I SA/Wa 2608/22

I SA/Wa 2608/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula
Bożena Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Trochym
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1649/23 - Wyrok NSA z 2025-04-15
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Łukasz Trochym Asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr DO-II.7610.32.2022.AB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 25 sierpnia 2022 r., nr DO-II.7610.32.2022.AB, Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 14 grudnia 2021 r., nr 3456/2021, o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 14 grudnia 2021 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanego w księdze wieczystej nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyły [...] S.A. w [...] (dalej jako "[...]") zarzucając organowi błędne przyjęcie, że w sprawie nie spełniono wszystkich przesłanek wynikających z art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.
Decyzją z 25 sierpnia 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2021 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. i wskazał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że kolejną przesłanką niezbędną do stwierdzenia nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 34 ustawy jest posiadanie gruntu przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Jednocześnie powołany przepis wymaga aby [...] nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Minister podniósł, że na potwierdzenie wykazania wskazanej przesłanki [...] przedłożyły do akt sprawy wypis z rejestru gruntów według stanu z 7 września 2007 r. oraz wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu z 2005 r., gdzie jako władająca przedmiotową działką wskazana została [...].
Zdaniem organu, powyższe dokumenty nie potwierdzają jednak aby w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt Skarbu Państwa znajdował się w posiadaniu [...], bowiem dotyczą lat 2005 - 2007. W toku postępowania nie pozyskano natomiast dokumentu, który, zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r., potwierdziłby posiadanie przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. działki nr [...]. W sprawie nie wykazano zatem spełnienia przesłanki pozostawania przedmiotowego gruntu w posiadaniu [...] w dacie 5 grudnia 1990 r.
Na marginesie Minister wskazał, że z dołączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego według stanu na 7 września 2007 r. wynika, że działka nr [...] posiada użytek dr - drogi. Ponadto, z dołączonej do wniosku z 20 września 2007 r. mapy ewidencyjnej wynika, że przedmiotowa nieruchomość nie jest zajęta infrastrukturą kolejową.
Organ dodał, że zgodnie z pismem Urzędu [...] przedmiotowa działka wchodzi i wchodziła w skład układu komunikacyjnego [...], która zaliczona jest do kategorii dróg publicznych. Wynika to z projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie w ustaleniach szczegółowych dla terenów komunikacyjnych na przedmiotowej nieruchomości znajdują się łącznice pomiędzy [...] i ul. [...]. Ponadto, z pisma Zarządu Dróg Miejskich w [...] z [...] lipca 2011 r. wynika, że na działce znajduje się łącznik z ul. [...]. We władaniu Zarządu Dróg Miejskich znajduje się [...] wraz z przylegającym pasem drogowym, w którego skład wchodzi wiadukt i część działki nr [...], na której usytuowane są skarpa i zieleń oraz schody prowadzące z wiaduktu na poziom torów, ponieważ stanowią one budowle drogową. Organ wskazał również, że zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z [...] grudnia 2000 r. [...] w [...] ujęto w wykazie jako drogę wojewódzką nr [...] na odcinku [...] - [...].
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister podniósł, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Minister podsumował, że z uwagi na brak łącznego wystąpienia wszystkich przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. oraz zajęcie spornego gruntu pod drogę publiczną, prawidłowo Wojewoda odmówił wnioskowanego uwłaszczenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosły [...] S. A. w [...] zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 8 września 2000 r, o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" poprzez jego niezastosowanie.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do wniosku o uwłaszczenie skarżąca przedłożyła wypis z rejestru gruntów z [...] września 2007 r. jako dokument potwierdzający władanie przez [...] S.A. przedmiotową nieruchomością, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r. Natomiast z wypisu i wyrysu załączonego do akt sprawy wynika, że sporny grunt stanowi tereny kolejowe.
Skarżąca wskazała, że brak jest jakichkolwiek wpisów odnośnie dróg publicznych wobec spornego terenu. Z kolei dokumenty przywołane przez organ na poparcie argumentacji, że grunt stanowi drogę publiczną, zostały wydane na rok 2000, np. uchwała Sejmiku Województwa [...] nr [...] z [...] grudnia 2000 r. W tej dacie przedmiotowy grunt nie mógł być zajęty pod drogę publiczną, gdyż nieruchomość nie stanowiła drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W sprawie brak jest zatem dokumentów potwierdzających, że sporna nieruchomość stanowiła pas drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r., tj. że była drogą publiczną w dniu 5 grudnia 1990r.
Zdaniem skarżącej, złożone przez nią dokumenty, m.in. wypis z rejestru ewidencji gruntów, a ponadto odpis z księgi wieczystej, są wystarczające aby stwierdzić nabycie prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu oraz własności znajdujących się na tym gruncie budynków i urządzeń w oparciu o art. 34 i 35 ustawy z 8 września 2000 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm.), dalej zwanej "ustawą" lub "ustawą z 8 września 2000 r."
Zgodnie z powołanym przepisem, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] (ust. 1). Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...] (ust. 3).
Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi sporu, że działka nr [...] o pow. [...] ha, której dotyczy zaskarżona decyzja, stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa. Powodem odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego wskazanego gruntu było niewykazanie przez wnioskodawcę, że grunt ten znajdował się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], a także okoliczność zajęcia spornego gruntu pod drogę publiczną.
Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd podzielił ocenę organu, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Skarżąca nie zdołała bowiem udokumentować, w sposób prawem przewidziany, posiadania spornej nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Zgodnie z wolą ustawodawcy potwierdzenie posiadania gruntów przez [...] może nastąpić poprzez przedstawienie określonych dokumentów wskazanych w wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 8 września 2000 r. rozporządzeniu Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U z 2001 r., Nr 4, poz. 29), zwanego dalej "rozporządzeniem".
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, potwierdzenie posiadania gruntów przez [...] wymaga przedłożenia co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) odpisu z księgi wieczystej, zaświadczenia z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez [...], 2) wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo [...], dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem, 4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy, 5) decyzji lokalizacyjnej, 6) pozwolenia na budowę, 7) dokumentu poświadczającego fakt ponoszenia przez [...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości, 8) innych dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez [...] własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich, jak: a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji, b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje, c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji, d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów.
Z kolei stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa powyżej, stwierdzenia dotychczasowego posiadania gruntów [...] można dokonać zgodnie z art. 75 k.p.a., który reguluje zasady przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Zdaniem Sądu, prawidłowo uznały organy orzekające, że na żadnym etapie przedmiotowego postępowania skarżąca nie przedstawiła dokumentów, które w sposób przewidziany w rozporządzeniu z 3 stycznia 2001 r. potwierdzałyby posiadanie przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. spornej nieruchomości.
W celu wykazania przesłanki posiadania [...] przedłożyła do akt sprawy wypis z rejestru gruntów według stanu z 7 września 2007 r. oraz wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu z 2005 r., gdzie jako władająca przedmiotową działką została wskazana [...].
Jak jednak słusznie wywiódł organ odwoławczy, przedłożone przez [...] wypisy z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej dotyczą lat 2005 – 2007. Nie można zatem uznać tych dowodów, wbrew oczekiwaniu skarżącej, za dokumenty, które zgodnie z § 2 rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r., potwierdzałyby posiadanie spornego gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w dacie 5 grudnia 1990 r.
Wobec powyższego nie można uznać aby skarżąca w sposób skuteczny wykazała posiadanie spornej działki w dacie istotnej z punktu widzenia przesłanek określonych w ustawie z 8 września 2000 r., tj. w dacie 5 grudnia 1990 r.
Ponadto, w skardze zarzucono, że inaczej niż twierdzi organ odwoławczy, w sprawie brak jest dokumentów potwierdzających, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r. Istotnie, znajdująca się w aktach sprawy uchwała Sejmiku Województwa [...] nr [...], z której wynika, że [...] w [...] została ujęta w wykazie jako droga wojewódzka nr [...] na odcinku [...] - [...], jest datowana na [...] grudnia 2000 r. Jest to zatem data późniejsza niż przewidziana w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. data 5 grudnia 1990 r., a także data wejścia w życie powołanej ustawy (27 października 2000 r.).
Okoliczności tej nie dostrzegł organ odwoławczy przy analizie skutków zajęcia spornej działki pod drogę publiczną. Powyższe nie zmienia jednak prawidłowej oceny organu odwoławczego, że pomimo starań Wojewody [...] zmierzających do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. [...] nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów potwierdzających posiadanie przedmiotowego gruntu we wskazanej dacie. Akta sprawy potwierdzają, że organy przeprowadziły szczegółowe postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy zebrane w sprawie dowody, w tym przedłożone przez [...] dokumenty, potwierdzają okoliczności wynikające z art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Nie doprowadziło to jednak do wykazania, w sposób prawem przewidziany, faktu posiadania spornej nieruchomości przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ nie miał przy tym możliwości zastąpienia strony postępowania w gromadzeniu dowodów, które, z uwagi na ich charakter, powinny znajdować się w posiadaniu wnioskodawcy uwłaszczenia. Tym samym niezasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.
Podsumowując, skoro w sprawie nie zostały kumulatywnie spełnione wszystkie przesłanki uwłaszczenia wskazane w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., to prawidłowo organy orzekły o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu. Akta sprawy potwierdzają również, że organy w sposób należyty zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Dokonały też prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do spornego gruntu, a zajęte stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).