I SA/Wa 2606/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-05-20
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomościdecyzja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymik.p.a.uchylenie decyzjibłędy proceduralneskarżony organskarżący

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy odmowę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wywłaszczeniowej z 1988 r., z powodu istotnych błędów proceduralnych w decyzji organu drugiej instancji.

Skarżący domagał się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wywłaszczeniowej z 1988 r. Organ pierwszej instancji odmówił, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, wskazując na istotne rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem decyzji oraz błędy proceduralne, które uniemożliwiły merytoryczną kontrolę sprawy. Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi, uchylając decyzję z powodu naruszenia art. 107 k.p.a.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wywłaszczeniowej z 1988 r. dotyczącej nieruchomości położonej w Warszawie. Organ pierwszej instancji (Prezydent) odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, B. C. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 162 § 1 k.p.a. (brak stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji) oraz naruszenie art. 77 k.p.a. (niewłaściwa ocena materiału dowodowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega kontroli merytorycznej z powodu istotnych błędów proceduralnych. Głównym problemem była rozbieżność między sentencją a uzasadnieniem decyzji Wojewody. W komparycji i sentencji Wojewoda powołał się na decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Naczelnika, podczas gdy w uzasadnieniu wskazał, że Prezydent prawidłowo odmówił stwierdzenia wygaśnięcia. Dodatkowo, w aktach brakowało decyzji, na którą powoływał się Wojewoda w sentencji. Sąd uznał, że te rozbieżności, naruszające art. 107 k.p.a., uniemożliwiły mu dokonanie kontroli instancyjnej i oceny prawidłowości działań organu. W związku z tym, sąd nie odniósł się merytorycznie do zarzutów skargi, orzekając o uchyleniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art. 107 k.p.a. z powodu istotnych rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody zawierała sprzeczności między sentencją a uzasadnieniem, a także powoływała się na nieistniejącą decyzję organu pierwszej instancji. Te błędy proceduralne naruszyły art. 107 k.p.a. i uniemożliwiły sądowi dokonanie kontroli legalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 162 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ drugiej instancji art. 107 k.p.a. poprzez istotne rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem decyzji, co uniemożliwiło kontrolę sądową.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności. W przypadku gdy organ w komparycji i sentencji decyzji powołuje się na decyzje, która nie istnieje a następnie przedstawia w uzasadnieniu stanowiska, które pozostają ze sobą w sprzeczności sąd jest pozbawiony możliwości kontroli rozstrzygnięcia. Relacje pomiędzy uzasadnieniem a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Monika Sawa

sprawozdawca

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność spójności między sentencją a uzasadnieniem decyzji administracyjnej oraz konsekwencje naruszenia art. 107 k.p.a. dla kontroli sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, a nie meritum sprawy wywłaszczeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są błędy proceduralne w decyzjach administracyjnych, które mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia, nawet jeśli nie dotyczy to meritum sprawy. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Błędy w decyzji administracyjnej uniemożliwiły sądowi ocenę sprawy. Kluczowa rozbieżność między sentencją a uzasadnieniem.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 2606/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 478/22 - Wyrok NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda/organ) po rozpatrzeniu odwołania B.C. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2019r., w której orzeczono o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanej przez Naczelnika [...] w [...] w dniu [...].08.1988 r. znak [...] dotyczącej wywłaszczenia poprzez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w [...] w rejonie ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z nieruchomości hipotecznej "[...]". Wojewoda [...] wskazał jednak w komparycji i sentencji decyzji, że rozstrzyga odwołanie od decyzji Prezydenta [...], w której stwierdzono wygaśnięcie decyzji.
Organ w uzasadnieniu podał, że pismem z dnia [...].02.2014r. (data wpływu do Kancelarii Urzędu [...]) B. C. i S.D. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Urzędu [...] w [...] znak [...] z dnia [...].08.1988 r. w sprawie wywłaszczenia nieruchomości w [...] przy ul. [...] oraz o umorzenie postępowania wywłaszczeniowego, z uwagi na nie doręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania. Prezydent wskazał, że zgodnie z odpisem skróconym aktu zgonu Nr [...] z dnia [...].01.1992r. wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] H. O. zmarła [...].04.1988 r. Rozprawa w sprawie wywłaszczenia części nieruchomości oznaczonej hip. "[...]" przeznaczonej pod budowę lV etapu Centrum [...] odbyła się [...].05.1988 r. A. O. obecny na rozprawie nie poinformował organu, że H.O. nie żyje. Nie wniósł żadnych uwag do postępowania. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...] Ns [...] z dnia [...].03.1992 r. spadek po H.O. z mocy dziedziczenia ustawowego nabyły dzieci: B. z O., H.O., M. O. i A.O.- po 1/4 części spadku każde z nich. Zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...].01.201 Ir. umowy sprzedaży B. N., H. O., M. O. i A. O. sprzedali S.D. oraz B. C. całe należące do nich udziały w spadku po H. O.. D.S. sprzedała S. D. oraz B. C. cały należący do niej spadek po R.D.. S. D. oraz B. C. nabycia dokonali na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej.
Decyzją Naczelnika [...] w [...] z dnia [...].08.1988r. znak [...] nieruchomość uregulowana w księdze hipotecznej "[...]" o powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2, oznaczona jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], stanowiąca współwłasność nieznanego z miejsca pobytu Z. W. w [...] części, nieznanej z miejsca pobytu H. G. w [...] części, nieznanego z miejsca pobytu A.D. w [...] części, nieznanego z miejsca pobytu J. K. w [...] części, L.D. z d. K. w [...] części i Z. H. w [...] części na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] w [...] znak [...] z dnia [...].08.1988 r. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...].12.1982 r. sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po Z. H. nabyła w całości córka J. H..
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział II Cywilny z dnia [...].11.1987 r. sygn. akt [...] Ns [...] stwierdzono, że spadek po A. D. nabyli brat R.D. i siostra H. O. po 2/6 części oraz bratankowie W. D. i E. K. po 1/6 części.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział IV Cywilny z dnia [...].06.1986 r. sygn. akt [...] Ns [...] stwierdzono, że spadek po L. D. nabyły dzieci W. D. i E. K. po 1/2 części. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...][...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2000 r. sygn. akt [...] Ns [...] spadek po R. D. nabyła prawnuczka D.D..
Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na wniosek Zarządu [...] pod IV etap rozbudowy Centrum [...] - lądowiska dla helikopterów, zgodnie z decyzją lokalizacyjną Nr [...] z dnia [...].10.1980r.
Pismem z dnia [...].04.2015 r. (data wpływu do Urzędu Miasta [...] [...].05.2015 r.) Instytut "[...]" reprezentowany przez adwokata R. K. poinformował, iż "IV etap budowy Centrum [...] nie rozpoczął się, jednakże część planowanych w tymże etapie prac została zrealizowana w etapie III (realizacja HI etapu budowy [...] miała miejsce w latach 1979-1991, częściowo równolegle z drugim etapem budowy [...]). Finalnie w trzecim etapie budowy [...] miało miejsce zagospodarowanie nieruchomości w rejonie dawnej kolonii [...]. W szczególności, między innymi na dzisiejszej działce ewidencyjnej nr [...] wybudowano hotel dla pielęgniarek przy ul. [...]. Natomiast na dzisiejszej działce ewidencyjnej nr [...] (wraz z przyległymi działkami ewidencyjnymi [...] i [...] znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie) zlokalizowano lądowisko dla helikopterów. W zakresie ww. działek bezspornie zrealizowano zatem cel wywłaszczenia. Nadmieniam, iż obie zrealizowane inwestycje - tj. lądowisko i budynek mieszkalny do dnia dzisiejszego służą [...]. "
Wojewoda wskazał, że Prezydent [...] po przeprowadzeniu przewidzianego prawem postępowania decyzją nr [...] z dnia [...].05.2019r., orzekł o wygaśnięciu decyzji wydanej przez Naczelnika [...] w [...] w dniu [...].08. 1988 r. znak [...] dotyczącej wywłaszczenia poprzez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w [...] w rejonie ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z nieruchomości hipotecznej "[...]". Od decyzji odwołanie w ustawowo przewidzianym terminie wniósł B. C..
Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Wojewoda powołał następnie przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa i wskazał, że przesłanka zawarta w określeniu "nakazuje to przepis prawa" odsyła w gruncie rzeczy do przepisów szczególnych, które nakazują stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Odwołując się do stanowiska NSA Wojewoda podniósł, że przesłanką wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość, rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło(przestał istnieć lub utracił kwalifikację) - zob. wyr. NSA z 30.1.2008 r. (I OSK 4/07. Legalis). Wojewoda podniósł, że organ I instancji słusznie wskazał, że z wykładni gramatycznej przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa wynika zatem, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną, lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 162 kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). Stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Wojewoda odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2017 r. I OSK 2603/16: gdzie wskazano, że "Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że art 162 § 1 pkt 1 kp.a. przewiduje dwie przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej, przy czym koniecznym elementem każdej z tych przesłanek jest bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej. Wynika to z dosłownego brzmienia powołanego przepisu, w którym stanowi się, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Taką wykładnię tego przepisu przyjmuje się też w doktrynie prawa. Stwierdza się, że "bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony" (B. Adamiak, J. Borkowski, kp.a. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, teza 2, str. 917) oraz że "organ administracji publicznej jest zobligowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie rozwiązania zawartego w art. 162 § 1 pkt 1 kp.a., jeśli zostaną spełnione kumulatywnie dwa elementy: 1) decyzja stała się bezprzedmiotowa; 2) tak nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony" (Stankiewicz, (w:) Hauser, Wierzbowski, Komentarz kp.a., art. 162, Nb 1, Warszawa 2015).Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy wystarczająca była zatem ocena, czy decyzja Starosty S. z (...) października 2013 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się bezprzedmiotowa. W szczególności przesądzenie, że decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa powodowało, że nie było konieczne rozważanie pozostałych elementów wyżej sformułowanych przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej, wynikających z art. 162 § 1 pkt 1 kp.a. W związku z tym należy wskazać, że trafnie organy administracji i następnie Sąd pierwszej instancji przyjęły, że wspomniana decyzja nie stała się bezprzedmiotowa przede wszystkim dlatego, że spowodowała ona skutki prawnorzeczowe, mianowicie nabycie własności nieruchomości przez gminę.'' Wojewoda podniósł, że organ I instancji ustalił, co wynika z informacji Pełnomocnika Centrum [...], że cel inwestycji został zrealizowany zatem decyzja znak [...] z dnia [...].08.1988 r. nie mogła stać się bezprzedmiotowa w świetle przepisów prawa. Prawidłowo więc organ I instancji orzekł, że przedmiotowa decyzja nie stała się bezprzedmiotowa i nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności.
W opinii Wojewody - organ dołożył wszelkich starań i podjął czynności mające na celu zebranie materiału dowodowego pozwalającego na dokładne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, niezbędnych do jej rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda wskazał, że brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia zgodnie ze zgłoszonym żądaniem strony. Reasumując Wojewoda stwierdził, że Prezydent [...], zaskarżoną decyzją prawidłowo orzekł o odmowie wygaśnięcia decyzji wydanej przez Naczelnika [...] w [...] w dniu [...].08.1988r. znak [...] dotyczącej wywłaszczenia poprzez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w [...] w rejonie ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z nieruchomości hipotecznej "[...]".
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. C. zaskarżając ją w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...] w [...] oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, wywołanego złożeniem niniejszej skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Wniósł również o rozpoznanie skargi na rozprawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
1) art. 162 § 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez organ, że decyzja Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...] dotycząca wywłaszczenia poprzez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] m kw. położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z nieruchomości hipotecznej "[...]" nie stała się bezprzedmiotowa, co błędnie ustalono tylko w oparciu o oświadczenie pełnomocnika Instytutu "[...]", bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego;
2) art. 155 kpa poprzez jego niezastosowanie i tym samym nierozpoznanie przesłanek uchylenia decyzji Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...], a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy, zgodnie z wnioskiem B. C.;
3) art. 155 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie interesu prawnego skarżącego w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1988 n znak [...];
4) art. 156 § 1 kpa poprzez brak rozpoznania żądania B. C. opisanego jako "wniosek o uchylenie decyzji" w świetle art. 156 § 1 k.p.a. i przyjęcie, że w istocie żądanie to należy rozpatrywać jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w świetle niezrealizowania celu wywłaszczenia na nieruchomościach objętych decyzją;
5) w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak rozpoznania żądania B.C. opisanego jako "wniosek o uchylenie decyzji" w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i przyjęcie, że w istocie żądanie to należy rozpatrywać jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...] w świetle okoliczności, że postępowanie, toczyło się w stosunku do osoby zmarłej, mimo że istnieli spadkobiercy i postępowanie powinno toczyć się z ich udziałem, a wydana decyzja powinna być skierowana pod ich adresem; w tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że doszło do rażącego naruszenia prawa osób, które miały przymiot strony postępowania, t.j. sytuacji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
6) brak dokonania przez organ II instancji kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w pkt 1-4 regulacji iu ius skutkował:
a) nierozpoznaniem istoty sprawy poprzez całkowite pominięcie rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...];
b) uznaniem przez Organ II instancji prawidłowości materialnoprawnej rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 19888 r. [...], która to ocena merytoryczna determinowała finalnie rozstrzygnięcie w materii negatywnego rozstrzygnięcia dla Skarżącego, w sytuacji gdy w świetle prawidłowej wykładni regulacji 162 § 1 k.p.a
zachodziły przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, ewentualnie - prawidłowo przeprowadzone postępowanie, którego nie przeprowadzono w ogóle, dawało podstawy do uchylenia decyzji w świetle art. 155 k.p.a lub ustalenia, że wniosek "o uchylenie" należy w okolicznościach sprawy uznać za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w świetle art. 156 § 1 k.p.a.
II. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, t.j.: 1) art. 77 § 1 i § 4 k.p.a poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę materiału dowodowego i błędne przyjęcie przez organ, tylko w oparciu o oświadczenie pełnomocnika Instytutu [...], że został zrealizowany cel wywłaszczenia nieruchomości, podczas, gdy cel decyzji nie mógł być nigdy realizowany bowiem decyzja nie stała się prawomocna, zatem skoro nie było decyzji prawomocnej nie można mówić o realizacji celu wywłaszczenia;
2) art. 77 § 1 i § 4 k.p.a poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę materiału dowodowego wynikającą z tego, że organ nie przeprowadził wnikliwie postępowania dowodowego, w szczególności organ nie zbadał istotnych dowodów i okoliczności zgłoszonych przez skarżącego przez co naruszył w sposób rażący prawa procesowe Strony, takie jak zasada prawdy materialnej, poprzez:
a) nie odniesienie się do załączonych do odwołania dowodów, t.j. kart postępowania wywłaszczeniowego, nr [...],[...],[...],[...] i [...], a także pisma Urzędu Miasta [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia [...] marca 2010 i z dnia [...] grudnia 2011 oraz aktu zgonu H.O. (akta sprawy) z których jednoznacznie wynika, że decyzja nie jest prawomocna, ponieważ nie została doręczona wszystkim zainteresowanym stronom, w konsekwencji nieuwzględnienie tych istotnych dowodów w postępowaniu o wygaśnięcie ewentualnie uchylenie decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...];
b) dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym informacje przekazane przez pełnomocnika Instytutu;
3) art. 77 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 155, w zw. z art. 7, w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. polegające na uznaniu przez Organ II instancji na etapie przeprowadzonej kontroli legalności oraz materialnoprawnej prawidłowości orzeczenia organu I instancji, że:
- rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o prawidłową, holistyczna ocenę istoty sprawy, w szczególności, że:
- orzeczenie oparte było na wszechstronnej ocenie relewantnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy aspektów, a mianowicie:
- aspektu dotyczącego celu wywłaszczenia nieruchomości i jego zrealizowania lub nie, a finalnie także
- aspektu dotyczącego rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak [...],
- aspektu dotyczącego związku pomiędzy wskazanymi przez skarżącego naruszeniami prawa, jakimi dotknięta była decyzja a zaistniałymi ujemnymi skutkami dla skarżącego, obejmującymi ograniczenie w możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości - gdy szczegółowa analiza stanu sprawy prowadzi do konkluzji, iż na etapie obejmującym wydanie orzeczenia zarówno organ I instancji, jak i Organ II instancji nie dokonał szczegółowego zbadania czy cel wywłaszczenia został osiągnięty i zrealizowany oraz jaki zakres terytorialny (jakie działki) obejmowała decyzja w odniesieniu do obecnie istniejących działek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu lecz z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z września 2020 r. nr [...], który wskazał, że po rozpatrzeniu odwołania B.C. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2019r., w której orzeczono o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji wydanej przez Naczelnika [...] w [...] w dniu [...].08.1988r. znak [...] dotyczącej wywłaszczenia poprzez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w [...] w rejonie ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z nieruchomości hipotecznej "[...]".
Zaskarżona decyzja nie poddaje się jednak kontroli merytorycznej przede wszystkim dlatego, że B. C. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2019r., w której orzeczono o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanej przez Naczelnika [...] w [...] w dniu [...].08.1988r. znak [...] (dalej: decyzja Naczelnika [...]) dotyczącej wywłaszczenia poprzez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w [...] w rejonie ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z nieruchomości hipotecznej "[...]", a nie od decyzji, w której orzeczono o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Naczelnika [...]. W aktach administracyjnych brak jest decyzji Prezydenta [...] z tej samej daty i o tym samym numerze, w której orzeczono by o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Naczelnika [...], które to rozstrzygnięcie byłoby de facto zgodne z wnioskiem skarżącego. Wskazane uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, w sytuacji gdy dodatkowo w uzasadnieniu rozstrzygnięcia te są rozbieżne, skutkowało tym, że Sąd nie miał możliwości dokonania kontroli instancyjnej przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu decyzji bowiem, w pierwszej jego części, Wojewoda powołuje się na decyzję, którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji Naczelnika [...] wskazując, że została ona wydana zgodnie z prawem aby następnie w podsumowaniu wskazać, że Prezydent [...] prawidłowo odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Naczelnika [...]. Sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności. W sytuacji natomiast istnienia rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem decyzji Sąd nie ma możliwości dokonania kontroli instancyjnej gdyż nie jest w stanie ustalić jaką decyzję badał organ, jaka rzeczywiście jest treść rozstrzygnięcia i jaki był tok rozumowania organu. Uzasadnienie decyzji natomiast zgodnie z treścią art. 107 § 1 kpa powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. W przypadku gdy organ w komparycji i sentencji decyzji powołuje się na decyzje, która nie istnieje a następnie przedstawia w uzasadnieniu stanowiska, które pozostają ze sobą w sprzeczności sąd jest pozbawiony możliwości kontroli rozstrzygnięcia gdyż nie jest w stanie ustalić, które z nich organ uznaje za prawidłowe. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna ponadto pozwolić, także podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Zaprezentowany przez organ sposób uzasadnienia w zestawieniu z treścią rozstrzygnięcia nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu. Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 107 § 3 kpa, relacje pomiędzy uzasadnieniem a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności. Obie części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym i powinny być ze sobą spójne wewnętrznie. Wskazana rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem oraz w samym uzasadnieniu obligowała Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 107 k.p.a.
Organ rozpoznając sprawę ponownie uwzględni podniesione uwagi i rozstrzygnie w zakresie odwołania, które dotyczy decyzji Prezydenta [...], którą odmówiono stwierdzenia wygaśnięcia decyzji i zważy, że relacje pomiędzy uzasadnieniem a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności.
Z uwagi na powyższe Sąd nie odnosił się merytorycznie do zarzutów skargi.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie do art. 200 ppsa

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę