rozstrzygane w trybie administracyjnym. W konsekwencji, z uwagi na istnienie właściwości sądu powszechnego w sprawach wynikających np. ze stosunku najmu, prawidłowo Minister (kierując się treścią art. 66 § 3 k.p.a.) zwrócił wnoszącemu pismo, albowiem nie był uprawniony do podejmowania jakichkolwiek działań, które nie należą do jego kognicji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI