I SA/WA 2637/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-02-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
reforma rolnadekret PKWNwłaściwość organówsąd administracyjnynieruchomościpostanowieniezwrot wniosku

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylające postanowienie o zwrocie wniosku dotyczącego nieruchomości objętej dekretem o reformie rolnej, uznając, że kwestia właściwości organów administracji do rozstrzygnięcia sprawy nie została jeszcze definitywnie ustalona.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które uchyliło postanowienie o zwrocie wniosku dotyczącego nieruchomości objętej dekretem o reformie rolnej. Minister uznał, że organ administracji jest właściwy do rozstrzygnięcia, czy nieruchomość nie podlegała pod przepisy dekretu, wbrew wcześniejszemu stanowisku wojewody. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że kwestia właściwości organów administracji do rozpatrzenia wniosku nie została jeszcze definitywnie rozstrzygnięta, a wszelkie dywagacje co do zasadności wniosku są przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2022 r., które uchyliło postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 4 sierpnia 2022 r. o zwrocie wniosku skarżącego. Wniosek dotyczył stwierdzenia, że nieruchomość położona we wsi [...] nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. b oraz art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wojewoda zwrócił wniosek, uznając, że właściwy do rozstrzygnięcia sprawy jest sąd powszechny, ponieważ nieruchomość została przejęta na cele reformy rolnej. Minister uchylił to postanowienie, kwestionując brak właściwości organów administracji. Skarżący zarzucił ministrowi naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia wykonawczego, twierdząc, że organ nie zweryfikował, czy część nieruchomości (dwór, zabudowania) nie była ściśle związana z produkcją rolną. Sąd oddalił skargę, uznając, że kwestia właściwości organów administracji do orzekania w sprawach dotyczących dekretu o reformie rolnej, zgodnie z orzecznictwem NSA i SN, nadal leży po stronie organów administracji. Sąd podkreślił, że sprawa pozostaje na etapie ustalania właściwości, a wszelkie rozważania co do meritum wniosku są przedwczesne. Sąd nie może zastępować organu administracji w merytorycznym rozpoznaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji są właściwe do orzekania w sprawach dotyczących objęcia danej nieruchomości dyspozycją art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, niezależnie od celu wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA i uzasadnienie SN, które potwierdzają właściwość organów administracji w tego typu sprawach, opierając się na § 5 rozporządzenia wykonawczego do dekretu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

dekret PKWN art. 2 § ust. 1 lit. b

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

dekret PKWN art. 2 § ust. 1 lit. e

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

rozporządzenie § § 5

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji jest właściwy do orzekania w sprawach dotyczących objęcia nieruchomości przepisami dekretu o reformie rolnej.

Odrzucone argumenty

Organ administracji nie jest właściwy do rozstrzygnięcia, czy nieruchomość ziemska nie podpadała pod przepisy dekretu. Minister błędnie zinterpretował i zastosował przepisy k.p.a. i rozporządzenia wykonawczego, nie weryfikując, czy część nieruchomości (dwór, zabudowania) nie była ściśle związana z produkcją rolną.

Godne uwagi sformułowania

nie ma wątpliwości co do tego, że w zakresie orzekania co do podpadania bądź niepodpadania danej nieruchomości pod przepisy dekretu – właściwe są organy administracji niezależnie od tego, jaki cel w istocie przyświeca wnioskodawcy. wszelkie dywagacje o sposobie załatwienia wniosku i jego zasadności - są przedwczesne a przez to bezprzedmiotowe. nie są zasadne zarzuty skargi wskazujące na to, że organ nie rozpoznał kwestii objętej wnioskiem i nie zweryfikował czy zabudowania dworskie podpadały pod przepisy dekretu, bo kwestia ta nie była dotychczas przedmiotem rozpoznania. nie może rozpoznawać wniosku za organ administracji ani sugerować mu kierunku rozpoznania sprawy; zadaniem sądów administracyjnych jest bowiem kontrola czynności dokonywanych przez organy administracji, a nie załatwienie spraw w ich miejsce.

