I SA/Wa 2633/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r. przez poprzednika prawnego skarżącej spółki, Kopalnię Węgla Kamiennego [...]. Sąd uznał skargę za niezasadną. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa będących w zarządzie państwowych osób prawnych w dniu 5 grudnia 1990 r. Kluczową przesłanką negatywną jest jednak zakaz naruszania praw osób trzecich. W niniejszej sprawie ustalono, że sporne działki stanowiły własność Skarbu Państwa i były w zarządzie poprzednika prawnego spółki. Jednakże, na gruncie znajdował się pracowniczy ogród działkowy utworzony w 1960 r., a następnie prawo użytkowania nieruchomości zostało stwierdzone na rzecz Polskiego Związku Działkowców decyzją z 2015 r. Sąd uznał, że uwzględnienie wniosku o uwłaszczenie naruszyłoby prawa PZD oraz działkowców do infrastruktury ogrodowej i samych działek, co stanowiło spełnienie negatywnej przesłanki z art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA potwierdzające, że prawa osób trzecich, skonkretyzowane przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej, stoją na przeszkodzie uwłaszczeniu. W związku z tym, Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście naruszenia praw osób trzecich, zwłaszcza w sprawach dotyczących uwłaszczenia gruntów zajętych pod rodzinne ogrody działkowe.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i istnieniem rodzinnych ogrodów działkowych. Może mieć zastosowanie do innych przypadków, gdzie prawa osób trzecich do gruntu są skonkretyzowane i kolidują z prawem pierwotnego użytkownika wieczystego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r. na rzecz państwowej osoby prawnej może naruszać prawa osób trzecich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu narusza prawa osób trzecich, jeśli te prawa (np. prawo użytkowania gruntu przez stowarzyszenie ogrodowe) zostały skonkretyzowane przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej.
Uzasadnienie
Art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. W sytuacji, gdy na gruncie znajduje się ogród działkowy, a prawo użytkowania nieruchomości zostało stwierdzone na rzecz stowarzyszenia ogrodowego, ustanowienie użytkowania wieczystego naruszałoby te prawa.
Jakie dokumenty mogą potwierdzać prawo zarządu nieruchomością na potrzeby uwłaszczenia?
Odpowiedź sądu
Prawo zarządu może być stwierdzone na podstawie m.in. decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu w użytkowanie (przed 1.08.1985 r.), umowy o przekazaniu nieruchomości, odpisu księgi wieczystej, decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu lub użytkowania, czy protokołu przekazania nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na katalog dokumentów określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 1998 r., które pozwalają na stwierdzenie prawa zarządu, podkreślając jednocześnie, że samo korzystanie z nieruchomości nie kreuje takiego prawa.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku [...] stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny.
u.g.n. art. 200 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4 § 1
Określa dokumenty pozwalające na stwierdzenie prawa zarządu nieruchomością.
u.rod art. 76 § 1
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
u.rod art. 2 § 9
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Definicja infrastruktury ogrodowej.
u.rod art. 11
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Infrastruktura ogrodowa stanowi własność stowarzyszenia ogrodowego.
u.rod art. 30 § 1
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Działkowiec ma prawo zagospodarować działkę i wyposażyć ją w obiekty i urządzenia.
u.rod art. 30 § 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Nasadzenia, urządzenia i obiekty na działce stanowią własność działkowca.
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
Użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób i rozporządzać swoim prawem w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego.
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 8 § 2
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach art. 38
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie praw osób trzecich (Polskiego Związku Działkowców i działkowców) poprzez uwłaszczenie gruntu, na którym znajduje się ogród działkowy.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 200 ust. 1 u.g.n. i § 4 rozporządzenia ws. uwłaszczania osób prawnych. • Nietrafne przyjęcie, że stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego naruszy prawa osób trzecich, w sytuacji gdy [...] nie posiada przymiotu osoby trzeciej. • Niezastosowanie art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. • Dowolna i wybiórcza ocena materiału dowodowego przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej. • Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. • Prawa osób trzecich stoją na przeszkodzie uwłaszczeniu, gdy zostały skonkretyzowane przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej. • Ustanowienie użytkowania wieczystego spornych gruntów ograniczy inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości.
Skład orzekający
Jolanta Dargas
sprawozdawca
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Nina Beczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście naruszenia praw osób trzecich, zwłaszcza w sprawach dotyczących uwłaszczenia gruntów zajętych pod rodzinne ogrody działkowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i istnieniem rodzinnych ogrodów działkowych. Może mieć zastosowanie do innych przypadków, gdzie prawa osób trzecich do gruntu są skonkretyzowane i kolidują z prawem pierwotnego użytkownika wieczystego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do uwłaszczenia a prawami długoletnich użytkowników gruntów (ogrodów działkowych), co ma wymiar społeczny i praktyczny dla wielu osób.
“Czy ogród działkowy może zablokować uwłaszczenie gruntu? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.