Skład orzekający

Jolanta Dargas

przewodniczący

Magdalena Durzyńska

sprawozdawca

Mateusz Rogala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów administracji w sprawach dotyczących dekretu o reformie rolnej oraz podkreślenie roli sądu administracyjnego jako organu kontrolującego, a nie merytorycznie rozstrzygającego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z dekretem o reformie rolnej i może mieć ograniczone zastosowanie do innych spraw administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznych przepisów o reformie rolnej i kwestii właściwości organów administracji, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach, ale mniej dla szerokiej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2637/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2022 r. nr DNI.rn.625.152.2022 w przedmiocie zwrotu wniosku oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem nr DNI.m.625.152.2022, działając na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 127 § 3 i art. 144 kpa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ/minister) uchylił postanowienie Wojewody Kujawsko-
Pomorskiego z dnia 4 sierpnia 2022 r. znak: WSPN.I.7511.9.2020.ŁS o zwrocie wniosku T. W. (dalej jako skarżący) o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona we wsi [...], gmina [...], powiat [...], oznaczona hipotecznie jako [...], o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiąca dawną własność S. W., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1
lit. b oraz art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z
dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 3 poz.
13, dalej jako dekret/dekret PKWN). Postanowienie o zwrocie wniosku zapadło w wyniku stwierdzenia wojewody, że organ administracji nie jest właściwy w sprawie orzekania czy objęta wnioskiem nieruchomość ziemska nie podpadała pod przepisy dekretu w szczególności, że wg dokumentów wieczystoksięgowych ww nieruchomość została przejęta na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu, a więc
że właściwy do załatwienia tej sprawy, w tym do ewentualnego dokonania zmiany
wpisu w księdze wieczystej - jest sąd powszechny.
W skardze na ww postanowienie skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 1 pkt 1 kpa i art. 66 § 3 kpa w zw. z art. § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51, dalej jako rozporządzenie) poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe niezastosowanie, polegające na przyjęciu, iż nie mają one zastosowania do weryfikacji czy nieruchomość wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2
ust. 1 lit. e dekretu, gdyż właściwy jest do tego sąd powszechny, podczas gdy, jak wskazano we wniosku, część nieruchomości tj. dwór, zabudowania dworskie oraz inne części nieruchomości nie były ściśle ani funkcjonalnie związane z produkcją rolną, czego organ w żaden sposób nie zweryfikował. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Podał, że jakkolwiek formalnie jego zażalenie na postanowienie o zwrocie wniosku zostało uwzględnione,
to jednak ze względu na wiążącą (błędną) treść uzasadnienia, a w szczególności poczynione tam ustalenia faktyczne i prawne, postanowienie ministra powinno być uchylone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonego
postanowienia było uchylenie postanowienia o zwrocie wniosku - determinowanego stwierdzeniem, że skarżącemu chodzi w istocie o weryfikację wpisu w księdze wieczystej, a to nie należy do właściwości organów administracji publicznej. W tym zakresie uchylenie postanowienia wojewody o zwrocie wniosku z zanegowaniem stanowiska o braku właściwości organów administracji – jest oczywiście uzasadnione. Dekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. 1945 Nr 3 poz. 13; dalej jako dekret) został uchylony, pomimo to, jak wynika z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10, a także uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt III CZP 21/11 - w przedmiocie objęcia danej nieruchomości
dyspozycją art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 grudnia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, nadal właściwe do orzekania w tego typu sprawach są organy administracji, a podstawę prawną w tym zakresie stanowi § 5 rozporządzenia. W tym stanie rzeczy nie ma wątpliwości co do tego, że w zakresie orzekania co do
podpadania bądź niepodpadania danej nieruchomości pod przepisy dekretu –
właściwe są organy administracji niezależnie od tego, jaki cel w istocie przyświeca wnioskodawcy.
Ponieważ kontrolowana sprawa pozostaje na etapie rozważań co do tego który organ jest właściwy w sprawie, tj. organ administracji bądź sąd powszechny, wszelkie dywagacje o sposobie załatwienia wniosku i jego zasadności - są przedwczesne a przez to bezprzedmiotowe. Nie są więc zasadne zarzuty skargi wskazujące na to, że organ nie rozpoznał kwestii objętej wnioskiem i nie zweryfikował czy zabudowania dworskie podpadały pod przepisy dekretu, bo kwestia ta nie była dotychczas przedmiotem rozpoznania. Sąd nie może rozpoznawać wniosku za organ administracji ani sugerować mu kierunku rozpoznania sprawy; zadaniem sądów administracyjnych jest bowiem kontrola czynności dokonywanych przez organy administracji, a nie załatwienie spraw w ich miejsce. Stąd zarzuty co do tego, że organ I instancji uzyskał wskazówki co do tego jak ma rozpoznać wniosek skarżącego, w sytuacji gdy skarżący nie wskazał przepisu, na mocy którego organ I instancji pozostaje normatywnie związany wytycznymi dokonanymi przez ministra – pozostają chybione.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI